Sesten hızlı geliyor, şehirleri iki kez vuruyor! "Fay hatlarındaki gizli tehlikeye hiçbir bina hazır değil"

Sismik dalgaları geride bırakan "süper kayma" kırılmaları, tüm güvenlik hesaplarını altüst etti. Bilim insanları, süper kesme olarak adlandırılan özel bir deprem türünün normal depremlerden çok daha yıkıcı olabileceğini açıkladı.

Kaydet

0:00 0:00

Bilim dünyası, depremlerin en korkutucu yüzü olan "süper kayma" (Supershear) gerçeğiyle yüzleşmeye başladı.

Illinois Üniversitesi’nden Profesör Ahmed Elbanna liderliğindeki araştırmaya göre, süper kayma depremleri sismik dalgaların yayılma hızını aşarak ilerliyor.

Sesten hızlı geliyor, şehirleri iki kez vuruyor! "Fay hatlarındaki gizli tehlikeye hiçbir bina hazır değil"

SÜPER KAYMA NEDEN TEHLİKELİ?

Normal depremlerde fay hattındaki kırılma, sismik dalgalardan daha yavaş ilerler. Ancak "süper kayma" depremlerinde durum değişiyor.

Faydaki kırılma, kendi yaydığı dalgaları bile geride bırakacak bir hıza ulaşıyor. Kırılma noktasında toplanan devasa enerji, fay hattı boyunca adeta bir şok dalgasına dönüşüyor.

Profesör Elbanna’nın "çift darbe" dediği bu süreçte şehirler önce sesten hızlı gelen bu kırılma cephesiyle sarsılıyor, hemen ardından ise ana dalgaların yıkıcı darbesine maruz kalıyor.

NADİR DEĞİL, HER ÜÇ DEPREMDEN BİRİ SÜPER KAYMA

Sismologlar uzun süre bu depremlerin çok nadir olduğunu düşünse de son 15 yılda meydana gelen 39 büyük yanal kaymalı depremden 14’ünde süper kesme belirtileri görüldü.

2018 yılında Endonezya'nın Palu kentinde yaşanan 7,5 büyüklüğündeki felaket, bu deprem türünün en somut ve ölümcül örneği olarak kayıtlara geçti.

San Andreas fayı gibi uzun ve düz hatların, bu tür süper hızlı kırılmalara ev sahipliği yapma riski en yüksek bölgeler olduğu tespit edildi.

KALİFORNİYA ALARMDA: YÖNETMELİKLER YETERSİZ KALABİLİR

Eyalet genelindeki fay hatlarını inceleyen uzmanlar, Kaliforniya’nın önümüzdeki 30 yıl içinde 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem yaşama ihtimalini yüzde 99 olarak görüyor.

Mevcut bina yönetmeliklerinin sarsıntının faya dik geleceği varsayımı üzerine kurulduğu, ancak süper kayma depremlerinde yıkıcı enerjinin doğrudan fay hattı boyunca yoğunlaştığı saptandı.

Araştırmaya göre fay hattı üzerindeki bu enerji birikimi, otoyollar, enerji hatları ve büyük yerleşim alanlarını beklenenden çok daha şiddetli bir darbeyle karşı karşıya bırakabilir.

ÖNERİLEN HABERLER