Silvan’da 350 milyar dolarlık petrol var

Diyarbakır’da kaya petrolüyle ilgili 2 ay içinde ABD’li enerji şirketiyle ilk etapta 4 kuyu kazılacak. Bu kuyulardan değeri 23 milyar dolar olan 350 milyon varillik rezerv tespiti bekleniyor. Bölgedeki kuyu sayısı 3 yılda 24’e çıkarılacak. Keşfedilen alanda 4 ila 6 milyar varil kaya petrolü olduğu tahmin ediliyor. Bu miktarın yaklaşık 350 milyar dolar değerinde olduğu hesaplanıyor. Diyarbakır’daki model, gelecekte Trakya’daki doğalgaz aramalarında da kullanılacak.

CEMAL EMRE KURT - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türkiye’nin yerli enerji hamlesine yeni bir halka ekliyor. Bakanlık, Diyarbakır Silvan’da kaya petrolü üretimi için sahaya inmeye hazırlanıyor. Önümüzdeki 2 ay içinde ABD’li bir enerji şirketiyle ortak yürütülecek ilk sondajlarda 4 kuyu kazılacak. Bu kuyulardan 350 milyon varillik bir rezerv tespiti bekleniyor. Mevcut piyasa değeriyle bu miktarın yaklaşık 23 milyar dolar düzeyinde olduğu hesaplanıyor.

GABAR’IN REKORUNA GÖZ DİKTİ

Diyarbakır’daki yeni çalışmalar, Türkiye’nin kara sahalarındaki en büyük enerji hamlelerinden biri olarak görülüyor. Gabar’da 1 milyar varillik rezerv ve günlük 80 bin varile ulaşan üretimden sonra, Silvan hattında başlatılacak bu proje, Türkiye’yi konvansiyonel olmayan üretim ligine taşıyacak.

Silvan’daki ilk 4 kuyudan sonra üretim alanının Diyarbakır’ın kuzey ve batı akslarına doğru genişletilmesi planlanıyor. Hedef, 3 yıl içinde toplam 24 kuyuluk üretim ağına ulaşmak. Her bir kuyudan elde edilecek üretim miktarı, rezerv yoğunluğuna göre belirlenecek. İlk fazın sonuçları, bölgenin toplam üretim kapasitesini de ortaya koyacak ve sonraki yatırımların temelini oluşturacak. Oluşan çarpan etkisiyle sondaj ve lojistik faaliyetleriyle birlikte binlerce kişilik yeni istihdam sağlanacak; bölgedeki yan sektörlerde canlanma görülecek.

Proje tamamlandığında Diyarbakır, Güneydoğu’nun en büyük kaya petrolü merkezi hâline gelecek. Diyarbakır genelinde toplamda 7 bin kilometrelik alanda 4 ila 6 milyar varil arasında değişen bir kaya petrolü potansiyeli bulunduğu tahmin ediliyor. Bu miktarın bugünkü rakamlarla yaklaşık 350 milyar dolar değerinde olduğu hesaplanıyor. Sadece üretilebilir kısmının bile devreye alınması, Türkiye’nin enerji ithalat faturasını önemli ölçüde azaltacak.

DİYARBAKIR’DA PETROL, TRAKYA’DA GAZ

Aramalar ilk etapta 500-600 kilometrelik 4 blokta yürütülecek. Kaya petrolünün çıkarılması tekniği geleneksel yöntemlerden çok daha ileri bir teknoloji gerektiriyor. Kayaçların gözeneklerinde sıkışmış petrol, hidrolik çatlatma ve yatay sondaj teknikleriyle çıkarılacak. Bunun için Türk mühendisler, eğitim için ABD’ye gönderildi. Mühendislerin önümüzdeki ay Türkiye’ye dönmesi bekleniyor. Bu kapsamda Diyarbakır sahasında uygulanacak model, gelecekte Trakya’daki doğalgaz aramalarında da kullanılacak. Böylece Türkiye, farklı bölgelerde aynı teknik altyapıyla üretimi çeşitlendirme imkânına da kavuşacak. Projelerde Türkiye’nin yetkinlik ve kabiliyet kazanarak kendi başına bu petrolü çıkaracak kapasiteye ulaşması hedefleniyor.

‘ENERJİDE MERKEZ ÜLKE’ VİZYONU GÜÇLENİYOR

Diyarbakır’daki üretim programı, Türkiye’nin enerji stratejisinde ‘üreten ülke’ hedefinin yeni aşamasını temsil ediyor. Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası ve Gabar’daki yüksek üretimin ardından bu kez Güneydoğu Anadolu, enerji merkezine dönüşüyor. Türkiye bugün, 7 uluslararası boru hattı, 5 LNG terminali, 75 milyar metreküp taşıma kapasitesi ve 5,8 milyar metreküp depolama altyapısıyla bölgesinin en güçlü enerji ağına sahip ülke konumunda. Diyarbakır’daki kaya petrolü hamlesi, bu ağın kara üretim ayağını tamamlayarak enerji bağımsızlığı hedefine yeni bir ivme kazandıracak.

KAYA GAZI VE PETROLÜ NEDİR, NASIL ÇIKARILIYOR?

Petrol ve doğalgaz, oluştuğu ana kayadan ayrılarak farklı kayaçlar içerisine yerleşirken, bu yer değişimi sırasında petrol veya doğalgazın bir bölümü ana kayada kalıyor. Ana kayayı terk etmeyen ve kayacın gözeneklerinde kalan doğalgazdan oluşan gaza ‘kaya gazı’, petrole de ‘kaya petrolü’ deniliyor.

Kayaç denilen formasyonların içinde sıkışmış olan bu gaz veya petrol, hidrolik çatlatma adı verilen işlemle kaya katmanlarının içinde kırılmalar üretilerek açığa çıkarılıyor.

Bu çatlatmalarda su basıncı kullanılıyor. Gazın ve petrolün açığa çıkması için istenilen derinliğe inildikten sonra kaya katmanları içinde yatay ve dikey kırılmalar yapılıp, yüzeye katkı maddeli basınçlı su enjekte edilerek gaz veya petrol çıkarılıyor. Kaya gazı ve petrolünün sondajı, klasik petrol ve doğalgaz aramasına göre daha kolay olmasına rağmen yüzde 50 daha maliyetli.