Netanyahu için kıskaç daralıyor! Soykırımı gören Batı nihayet harekete geçti

ABD’nin ardından birçok Batı ülkesi İsrail Başbakanı Netanyahu’ya rest çekti. İlk somut adımı atan İngiltere, İsrail ile serbest ticaret anlaşmasını askıya aldı.

YILMAZ BİLGEN - İsrail’in Gazze’de gerçekleştirdiği soykırıma destek veren Batı ittifakı ağız değiştirdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu çıkarması sonrası verdiği mesajların ardından İsrail’e desteğini her fırsatta dile getiren İngiltere, Fransa, Kanada gibi Batılı ülkeler soykırıma dönüşen vahşetin durması için Tel Aviv’e ilk kez “artık yeter” dedi. Yayınlanan ortak deklarasyon, İsrail’e güçlü bir ihtar olarak değerlendirilirken Avrupa Birliği (AB), Hollanda’nın teklifi üzerine AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nı gözden geçirecek. İlk somut adım İngiltere’den geldi. İsrail’le serbest ticaret anlaşması müzakerelerini askıya alan Londra; İsrailli büyükelçiyi Dışişleri’ne çağırdı. Tel Aviv “Karar, İngiltere ekonomisine zarar vermeyi göze alan iç siyasi hesapların ürünü” diye tepki gösterdi. İngiltere Dışişleri Bakanlığının “Filistin devletinin tanınması konusunda ortaklarımızla koordinasyon halindeyiz” açıklamasına cevap veren İsrail Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ise “İngiliz Mandası tam 77 yıl önce sona erdi” ifadesini kullandı. İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer ise “Gazze’de sivillerin durumunda bir gelişim görmediğimize göre daha sert tavır almalıyız” çağrısı yaptı.

ÇİZGİYİ AŞTI

Yaşanan gelişmeleri gazetemize değerlendiren eski TÜSİAD Genel Sekreteri ve Paris Bosphorus Enstitüsü Başkanı Bahadır Kaleağası, kapalı kapılar ardında çok ciddi görüşmelerin yapıldığını belirterek “AB’nin son İsrail-Gazze açıklaması son derece ciddi bir uyarı ve bunun sonuçları olacak” dedi. Netanyahu’nun çizgiyi aştığı konusunda genel bir kabulün oluştuğunu belirten Kaleağası “Bundan sonrasında farklı hamleler gelir. Netanyahu da kişisel olarak bedel ödeyebilir. Batı’da ‘buraya kadar böyle geldi ancak şimdiye kadar geldiği gibi gitmez’ fikri baskın çıkıyor. Bundan sonra İsrail’e karşı sert politikalar gelişebilir. Süreç İsrail’in aleyhine döndü. Yapay zekâ, kuantum bilişim, enerji verimliliği gibi küresel rekabet konularının öncelik olduğu devirdeyiz; Orta Doğu sıkıntıları gündemden düşsün tercih edilir. Buna Suriye konusu da dâhil. Ayrıca Putin ve Rusya-Ukrayna denklemi de bu değerlendirmeye dâhil. Suriye özelinde Ruslar ve Çin gelmeden ABD ve Avrupa bölgede denetim istiyor. Şunu net olarak söyleyebilirim ki bir dönem daha kapanıyor. Batılı ülkeler ve aktörler Filistin ve Suriye konusunun gündemden düşmesini istiyor. Türkiye genel olarak doğru yerde durdu. Türkiye geçen döneme dair risk aldı ve gidişat kontrol dışına çıkmadı. Yapıcı, barışa eksenli girişimler uluslararası düzeyde olumlu etkiler doğurdu. Orta Doğu’da barış Türkiye için büyük fırsat. Türkiye, Batı dünyası içerisinde de gücünü pekiştirme fırsatı yakaladı. Şimdi etkili bir ekonomik politika, hukuk devleti ve yapısal reform gündemi ile küresel rekabette yükselme zamanıdır” dedi.

Filistin Diyalog Grubu Başkanı Sadık Ebu Omar, Batı’da artan hoşnutsuzluğun henüz İsrail saldırganlığını durdurmaya yönelik gerçek bir siyasi iradeye dönüşmediğini söyledi. Ebu Omar “Özellikle ABD’nin niyetleri konusunda ciddi şüpheler var. Ayrıca Asya’daki jeopolitik değişimler, Batı’nın İsrail’e şartsız destek verme yaklaşımının maliyetini yeniden değerlendirmesine sebep oluyor. Özellikle İsrail’in uygulamalarına yönelik soykırım suçlamalarının artması, bu süreci daha da hızlandırmaktadır. Tüm bu unsurlar, Tel Aviv’in daha kırılgan ve izole bir yola girdiğini, bölgedeki geleneksel güvenilir ortak konumunun zayıflamakta olduğunu göstermektedir” dedi.

İLTİCA SENARYOSU GÜNDEMDE

İsrail içinde Netanyahu’ya tepkiler artarken, kendi partisi Likud içinde “kıskaç daralıyor” değerlendirmesi yapılıyor. İç ve dış baskıların dozuna bağlı olarak Netanyahu ile ailesi için iltica edebileceği ülke senaryosunun bile gündeme geldiği konuşuluyor.