Orta Doğu ateş çemberi! Savaş derinleşiyor
Orta Doğu’daki savaş 10. güne girerken ABD Başkanı Trump tehditlerini sürdürerek İran’ı bölme planını açıkladı. Tahran ise mevcut şekilde en az altı ay boyunca yoğun bir savaşı sürdürebilecek kapasitede olduklarını bildirdi.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla başlayan savaş, 10. gününe girerken karşılıklı füze atışları ve hava bombardımanları şiddetlenerek devam ediyor.
Washington ile Tel Aviv’in, saldırılarının sonraki safhalarında “yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu ele geçirmek için İran’a özel kuvvet gönderme”yi değerlendirdiği iddia edildi.
Axios haber sitesine göre ABD’li ya da İsrailli askerlerin İran’ın topraklarına girmesini gerektirecek bu “operasyonun” ortak misyon olup olmayacağına ilişkin detay vermeyen kaynaklar, İran ordusunun “ciddi tehdit oluşturmadığından emin olunan dönemde” bu adımın atılabileceğini savundu.
Öte yandan, Trump yönetiminden isimleri paylaşılmayan yetkililer, İran’ın en büyük petrol terminali olduğu belirtilen Hark Adası’nı “ele geçirme” konusunda da görüşme yapıldığını ileri sürdü.
ABD Başkanı Donald Trump, daha önce açık ettiği “Kürt kartı”ndan vazgeçtiğini açıkladı. Uçakta gazetecilerin İran’a yönelik saldırılarda Kürtlerin savaşa dâhil olup olmayacağı, olurlarsa Suriye ve Irak’ta yaptıkları gibi özerk bir bölge kuracakları endişeleriyle ilgili bir soruya karşılık Trump, Kürtlerin İran’a girmesini istemediklerini ifade etti.
Trump “Kürtlerle çok dostuz ancak savaşı zaten olduğundan daha karmaşık hâle getirmek istemiyoruz. Kürtlerin oraya girmesini istemediğime karar verdim” dedi.
“İran’a yönelik saldırılar bittikten sonra İran haritasının aynı kalacağını düşünüyor musunuz?” sorusuna Trump “Bunu söyleyemem ama muhtemelen hayır” cevabını verdi.
Trump, İran’ın geçen her gün saldırılarını azalttığını belirterek, büyük kayıplar verdiğini ve belki de teslim olacaklarını öne sürdü.
İNGİLTERE’YE SİTEM
Bu arada ABD Başkanı Trump, İngiltere’nin Orta Doğu’ya iki uçak gemisi göndermeyi düşündüğünü, ancak artık buna ihtiyaçlarının olmadığını bildirdi. Trump “Ama bunu hatırlayacağız. Çoktan kazandığımız savaşlara katılan insanlara ihtiyacımız yok” değerlendirmesinde bulundu. Trump’ın eleştirilerine cevap veren İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper “Diplomasiyi sosyal medya üzerinden yapıyorsanız, bu bizim tarzımız değil” ifadesini kullandı.
İran'ın yeni dini lideri belli oldu! Uzmanlar Meclisi Mücteba Hamaney’i işaret etti
ALTI AY YOĞUN SAVAŞIRIZ
İran ise ABD ve İsrail saldırıları karşısında geri adım atmıyor. Trump’ın İran’ın askerî kapasitesine büyük darbe vurulduğu yönündeki açıklamalarına cevap veren Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Ali Muhammed Naini ülkesinin savunma kapasitesini büyük ölçüde koruduğunu savundu. Naini “İran Silahlı Kuvvetleri, mevcut tempoyla en az altı ay boyunca yoğun bir savaşı sürdürebilecek kapasitededir” açıklamasını yaptı.
Sözcüsü Naini, ayrıca ABD ve İsrail’e ait 200 noktanın hassas ve yüksek isabet derecesine sahip füzelerle hedef alındığını söyledi.
KARŞILIK VERMEK ZORUNDAYIZ
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da komşu ülkeleri kardeşleri olarak gördüklerini ancak herhangi bir ülkeden İran’a saldırı gelirse karşılık vermek zorunda kalacaklarını söyledi. Pezeşkiyan “Bu karşılık, o ülkeyle bir anlaşmazlığımız olduğu veya oradaki insanları rahatsız etmek istediğimiz anlamına gelmez” ifadelerini kullandı.
İRAN'IN YENİ LİDERİ OĞUL HAMANEY
İran Uzmanlar Meclisi, İsrail-ABD’nin 28 Şubat’taki saldırısında ölen Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’in yeni lider olarak seçildiğini açıkladı. 57 yaşındaki Mücteba Hamaney, 1980-88 arasında Birinci Körfez Savaşı’na katılmıştı. Babasının çizgisini sürdürmesi beklenen Hamaney, bu zamana kadar hiçbir resmî görevde yer almamasına rağmen ABD tarafından “cübbelilerin arkasındaki güç” olarak nitelendiriliyor.
TOKSİK YAĞMUR UYARISI: TAHRAN'DA GÜNEŞ DOĞMADI
Petrol tesislerinden yükselen dumanlar gökyüzünü kaplarken, İran Kızılay’ı “toksik yağmur” uyarısı yaptı. Atmosferdeki kimyasallar nedeniyle yağışların ciltte ciddi kimyasal yanıklara ve akciğer hasarına yol açabileceğini belirterek, vatandaşlara yağmur sırasında kesinlikle evlerinden çıkmama talimatı verildi.
RUSYA: İRAN'I DESTEKLİYORUZ
Rusya’nın Londra Büyükelçisi Andrei Kelin, ülkesinin ABD ve İsrail’in saldırılarına karşı İran’ın yanında olduğunu söyledi. Saldırıların yasa dışı ve sebepsiz olduğunu belirten Kelin, Rusya’nın tamamen İran’dan yana olduğunun altını çizdi. Rus elçi “Şu noktada İran bizden yardım istemedi ancak biz sadece İran’a destek vermiyoruz, Körfez’deki diğer ülkelere de destek veriyoruz. Biz tarafsız değiliz, İran’ı destekliyoruz” dedi. Kelin, İran’ın her şeyde suçlanmasına, ancak saldırıları başlatan ABD ve İsrail’in eleştirilmemesinin adil olmadığına dikkati çekti.
BAKAN URALOĞLU: KÖRFEZ'DEKİ YOLCULAR UMMAN'DAN ALINIYOR
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Orta Doğu’da yaşanan hava sahası kapanmaları sebebiyle bölgede bulunan yolcuların önemli bir kısmının tahliyesinin Umman üzerinden yapıldığını bildirdi. Uraloğlu “Yaşanan yoğunluğa rağmen Umman Ulaştırma Bakanı Said bin Hamud el-Maveli ile yaptığımız görüşmede, Umman ve Türk taşıyıcılarının ilave seferlerinin önümüzdeki günlerde de devam etmesi konusunda mutabakata vardık” dedi. Bakan Uraloğlu, Türk hava yolu taşıyıcılarının da özellikle Maskat Havalimanı üzerinden düzenledikleri ilave seferlerle katkı sağladığına belirtti.
ÇİN: GÜÇLÜ OLAN İLLA HAKLI DEĞİLDİR
Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Orta Doğu’da tırmanan gerilimde taraflara askerî operasyonlarına derhal son vermeleri, gerilimin kontrolden çıkarak başka ülkelere sıçramasını ve çatışmanın yayılmasını önlemeleri çağrısında bulundu.
Bakan Vang, Çin Ulusal Halk Kongresinin yıllık genel kurulu kapsamında başkent Pekin’de “Çin’in Dış Politikası ve Dış İlişkileri” başlıklı basın toplantısı düzenledi. Toplantıda Çin’in krizin başından bu yana tutumunu birçok kez dile getirdiğini belirten Vang “Çin’in tutumu tek bir mesajda özetlenebilir: Ateşkesin sağlanması ve çatışmalara son verilmesi” dedi.
Güç istismarının reddedilmesi gerektiğinin altını çizen Vang, “Güçlü olan illa haklı değildir, dünya orman kanununa dönmemeli” değerlendirmesinde bulundu.
Vang, Orta Doğu ülkelerinin iç işlerine karışılmaması gerektiğini, Orta Doğu halklarının bölgenin gerçek hâkimi olduğunu ve bölgenin işlerine bölge ülkelerinin bağımsız karar vermesi gerektiğini dile getirerek, renkli devrimler organize etmenin ve rejim değişikliği arayışlarının popüler destek bulmayacağını vurguladı.
Çin’in barışın değerine inandığını, çatışmaların siyasi çözümünün teşvik edilmesi gerektiğini savunduğunu kaydeden Vang “Tüm taraflar, en kısa zamanda müzakere masasına dönmeli, farklılıklarını eşit diyalog yoluyla çözmeli, ortak güvenliği hayata geçirmek üzere çaba sarf etmeli” dedi. Vang, büyük ülkelerin yapıcı rol oynaması ve güçlerini iyi niyetle kullanması gerektiğine işaret ederek “Büyük ülkeler, adalet ve hakkaniyet ruhu ile hareket etmeli, Orta Doğu’da barış ve kalkınma pozitif enerji sağlamalı” ifadesini kullandı.
ABD'YE TABUTLAR GİTTİ, PROTESTOLAR YÜKSELMEYE BAŞLADI
İran’a karşı yürütülen savaşta hayatını kaybeden 6 ABD askeri için Dover Hava Üssü’nde tören düzenlendi. Eşi Melania Trump ile törene katılan ABD Başkanı, cenazeleri asker selamı ile karşıladı. Törende herhangi bir konuşma yapılmadı.
Yaşanan savaşın ardından ABD’ye tabutlar gitmeye başlayınca içeride protestolar da yükseldi. Birçok eyalette protestocular, ABD ve İsrail’in Orta Doğu’daki saldırıları ile dış politikasına
karşı olduklarını ifade etti.
NOTLAR
- İsrail’in Lübnan’ın güneyi ve başkent Beyrut’a düzenlediği saldırılarda 43 kişi hayatını kaybetti. Böylelikle 2 Mart’tan bu yana ölü sayısı 100 artarak 394’e, yaralı sayısı da 1.130’a yükseldi.
- Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, ABD ile İsrail’in saldırılarına karşı İran’ın misillemelerinden etkilenen Orta Doğu ülkelerine askerî yardım sağlamayı değerlendirdiklerini ancak bölgeye asker göndermeyeceklerini açıkladı.
- Almanya Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İsrail ile İran arasında devam eden çatışmalar nedeniyle Tahran Büyükelçiliği personelinin tahliye edildiğini belirtti.
- İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Orta Doğu’daki krizin başından bu yana 20 binden fazla İtalyan’ın, bölgeden ülkelerine döndüğünü bildirdi.
- Norveç’in başkenti Oslo’da ABD Büyükelçiliğinde patlama sesi duyulurken polis, ölü ya da yaralı olmadığını bildirdi.
- Endonezya Dışişleri Bakanlığı, cuma günü füzeli saldırı sonrası batan Birleşik Arap Emîrlikleri bandıralı Musaffah 2 römorköründe bulunan 3 Endonezyalı mürettebatın kayıp olduğunu açıkladı.
