Türkiye kazanır! Orta Doğu’nun geleceği şekilleniyor

Batılı ülkelerin İsrail’e yönelik sertleşen tutumu Türkiye’ye bölgede yeni fırsatlar sunuyor. Türk siyaset bilimci Yasin Baş “Ankara’nın liderlik rolü daha da güçlenecek” dedi.

YILMAZ BİLGEN - Almanya’da yaşayan Türk siyaset bilimci Yasin Baş, son dönemde uluslararası diplomaside yaşananların, Orta Doğu’nun geleceğini şekillendiren bir kırılma noktasına işaret ettiğini söyledi. Avrupa’daki gelişmeleri “İsrail ve Esad gibi Türkiye’nin tezlerine karşı duran kalelerin yıkılması” olarak nitelendiren Baş “Batılı ülkelerin İsrail’e yönelik sertleşen tutumu ve ABD ile AB’nin Suriye yaptırımlarını kaldırma kararı, Türkiye’ye yeni fırsatlar sunuyor. Bu, hem bölgesel istikrar hem de Türkiye’nin Batı ile ilişkileri açısından kritik” dedi.

BATI’NIN POLİTİKASI DEĞİŞİYOR

“İsrail’in Gazze’deki orantısız güç kullanımı ve sivil kayıplar, Batılı hükûmetleri destek pozisyonlarını sorgulamaya itiyor” diyen Baş “Ancak bu değişim sadece insani değerlerle açıklanamaz. 7 Ekim 2023’ten bu yana soykırım iddiaları ve BM’nin uyarılarına rağmen Batı, İsrail’e destek vermişti. Peki, neden şimdi ABD ve AB, Netanyahu’yu ‘aşırılıkçı’ diye nitelendirip yaptırım tehdit ediyor? Trump’ın yeniden başkan seçilmesi, ABD’nin İsrail politikasını etkilemiş olabilir. Biden yönetimi, genç ve Arap kökenli seçmenlerin tepkileriyle İsrail desteğinin siyasi maliyetini geç fark etti. Demokratların seçim kaybında Gazze’deki katliamlar rol oynadı. İsrail’in Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimleri, ‘iki devletli çözüm’ söylemini anlamsızlaştırdı. Washington, İsrail’i artık diplomatik bir yük olarak görüyor” ifadelerini kullandı.

ERDOĞAN’IN ÇIKIŞI ÖNEMLİ

Türkiye’nin, Gazze konusunda Batı’nın ikiyüzlülüğünü uluslararası platformlarda ifşa ettiğini hatırlatan Yasin Baş “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘İsrail bir terör devletidir’ çıkışı küresel yankı buldu. İspanya Başbakanı Sanchez’in ‘Soykırımcı devletle ticaret yapmayız’ açıklaması, İsrail’in Batı’da yalnızlaştığını gösterdi. Türkiye’nin Güney Afrika’nın Uluslararası Adalet Divanındaki soykırım davasına desteği, İsrail’i hukuki olarak köşeye sıkıştırdı. Filistin davasını İslam dünyasının ortak meselesi hâline getirme çabaları, Batı’nın İsrail’e desteğini zorlaştırdı” dedi.

Netanyahu’nun ‘Gazze’yi boşaltın, Filistinlileri sürün’ açıklamalarının Batı’da şok etkisi yaptığını belirten Baş “İsrail’in BM konvoylarını engellemesi, okulları ve hastaneleri bombalaması, Batı medyasında savunulamaz hâle geldi. The New York Times ve BBC gibi yayın organları, İsrail’i eleştirmeye başladı. İsrail’in stratejik değeri sorgulanıyor. Soğuk Savaş’ta Orta Doğu’nun ‘ileri karakolu’ olan İsrail, artık Çin ve Rusya’ya karşı bir yük olabilir. İran’a karşı başarısız operasyonları ve Hamas karşısında zafer kazanamaması, Batı’nın uzaklaşmasını kolaylaştırdı” diye konuştu.

Baş şöyle devam etti:

"Batı’nın tutum değişikliği, İsrail’in yalnızlaşmasına yol açarken, Türkiye ve Arap ülkelerinin etkisini artırabilir. Türkiye, Filistin davasının küresel savunucusu olarak öne çıkıyor. Batı, İsrail’e yaptırımla mı yetinecek, yoksa iç kamuoyunu mu yatıştırıyor? Bu, önümüzdeki aylarda netleşecek. Ancak Türkiye, aktif aktör olarak sahneye çıkıyor. ABD ve AB’nin Suriye yaptırımlarını kaldırması, Türkiye için fırsatlar sunuyor. Yaptırımların sona ermesi, Suriye ile ilişkilerin normalleşmesini ve mülteci meselesine çözüm getirebilir.

Türkiye’deki 3,5 milyon Suriyelinin geri dönüşü, Suriye’de ekonomik istikrarla mümkün. Türk müteahhitlik firmaları, yeniden yapılanma projelerinde rol oynayabilir, bu da ekonomik kazanç ve nüfuz sağlar. Yaptırımların kalkması, Türkiye-AB ilişkilerini de olumlu etkileyebilir. Mülteci anlaşmasının güncellenmesi ve Gümrük Birliği’nin modernizasyonu gibi adımlar masaya gelebilir.

Batı’nın İsrail ve Suriye politikalarındaki dönüşüm, Türkiye için stratejik bir fırsat sunuyor. Dengeli diplomasiyle Türkiye, bölgedeki barışın merkezinde yer alabilir ve Batı ile ilişkilerinde yeni bir sayfa açabilir. Suriye’nin yeniden inşasından mülteci krizine, atılacak adımlar Türkiye’nin liderlik rolünü güçlendirecek. Bu fırsat, Ankara’nın diplomasi hamlelerine bağlı."