Le Monde'nin 'Türkiye'deki genç nüfus' haberi asılsız çıktı! İddialar resmi verilerle çöktü

Fransa merkezli Le Monde gazetesinin Türkiye'deki eğitimi karalamaya yönelik "Türkiye Genç Nüfusunu Kaybetme Riskiyle Karşı Karşıya” başlıklı haberi asılsız çıktı. Türkiye'de muhalefetin de argüman olarak kullandığı ve paylaştığı haberin gerçek olmayan bilgiler ile kurgulandığı anlaşıldı. Bakanlık kaynaklarından alınan veriler söz konusu iddialara karşı gerçekleri ortaya koydu.

EĞİTİM SERVİSİ - Fransa’da yayımlanan Le Monde gazetesi geçtiğimiz günlerde “Türkiye Genç Nüfusunu Kaybetme Riskiyle Karşı Karşıya” diyerek yaptığı haber ile Türkiye'deki eğitimi karalamaya çalıştı.

Muhalefetin de peş peşe paylaşım yaparak destek verdiği haberdeki bilgilerin asılsız olduğu ortaya çıktı.

Bakanlık kaynaklarından edindiğimiz bilgilere göre işte ortaya atılan iddialar ve gerçekler:

AZALMA EĞİLİMİ SÜRÜYÜR

İDDİA: “18-24 yaş grubunun üçte biri ne çalışmakta ne okula gitmekte ne de eğitim almaktadır”

GERÇEK: OECD’nin Bir Bakışta Eğitim 2025 raporuna göre, Türkiye son beş yılda eğitim düzeyi ve istihdam arasındaki ilişkiyi güçlendirme yönünde önemli ilerlemeler kaydetti.

25–34 yaş aralığında lise altı eğitim düzeyine sahip gençlerde işsizlik oranı %16’dan %11’e, lise mezunlarında %15’ten %10’a, yükseköğretim mezunlarında ise %15’ten %11’e düştü. Aynı dönemde, OECD ortalamasında önemli bir değişim gözlenmedi.
Türkiye’de “Ne Eğitimde Ne İstihdamda (NEET)” oranları, OECD ve AB ortalamalarından yüksek olmakla birlikte eğitim ve istihdam olanaklarının artışı ile birlikte azalma eğilimindedir.

Eurostat ve Dünya Bankasından alınan verilere göre, Türkiye’de 15-24 yaş NEET oranı 2020 yılında yüzde 28,3 iken 2024 yılında yüzde 22,9; 18-24 yaş NEET oranı 2020 yılında yüzde 36,2 iken 2024 yılında yüzde 29,0’a; 15-29 yaş NEET oranı ise 2020 yılında yüzde 32 iken 2024 yılında yüzde 25,9’a azalmıştır.

TARAFLI YORUM

İDDİA: “Genç kadınların yüzde 42'si herhangi bir sisteme dâhil değil.”

GERÇEK: Türkiye’de kadınların eğitim ve istihdamdan “dışlandığı” yönünde taraflı bir yorumdur. Bu yorum, kadınlarda Ne Eğitimde Ne İstihdamda (NEET) olan nüfus oranının %42 olmasından yola çıkarak yapılmış olup verinin bağlamı açıklanmadan toplumsal dışlanma sonucuna varılması yönüyle nesnellikten uzak bir değerlendirmedir.

OECD ÜZERİNDE HARCAMA...

İDDİA: “Eğitime ayrılan kamu harcamaları azalmış ve 2018'den sonra ulusal bütçeden ayrılan pay son yıllarda yüzde 12,9'dan yüzde 10'un biraz üzerine düşmüş vaziyette.”

GERÇEK: Haberde yer alan 2018 yılına ait veri, 2016 yılına ait olup 2018 yılında bu oran yüzde 11,6’dır. 2022 yılında ise yüzde 10,6’dır. OECD’nin Bir Bakışta Eğitim 2025 raporuna göre, kamu kaynaklarından eğitime ayrılan pay yüzde 10,6 ile OECD ortalaması olan %10,1’in üzerindedir. Sonuç olarak; OECD veri tabanında yer alan 2011–2022 dönemine ait mevcut veriler, Türkiye’nin eğitim harcamalarının kamu bütçesindeki payının genel olarak OECD ortalamasının üzerinde seyrettiğini göstermektedir.

MAAŞI EN FAZLA ARTIRAN ÜLKELERDEN BİRİYİZ

İDDİA: “Deneyimli öğretmenler yeni işe alınanlara göre sadece yüzde 29 daha fazla kazanırken OECD ülkelerinin çoğunda bu fark yüzde 60 civarında.”

GERÇEK: Türkiye’de göreve yeni başlayan bir öğretmen ile yaklaşık 25 yıl tecrübeli görevinde en yüksek kıdeme ulaşmış bir öğretmen arasında %29’luk bir maaş farkı bulunmaktadır. Ancak OECD ülkeleri için yapılan analizde hangi eğitim kademesi için bu analizin yapıldığı belirtilmemiştir.

Örneğin, OECD ortalamasında okul öncesi kademesinde bu fark yaklaşık %57 iken, ilkokul kademesinde %60,7’dir. Ancak Türkiye’deki öğretmen maaşlarının OECD ortalamasında en düşük olduğu iddiası gerçeklikten uzak olup 2024 referans yılı için tüm eğitim kademelerinde göreve yeni başlayan öğretmenlerin maaşları Satın Alma Gücü Paritesi baz alınarak 59.766 ABD dolarıdır ve OECD ortalamasının üzerindedir.

OECD’nin Bir Bakışta Eğitim 2025 raporuna göre, 2024 yılı verilerine göre Türkiye'de öğretmenlerin yıllık brüt başlangıç maaşları, satın alma gücü paritesine göre tüm kademelerde OECD ortalamalarının belirgin biçimde üzerindedir. Türkiye aynı zamanda, son on yılda öğretmen maaşlarının reel olarak en fazla arttığı OECD ülkelerinin başında gelmektedir.