Nu.D-36 90 yıl sonra gökyüzüyle buluştu! İlk yerli uçağımızın replikası yapıldı

Nuri Demirağ öncülüğünde 1936’da üretilen eğitim uçağının uçabilir replikası sıfırdan inşa edildi. Uçak, akrobasi pilotu Ali İsmet Öztürk tarafından Eskişehir’in Sivrihisar ilçesi semalarında kullanıldı.

Türkiye’nin yerli uçak üretiminin öncülerinden Nuri Demirağ’ın 1936 yılında ürettiği, onun adını taşıyan “Nu.D-36” adlı eğitim uçağının replikası, 90 yıl sonra yeniden gökyüzüyle buluştu. Sivrihisar Havacılık Kulübü Derneğince başlatılan teşebbüs kapsamında akrobasi pilotu Ali İsmet Öztürk liderliğindeki 11 kişilik Mach Teknik ekibi, yaklaşık 8 aylık çalışmanın ardından uçağın uçabilir replikasını sıfırdan inşa etti.

Replikanın yapımında, döneme ait fotoğraflar ve ulaşılabilen sınırlı sayıdaki teknik verilerden yararlanıldı. Uçağın orijinalinde kullanılan 1930’lu yıllara ait motor yerine, uçuş güvenliği ve günümüz şartları gözetilerek 1940’lı yıllara ait R670 motoru tercih edildi. Türk havacılık tarihinin önemli girişimcilerinden Nuri Demirağ’ın Nu.D-36 eğitim uçağının uçabilir replikası, Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinde 90 yıl sonra ilk test uçuşunu gerçekleştirdi. Test uçuşunu Ali İsmet Öztürk yaptı. Öztürk, “Uçağın kapasitesi beni şaşırttı. Böyle bir şey beklemiyordum. Mükemmel kıvrak ve sandığımdan çok daha huzurlu uçan bir uçaktı” dedi. Uçuş testlerinin başarıyla tamamlanmasının ardından uçağın M.S.Ö. Hava ve Uzay Müzesi envanterine alınması planlanıyor.

TÜRK HAVACILIĞININ BANİSİ

Türkiye’nin ilk 10 bin kilometrelik demir yolu ağının 1.250 kilometrelik bölümünün inşasını gerçekleştiren Nuri Demirağ, asıl ününü Türk havacılığına sağladığı katkılarla yaptı. Kurduğu Gök Okulunda 290 pilot yetiştiren Demirağ, 1936’da ilk tek motorlu uçak Nu.D-36’yı, 1938’de ise “Nu.D-38” adlı çift motorlu 6 kişilik yolcu uçağını imal etti.

SİPARİŞLER İPTAL EDİLDİ, İHRACATIN ÖNÜ KESİLDİ

İnönü’nün havacılığı bitiren talimatı

İlk uçak fabrikasını kuran, ilk yerli paraşütü üreten, İstanbul Boğazı üzerine köprü ve Keban Barajı’nın yapılması fikirlerini gündeme getiren Nuri Demirağ, THK tarafından sipariş edilen 65 planörü kısa sürede bitirdi. Nu.D-36 test uçuşlarını da başarıyla geçti. THK, İstanbul’dan Eskişehir’e uçan Nu.D-36’nın burada da test edilmesini istedi. Pilot Selahattin Reşit Alan, iniş yaptığı sırada hayvanların havaalanına girmemesi için açılan hendeği göremeyip uçağı buraya düşürdü ve şehit oldu. Bunun üzerine THK siparişleri iptal etti. İspanya, Irak ve Mısır gibi ülkeler uçakları almak istedi, bu sefer de özel bir kanun ile yurt dışına satış yasaklandı. Buna çözüm bulunması için İsmet İnönü’ye 4 yıl boyunca mektup yazan fakat cevap alamayan Demirağ, bürokratlara rüşvet vermeyi reddedince de tapulu malı olan Yeşilköy Havaalanı’na el konuldu.