The Guardian sızdırdı: İsrail'den Google ve Amazon'a 'gizli kod' eklentisi

İngiliz The Guardian'ın ortaya çıkardığı 'gizli' belgelere göre İsrail hükümeti, Google ve Amazon'la yaptığı 1,2 milyar dolarlık bulut anlaşmasında şirketlerden 'gizli kodlu uyarı mekanizması' kullanmalarını talep etti. Şirketler, İsrail verilerini yabancı markalara teslim ettiklerinde gizli ödemelerle 'sinyal' gönderecek. Haberde, sistemin yasal sınırları aşan olağanüstü bir anlaşma olduğu vurgulandı.

İngiliz medyası The Guardian’ın haberine göre, İsrail hükümeti, Google ve Amazon ile 2021 yılında yaptığı 1,2 milyar dolarlık bulut bilişim anlaşmasında (Project Nimbus) son derece sıra dışı bir talepte bulundu.

---

İSRAİL, GOOGLE VE AMAZON'LA GİZLİ KODLU ANLAŞMA YAPTI

Şirketlerin, "gizli bir kod" kullanarak yasal yükümlülükleri dolaylı biçimde aşmasını öngören bir düzenlemeye onay vermesini istedi.

Haberde belirtildiğine göre, "göz kırpma mekanizması" (winking mechanism) adı verilen bu sistem, İsrail’in verilerinin yabancı güvenlik birimlerinin eline geçme riskine karşı oluşturuldu. Eğer Google ya da Amazon İsrail’e ait verileri başka bir ülkenin makamlarına teslim etmek zorunda kalırsa ve bunu resmen açıklaması yasaksa, şirketlerin İsrail hükümetine gizli bir sinyal göndermesi gerekiyor.

---

"OLAĞANÜSTÜ BİR ANLAŞMA..."

The Guardian’ın ulaştığı sızdırılmış belgeler, bu gizli sinyallerin para transferleriyle yapıldığını gösteriyor.

Belgelerde, şirketlerin bilgi paylaşımından sonraki 24 saat içinde, verilerin verildiği ülkenin telefon koduna karşılık gelen miktarda (örneğin ABD için +1 → bin şekel, İtalya için +39 → 3 bin 900 şekel) "özel tazminat" ödemesi yapmaları gerektiği belirtiliyor.

Eğer hangi ülkeye veri verildiğini gizlemek gerekiyorsa, bu durumda 100 bin şekel (yaklaşık 30 bin dolar) ödeme öngörülüyor.

Habere göre, hukuk uzmanları bu yöntemi "son derece alışılmadık" ve "yasal açıdan riskli" olarak nitelendiriyor. Eski bir ABD hükümet avukatı, "Bu yöntemi bir mahkeme fark etse pek de anlayışla karşılamaz" ifadelerini kullandı.

---

Haberde ayrıca, İsrail hükümetinin Nimbus sözleşmesine Google ve Amazon’un hizmetlerini kısıtlama ya da geri çekme ihtimaline karşı özel maddeler eklettiği belirtiliyor.

The Guardian’a göre, bu hükümler uyarınca şirketler, İsrail ordusu veya güvenlik birimlerinin bulut hizmetlerini nasıl kullandığını sınırlayamıyor; sözleşme, bu hizmetlerin insan hakları ihlalleriyle ilişkilendirilmesi durumunda bile iptal edilmesini yasaklıyor.

Bir İsrail Maliye Bakanlığı yetkilisi ise The Guardian’a yaptığı açıklamada, "İsrail’in şirketleri yasaları ihlal etmeye zorladığı iddiası temelsizdir" dedi. Ancak gazetenin ulaştığı hükümet notlarında, İsrailli yetkililerin "şirketlerin taleplerimizi kabul ettiğini ve hassasiyetlerimizi anladığını" belirttiği kaydedildi.

Haberde, Microsoft’un geçtiğimiz ay İsrail ordusunun bazı bulut hizmetlerine erişimini kesmesinin, benzer bir insan hakları gerekçesiyle gerçekleştiği; ancak Nimbus sözleşmesi uyarınca Google ve Amazon’un böyle bir adım atmasının yasak olduğu da vurgulandı.