Katılım bankacılığında ‘selem’ nedir?
Katılım bankacılığında “tarım” gibi üretim odaklı sektörler için de finansman çözümleri vardır. Bir üretici, henüz üretilmemiş ama belli bir vadede üretilmesi beklenen bir ürününü önceden bankaya satarak, parasını peşin olarak alabilir. Vadesi geldiğinde de ürünü bankaya verir. Banka da bunu güncel fiyatla satarak nakde dönüştürür. ‘Selem’ olarak bilinen bu yöntemde banka da önceden indirimli fiyatla aldığı üründen kâr elde eder.
- Selem yönteminde çiftçi, henüz üretmediği ancak belli bir dönem sonra hasat edeceği, miktarı belli bir ürünü ileri bir vadede teslim etmek üzere peşin olarak satar.
- Katılım bankası bu ürünü indirimli fiyatla peşin satın alır ve hasat dönemi geldiğinde güncel fiyattan satarak kar elde eder.
- Selem sözleşmesinin faizsiz finans şartlarını taşıması için malın tanımı, miktarı, teslimat tarihi ve yeri net olmalıdır.
- Banka sözleşme anında parayı teslim eder, müşteri ise vadesi geldiğinde ürünü teslim eder.
- Selem, murabaha ile karıştırılsa da murabahada banka malı peşin alıp müşteriye taksitle satarken, selemde banka parayı peşin verir ve malı bekler.
Klasik bankacılık yöntemleri arasında, tarım sektörü için uygulanan kredi çözümleri de bulunmaktadır. Bu krediler, hasat dönemi öncesinde çiftçilere verilir. Hasat gerçekleştikten sonra ise ödemeler tahsil edilir.
“Tarım bankacılığı” ürünleri arasında yer alan çiftçi kredileri, “paranı şimdi al, hasattan sonra öde” gibi kampanyalarla sunulur ve faizli bir enstrümandır.
Katılım bankacılığında ‘teverrük’ nedir?
SELEM NEDİR?
Katılım Bankacılığında da bu alana hitap etmek için uygulanan finansman yöntemi “selem” olarak bilinir. “Selem” bugün çok yaygın olarak kullanılan bir finansman ürünü değildir ancak katılım bankacılığı prensiplerinde bunun tanımı yapılmıştır.
SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
“Selem” yönteminde işleyiş şu şekilde gerçekleşmektedir:
-Nakit ihtiyacı duyan bir çiftçinin henüz üretmediği ancak belli bir dönem sonra hasat edeceği bir ürünü bulunmalıdır.
-Bu ürün için miktar, belli olmalıdır. Örneğin 1 ton buğday, ileri bir vadede teslim edilmek üzere “bugün” ve “peşin olarak” satılmalıdır.
-Katılım bankası da bu ürünü önceden aldığı için, belli bir indirimli fiyatla bu işlemi gerçekleştirir.
-Hasat dönemi geldiğinde banka bu ürünü teslim alır ve güncel fiyattan satarak kâr elde eder.
Selem yöntemi, imalat sanayisinde hemen nakde dönüşebilecek sektörlerde de kullanıma uygundur.
BUNLARA DİKKAT
‘Selem’ sözleşmesinin ‘faizsiz finans’ şartlarını yerine getirmesi için şu şartları taşıması gerekmektedir:
-Parayı alan kişi ya da işletme tarafından, ileri vadede teslim edilecek malın tanımı ve miktarı net olmalıdır.
-Teslimatın tarihi ve teslimatın gerçekleşeceği yer kesin olarak belirtilmelidir.
-Banka, sözleşmeyi imzaladığı anda parayı teslim etmelidir. Müşteri de vadesi geldiğinde ürün teslim etmelidir.
‘Selem’ yöntemi zaman zaman “murabaha” ile karıştırılmaktadır. Ancak murabahada katılım bankasının malı peşin alıp, müşteriye taksitle satması söz konusudur. Selemde ise banka parayı hemen verir ve belirlenen vadede malı beklemeye geçer.
