Depolar dolu, vadeli fiyatlar uçuşta! Jeopolitik krizin yeni kurbanı patates oldu

Orta Doğu'daki gerilim, Avrupa tarım borsalarında öngörülemeyen bir dalgalanmaya yol açtı. İran eksenli savaş endişeleri nedeniyle Avrupa'daki patates vadeli kontratları sadece bir ayda yüzde 700'ü aşan bir yükseliş kaydetti. Bölgede halihazırda belirgin bir arz fazlası yaşanmasına rağmen, jeopolitik belirsizliklerin tetiklediği bu fiyat patlamasıyla 100 kilogram patatesin referans fiyatı 2,11 eurodan 18,50 euroya fırladı.

Orta Doğu’da tırmanan İran savaşı gerilimi, küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açarken, Avrupa tarım sektöründe de beklenmedik bir krizin fitilini ateşledi. Bölgedeki mevcut patates arzının yüksek olmasına rağmen, geleceğe yönelik belirsizlikler nedeniyle patates vadeli kontratları (CFD) son bir ayda adeta uçuşa geçti. 21 Nisan’dan bu yana yaşanan finansal hareketlilik, kontrat fiyatlarında yüzde 705’lik rekor bir artışı beraberinde getirdi.

REFERANS FİYATLAR KATLANDI

Serbest piyasada, işleyici firmalarla önceden fiyat sabitleme anlaşması yapmamış üreticileri doğrudan etkileyen spot referans fiyatlar, 100 kilogram başına 2.11 euro seviyesinden jet hızıyla 18.50 euroya tırmandı.

Uzmanlar, şu an için depolarda ürün eksikliği bulunmadığını ancak finansal piyasaların "gelecekteki kıtlık riskini" şimdiden satın aldığını vurguluyor.

GÜBRE KRİZİ VE LOJİSTİK ENGELLER KAPIDA

Yüksek besin elementi ihtiyacı nedeniyle üretimi hassas dengelere bağlı olan patateste, maliyet ve lojistik krizi baş gösterdi. Bölgedeki gerilimin ardından amonyak ve üre gibi temel gübre maliyetlerinde yaşanan yaklaşık yüzde 80'lik artış, üreticileri zor durumda bıraktı.

Jeopolitik risklerin deniz ticareti koridorlarında oluşturduğu güvensizlik ise tarımsal lojistik ağlarını doğrudan tehdit ediyor.

Piyasa aktörleri ve yatırımcılar, tırmanan maliyetler ile lojistik aksamaların, önümüzdeki dönemde üretim maliyetlerini katlayacağı ve hasat rekoltesinde ciddi düşüşlere yol açacağı uyarısında bulunuyor.