Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Gıda fiyatlarında kalem oyunu: Üreticide 10, toptancı makbuzunda 35, rafta 50 lira
Tarlada üreticiye 10 lira veren toptancı, bunu 35 liradan almış gibi gösteriyor. Market rafına gelince de fiyat 50 lira oluyor. Üretici zararda, tüketici pahalı alıyor, kazanan müstahsil oluyor...
CEMAL EMRE KURT - Türkiye’nin yaşadığı enflasyon sıkıntısında en büyük kalemlerden biri gıda. Zaman zaman ‘tarladan sofraya 5 kat fiyat artışı’ başlıklarıyla haberleştirdiğimiz durumun nasıl gerçekleştiğini, Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiricileri Derneği (TÜRKYED) Başkanı Nihat Çelik anlattı.
Çelik “Tarlada portakalı 10 lira, mandalinayı 12 liradan fazlaya hiçbir aracı, toptancı almıyor. hiçbir aracı, toptancı vermiyor” dedi ve üreticide 10 lira, markette 50 lira fiyatın hikayesini şöyle aktardı: Aracılar üreticiye geliyor, kilosu 10 liradan alım yapıyor. Parayı hesabına aktarmıyor, elden veriyor. Müstahsil ise 35 liradan almış gibi yapıyor. Yani sahtecilik. Sonra bakanlık denetime geliyor. Müstahsil makbuza 35 lira yazdığı için onu gösteriyor. Denetime gelen yetkililer ‘35 liraya aldıysa kirası, firesi, lojistiği var, kaça satsın’ diyor.
35 LİRAYI ÇİFTÇİ ALSA
Nihat Çelik, çiftçinin masrafını çıkaramadığı için üretimi bıraktığını belirterek “Mandalinayı 35 liraya, patatesi 10 liraya satsa çiftçi üretimi bırakır mı? Güçlü denetim istiyoruz. Çiftçinin kabahati yok. Müstahsil nedir bilmiyor. Aracı, toptancı düzenliyor, çiftçi zarar ediyor, tüketici pahalı yiyor. Toptancı, aracı bu oyunu yapmasa 1 liraya aldığını 30 liraya nasıl satacak?” dedi.
KUZU ETİ 700 TL OLMALI
Kırmızı et piyasasındaki duruma da değinen Çelik “Küçükbaşta şu an üretici çıkışı canlı hayvan karkas kilogramı 500 lira. 50 kiloluk bir hayvandan 24 kilo et çıkar. 24 kilo et, 500 liradan 12 bin lira eder. Üreticiden 500 liraya alınan bu etin kasapta en fazla 700 lira olması lazım. Ama 1.000 liradan aşağı satılmıyor. Kuzu pirzola 1.400 lira. Şu anda ette kazanan aracıdır, kasaptır” dedi.
GIDAMIZ TARLADA KAYBOLUYOR
Gıda Perakendecileri Derneği Başkanı Alp Önder Özpamukçu, Türkiye’de kişi başına yıllık 213 kilogram ürün kaybı olduğunu belirterek, “Bunun yüzde 40’ı tarlada oluyor. Ciddi para yatıyor burada, yılda 43 milyar dolar kayıp oluşturuyoruz” dedi. Özpamukçu “ABD’de kişi başına 99 kilogram kayıp, AB’de 71 kilo, Almanya’da 63 kilo, Türkiye’de ise kişi başına 213 kilogram ürün kaybı var. Bunun yüzde 40’ı tarlada oluyor. Sağlam bir sistemle ilerleyip tarladan sofraya her aşama izlenebilmeli ve yaşanan problemleri gidermeliyiz. Ciddi para yatıyor burada, yılda 43 milyar dolar kayıp oluşturuyoruz. AB’deki ülkelerde 20 milyar dolar seviyesinde ülke başına. Türkiye’de cari açık 40 milyar dolara çıkınca hasta oluyoruz. Gayrisafi millî hasılanın yüzde 1’ini tarıma ayırmamız gerekiyor. Bu da 12 milyar dolar ediyor. Bunu çiftçiye veremiyoruz 3 milyar dolarla yetinmelerini istiyoruz ama 43 milyar dolar kayıp ediyoruz” dedi.
