Hürmüz Boğazı'nda haraç istihbaratı sonrası fay hatları yerinden oynadı! Trump yönetiminin yeni Körfez planında o ülke hedefte

İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney'i tebrik etmesinin ardından Hürmüz Boğazı'nda Tahran ile ortaklaşa 'geçiş ücreti' toplama planı yaptığı iddia edilen Umman, ABD Başkanı Donald Trump’ın 'hava saldırısı düzenleme' tehdidi ve 'İran ile ilişkileri tamamen kesin' baskısıyla karşı karşıya kaldı.

Trump yönetiminin Umman’ı yol ayrımına zorlayarak İran ile diplomatik ilişkilerini tamamen kesmesi için baskı kurmaya başladığı iddia edildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA "GEÇİŞ ÜCRETİ" İSTİHBARATI BARDAĞI TAŞIRDI

WSJ’nin ABD’li ve Arap yetkililere dayandırdığı habere göre, tarafsızlığı uzun süredir Beyaz Saray’ın merceği altında olan Umman’a yönelik Amerikan öfkesi, yeni bir istihbarat raporuyla zirveye ulaştı. Washington, Muskat yönetiminin küresel enerji koridorunun şah damarı olan Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerden "geçiş ücreti" almak için İran ile ortak hareket etmeyi planladığı sonucuna vardı.

Umman Enformasyon Bakanlığı ve büyükelçilik düzeyinde yapılan açıklamalarda boğazda gemileri durdurma ya da ücret alma gibi bir planın kesinlikle bulunmadığı defalarca reddedilse de Amerikan yönetimini ikna etmeye yetmedi.

TRUMP’TAN KABİNEDE: HAVA SALDIRISI EMRİ VERİRİM

ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz hafta düzenlenen kabine toplantısında ani ve spontane bir çıkış yaparak Umman’ı açıkça hedef almıştı. Trump, Muskat’ın iddiaları inkar etmesine rağmen, İran’ın deniz geçiş ücreti planına ortak olması ya da buna göz yumması durumunda Umman’a yönelik doğrudan "hava saldırısı" emri verebileceğini söylemişti.

Eş zamanlı olarak ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de sosyal medya üzerinden sultanlığı hedef alarak, boğazdan geçen gemilerden ücret talep edilmesi halinde Umman'a karşı çok ağır ekonomik yaptırımların derhal devreye sokulacağını duyurmuştu.

LONDRA, DUBAİ VE WASHİNGTON HATTINDAN GEÇEN ARKA PLAN

Beyaz Saray Umman’ın iki asra yaklaşan ABD ittifakı ile boğazın karşı yakasındaki güçlü komşusu İran arasında kurduğu hassas dengeyi tamamen bozulduğu yönünde raporlar elde etti. Bugüne kadar Washington ile Tahran arasındaki gizli nükleer müzakerelere ve rehine takaslarına ev sahipliği yapan Umman, çatışma sürecinde de iletişim kanallarını açık tutabilmek adına İran’ın deniz ablukalarını veya liman saldırılarını ismen kınamaktan kaçınmıştı.

Ancak ABD basınına göre, Umman’ın geleneksel diplomasi üslubu Trump yönetimi tarafından "İran’a sempati duyma ve Amerika’ya düşmanlık" olarak yorumlanmaya başladı.

Umman Enformasyon Bakanı Abdulla Al-Harrasi ise eleştirilere karşı, "İstikrarsız bir bölgede sorumlu liderlik, iletişim kanallarını açık tutmayı gerektirir" diyerek seyir özgürlüğüne bağlı olduklarını hatırlattı.

"BÖLGESEL GÜCÜ OLMAYAN KÜÇÜK ÜLKE"

Umman’ın bölgedeki diğer Körfez emirlikleri (Suudi Arabistan, BAE, Katar) gibi bir finansal güce veya Washington’da Beltway içinde lobicilik yapabilecek askeri sözleşmelere sahip değil.

Limanları Pentagon tarafından lojistik amaçla kullanılsa da topraklarında kalıcı bir ABD askeri üssüne ev sahipliği yapmayan Umman, komşuları BAE ve Suudi Arabistan’ın da hedefinde.

İran’ın saldırılarını kınayan ortak bildirileri imzalamayı reddeden Muskat’ın, son olarak Tahran’daki yeni dini lider Mücteba Hamaney’i tebrik eden tek Körfez ülkesi olması bardağı taşıran son damlalardan biri oldu.

BAE'DEN SALVO: HİÇBİR ÜLKE İRAN'IN BÖLGESEL HIRSLARININ BEDELİNİ ÖDEMEMELİ

Nitekim Umman’ın, İran’ın Hürmüz’deki hamlelerini kınayan BAE öncülüğündeki BM bildirisini imzalamayı reddeden tek Körfez ülkesi olması bölgedeki çatlağı derinleştirirken, BAE kanadından Tahran'a yönelik suçlamaların dozu daha da artırıldı.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Danışmanı Enver Garkaş, Ortadoğu ülkelerinin İran'ın "aşırı ve şişirilmiş bölgesel hırslarının" bedelini ödememesi gerektiğini belirterek Tahran yönetimine eleştiriler yöneltti.

"PERS KÖRFEZİ'NDEN LÜBNAN'A HEPİMİZ BEDEL ÖDÜYORUZ"

Enver Garkaş, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, İran'ın bölge genelindeki vekil güçleri ve müdahaleci politikaları nedeniyle ortaya çıkan faturayı tüm Ortadoğu'nun üstlenmek zorunda kaldığına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Pers Körfezi'nden Yemen'e, Lübnan'dan Irak'a kadar; hepimiz İran'ın şişirilmiş bölgesel hırslarının bedelini ödüyoruz. Bölgedeki hiçbir devletin rolü, ortak güvenlik, istikrar ve refahın hesabına olamaz."

"İYİ KOMŞULUK ESASLARINA GÖRE GÖZDEN GEÇİRME KAÇINILMAZ"

Bölgesel dengelerin ve uluslararası ilişkiler sisteminin acilen yeni temeller üzerine oturtulması gerektiğini savunan Garkaş, kriz sarmalından çıkış için net bir reçete sundu. BAE'li üst düzey diplomat, şöyle konuştu

"Bir gözden geçirme yapılması artık zorunlu ve kaçınılmazdır. Bu süreç net ve açık esaslar üzerine kurulmalıdır: Egemenliğe saygı, iyi komşuluk ilişkileri ve başkalarının içişlerine karışmama."

UMMAN HAREKETE GEÇİYOR

Körfez'de BAE'den gelen sert salvolar ve Washington'ın ağır baskıları karşısında diplomatik olarak tamamen izole edilme riskiyle yüz yüze kalan Muskat yönetimi, sessizliğini bozarak karşı hamleye girişti.

ABD basını, Trump yönetiminin ve bölgesel müttefiklerinin tehditleri karşısında köşeye sıkışan Umman'ın, üzerindeki baskıyı kırmak adına kapsamlı bir diplomasi taarruzu başlattığı değerlendirmesine yer verdi:

"Ummanlı yetkililer, Batı dünyasında oluşan 'İran yanlısı' algısını kırabilmek ve Hürmüz Boğazı’ndaki küresel ticaret akışını koşulsuz desteklediklerini kanıtlamak adına Birleşmiş Milletler ile ortaklaşa küresel bir halkla ilişkiler kampanyası başlatmaya hazırlanıyor."