MSB, düşen C130 uçağının ön raporunu açıkladı: Dışarıdan müdahale yok
Milli Savunma Bakanlığı, Gürcistan’da düşen 20 askerin şehit olduğu C130 uçağına ilişkin ön raporu açıkladı. MSB “Jandarma Kriminal Başkanlığı tarafından uçak enkazından alınan numunelerin incelenmesi sonucunda, içerden ve dışarıdan patlayıcı madde artığına rastlanılmamıştır” dedi. Uçağın muhtemel düşüş sebebi ‘uçağın kanadının yerinden çıkması’ işaret edilerek, incelemenin sürdüğü belirtildi. MSB, ‘azot tüpü’ iddiasını ise “Uçakta sabitlenmiş 19 kg’lık iki adet yangın tüpü olduğu, enkazda sağlam biçimde bulunduğu belirlenmiştir” diyerek yalanladı.
- Uçuş Veri Kayıt Cihazı (FDR) kayıtlarının incelenmesinde, olay anına kadar her şeyin normal devam ettiği, olayın ani geliştiği ve güç/veri kablolarının kopması sonucu kaydın sonlandığı tespit edildi.
- Motor ve pervane sistemlerinde kaza anına kadar sorun olmadığı, pervane kopmasından kaynaklı gövde hasarı tespit edilmediği belirtildi.
- Jandarma Kriminal Başkanlığı'nın incelemelerinde uçak enkazından alınan numunelerde patlayıcı madde artığına rastlanılmadığı bildirildi.
- Malzemelerdeki yapısal hasarların incelenmesinde, kırılmaların yorulma kaynaklı başlamadığı ancak çekme testlerinde malzemelerin gevrek yorgunluk davranışı sergilediği tespit edildi.
- Basında yer alan 'azot tüpü' iddiaları yalanlanarak, uçakta sabitlenmiş iki adet yangın tüpünün sağlam bulunduğu belirtildi.
- Muhtemel nedenler arasında, kanat üstündeki dingillerden birinin yuvasından çıkarak yanıcı/patlayıcı olmayan CO2 gazı dolu tüpüyle birlikte uçağın sol kuyruk-gövde kısmına temas etmiş olabileceği ve bu temasın yapısal hasara yol açmış olabileceği değerlendirildi.
Geçtiğimiz kasım ayında Gürcistan-Azerbaycan sınırında "C130" tipi askeri kargo uçağının düşmesi sonucunda 20 asker şehit olmuştu. Soruşturma dosyasına giren Jandarma Genel Komutanlığı kriminal raporunda, herhangi bir patlayıcı ya da dış müdahale izine rastlanılmadığı bilgisi yer almıştı.
Haftalık değerlendirme toplantısında gündeme ilişkin açıklamalar yapan Milli Savunma Bakanlığı, düşen C130 uçağına ilişkin ön raporu açıkladı.
C130 kargo uçağı neden düştü? Gürcistan'da düşen askeri kargo uçağı hakkında bilinenler
“GÜÇ VE VERİ KABLOLAR KOPTU”
Uçuş Veri Kayıt Cihazı (Flight Data Recorder / FDR) kayıtları incelendiğinde; Kaza anına kadar dijital veri kayıtlarında uçuş ekibinin konuşmalarında ve uçağın sistemlerinde her şeyin normal devam ettiği, bir aksaklık tespit edilmediği, olayın ani geliştiği, uçak kuyruk konisi bölgesinin uçak gövdesinden ayrılması nedeniyle FDR’a ait güç ve veri kablolarının kopması sonucu kaydın sonlandığı, dolayısıyla kayıt cihazında kazayı aydınlatacak ilave veriler bulunmadığı tespit edilmiştir.
“PERVANE VE MOTORDA SORUN YOK”
Uçağın motor ve pervane sistemlerine ait teknik İnceleme: Uçağın motorları ve pervaneleri üzerinde yapılan detaylı incelemeler sonucunda, motor ve pervanelerin kaza anına kadar sorunsuz bir şekilde çalıştığı tespit edilmiştir. Pervane kopmasından kaynaklı uçak gövdesinin hasarlandığına dair bir durum tespit edilmemiştir.
“PATLAYICI MADDE ARTIĞI YOK”
Patlayıcı madde incelemeleri: Jandarma Kriminal Başkanlığı tarafından uçak enkazından alınan numunelerin incelenmesi sonucunda, içerden ve dışarıdan patlayıcı madde artığına rastlanılmamıştır.
“YORGUN MALZEME” VURGUSU
Malzemelerdeki yapısal hasarların incelemeleri: Uçak enkazından alınan parçalar üzerindeki yapısal hasar ve izlere yönelik ilave metalurjik incelemeler ve analizler detaylı olarak devam etmektedir. Malzemelerde tespit edilen kırık-kesit analizlerinin raporlanması beklenmekte olup gelinen aşamada kırılmaların yorulma kaynaklı başlamadığı, ancak çekme testlerinde malzemelerin gevrek yorgunluk davranışı sergilediği tespit edilmiştir.
C-130 yine gündemde... 43 yıl önce ABD’ye ait aynı tip uçak Erzincan’da düşmüştü
“AZOT TÜPÜ” İDDİASI YALANLANDI
MSB, basında çıkan ‘azot tüpü’ iddiasına ilişkin de kritik bir açıklama yaptı. Açıklamada şöyle denildi:
Basında çıkan azot tüpüyle ilgili haberlerin gerçekleri yansıtmadığı, aslında uçakta yangın söndürme mayisi (Yanıcı/Patlayıcı olmayan Halon Gazı) bulunan ve uçak içinde sabitlenmiş 19 kg’lık iki adet yangın tüpü olduğu, bunların uçak enkazında sağlam biçimde ve herhangi bir yere çarpma izi olmaksızın bulunduğu belirlenmiştir.
“TÜP YUVASINDAN ÇIKMIŞ OLABİLİR”
Muhtemel sebepler: Her iki kanadın üst kısmında bulunan dingilerden¹ birinin yanıcı/patlayıcı olmayan CO2 gazı ile dolu tüpüyle beraber yuvasından çıkmış, uçağın sol kuyruk-gövde kısmına temas etmiş, oradan da dinginin dikey stabilizeyi kavramış olabileceği, tüpün vurmasıyla gövdeye, dikey ve yatay stabilizeye yapısal hasar vermiş olabileceği, bunun da uçağın düşmesine yol açmış olabileceği değerlendirilmiş olup bulgulara yönelik metalurjik ve teknik incelemeler laboratuvarlarda devam etmektedir.
| Muhtemel Neden | Açıklama | Devam Eden İncelemeler |
|---|---|---|
| Kanat Dingilinin Yuvasından Çıkması ve Teması | Her iki kanadın üst kısmında bulunan dingillerden birinin, yanıcı/patlayıcı olmayan CO2 gazı dolu tüpüyle birlikte yuvasından çıktığı, uçağın sol kuyruk-gövde kısmına temas ettiği ve buradan da dikey stabiliteyi kavradığı düşünülmektedir. | Bulgulara yönelik metalurjik ve teknik incelemeler laboratuvarlarda devam etmektedir. |
| Yapısal Hasar | Tüpün gövdeye, dikey ve yatay stabilizeye çarpması sonucu yapısal hasar meydana gelmiş olabileceği değerlendirilmektedir. | Bulgulara yönelik metalurjik ve teknik incelemeler laboratuvarlarda devam etmektedir. |
| Uçağın Düşmesi | Yukarıda belirtilen nedenlere bağlı olarak yapısal hasarın, uçağın düşmesine yol açmış olabileceği değerlendirilmektedir. | Bulgulara yönelik metalurjik ve teknik incelemeler laboratuvarlarda devam etmektedir. |
“NİHAİ RAPOR, PAYLAŞILACAK”
Halkımızın ve kamuoyunun resmî açıklamalar dışındaki provokatif söylemlere itibar etmemesi önemlidir. Daha önce de ifade ettiğimiz gibi ilgili süreçlerin tamamlanmasının ardından hazırlanacak nihai rapor, kamuoyu ile şeffaf bir şekilde paylaşılacaktır.
