TBMM'de 'usul' tartışması

Teklifin görüşmelerinde, atamalara yönelik yeni madde eklenmesine dair önergenin müzakeresi sırasında, Başkanlığın tutumu üzerine iki kez usul tartışması yaşandı.

"Torba Kanun" Teklifinin TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmeleri sırasında, Dışişleri Bakanlığı'na yapılacak atamalara yönelik yeni madde eklenmesine dair önergenin müzakeresi sırasında Başkanlığın tutumu üzerine iki kez usul tartışması yaşandı. TBMM Genel Kurulu'nda, Bazı Kanun ve KHK'larda değişiklik Yapan Kanun Teklifi'nin görüşmeleri sırasında, AK Parti'li milletvekilleri, görüşülecek önergenin oylamasında çoğunluğu sağlamak üzere komisyon sıralarına oturdu. Bunun üzerine CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi, önerge okunmadan önce söz istedi. Hamzaçebi, komisyon sıralarına AK Parti milletvekilleri oturunca demokrasiye yönelik bir tehlike daha geldiğinin anlaşıldığını iddia etti. AK Parti'nin yeni madde eklenmesine dair önergelerinin, anayasaya aykırı olduğunu, işlem göremeyeceğini savunan Hamzaçebi, "Dün hukuksuzluk yaptınız, bugün dur demenizi istiyoruz. Sizi İçtüzüğe uymaya davet ediyorum, bu önergeler görüşülemez. İçtüzüğe, anayasaya aykırı önergeleri işleme koyamazsınız" dedi. TBMM Başkanvekili Sadık Yakut da anayasa aykırılığına Genel Kurul'un karar vereceğini, kanunlaşmasından sonra da Anayasa Mahkemesi'ne dava açılabileceğini kaydetti. Bunun üzerine, Yakut'un tutumu hakkında usul tartışması açıldı. Hamzaçebi, "Sadece sizin yönettiğiniz oturumlarda sorun yaşıyorum. Konuşuyorum daha cümleleri bitirmeden, otorite sağlama adına sözümü kesiyorsunuz. Otorite içtüzüğü, kurullara, yasalara uygun davranmakla olur. Sizi adalete ve içtüzüğe davet ediyorum" diye konuştu. AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, İçtüzük'te "komisyonun salt çoğunlukla katıldığı önergeler görüşülür" denildiğini ifade ederek, "Ayağa kalkan herkes 'benim sözümü kesemezsiniz' diyor. İçtüzük'te, 'adını kaydettirmeyen hiçkimse başkandan izin almadan konuşamaz' deniliyor. Burada ortaya konulan iddialarla, kimse kendisini anayasa Mahkemesi'nin yerine koyamaz" yorumunda bulundu. MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, böyle bir usulle yasa yapılamayacağını dile getirerek, komisyonda çıkarılan konuların Genel Kurul'a getirilmesinin doğru olmadığını kaydetti. Vural, önergeyle konulmak istenen konunun teklifle ilgisinin bulunmadığını öne sürdü. BDP Grup Başkanvekili İdris Baluken, dünden beri Genel Kurul'da İçtüzüğe aykırı pek çok şey yapıldığını savunarak, İçtüzüğe aykırı önerge üzerinde görüşme açılamayacağını ileri sürdü. Baluken, "Yanlış şeyler yapıyorsunuz. Bu konu komisyonda reddedilmişse buraya getiremezsiniz" dedi. Başkanvekili Yakut, tutumunda herhangi bir değişiklik olmadığını dile getirerek, önergeyi okuttu. Hamzaçebi ve Vural, bunun üzerine itirazlarını sürdürdü ve tekrar usul tartışması açılmasını talep etti. Yakut'un görüşmelere devam etmesi üzerine iki grup başkanvekili ile CHP ve MHP'li milletvekilleri ayağa kalkarak milletvekili sıralarının önüne geldi, itirazlarına devam etti. Yakut, "10 defa usul tartışması açılmaz. Her usul tartışmasının ardından yeni bir usul tartışması mı açacağız?" dedi. Başkanvekili Yakut, CHP İstanbul Milletvekili Osman Korutürk'ü konuşmasını yapması için kürsüye davet etti. Korutürk'ün gelmemesi üzerine, Yakut'un davetiyle kürsüye Mustafa Elitaş geldi. Elitaş'ın konuşmasına başlaması üzerine, CHP ve MHP'li milletvekilleri sıra kapaklarına vurarak, Elitaş'ın konuşmasını protesto etti. Bunun üzerine Başkanvekili Yakut birleşime ara verdi. Aradan sonra kürsüye gelen CHP Grup Başkanvekili Engin Altay, Yakut'un Meclis'i taraflı yönettiğini savundu. Altay, İçtüzüğe göre bir milletvekili talepte bulunduğunda bunun karşılanması gerektiğini belirterek, iki siyasi partinin taleplerinin karşılanmamasının parlamentonun olumlu havasını etkilediğini bildirdi. Bunun üzerine Yakut'un tutumu hakkında yeniden usul tartışması açıldı. AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, TBMM'de esas olanın kürsüye saygı olduğunu anlatarak, anamuhalefet partisi milletvekillerinin, kürsüdeki konuşmacının konuşması sırasında, sıralara vurmasının, demokratik bir tavır olmadığını söyledi. Elitaş, TBMM üyesi olarak, kendisine yapılan hakaretin, TBMM'ye karşı yapılan haraket olduğunu kaydetti. CHP Grup Başkanvekili Hamzaçebi de "Oturuma ara verdiniz, kararınız usul tartışması açmamaktı, neden açtınız? Açacaktınız bu kadar gerginliğe gerek var mıydı? AK Parti'den mesaj mı geldi?" diye sordu. Hamzaçebi, dış politika heveslisi bir kişinin bakan yapıldığını, Türkiye'nin bütün komşularıyla kavgalı hale geldiğini savunarak, "Dış politika heveslisi ama dış politika bilmeyen, yönetemeyen insan, bakanlığı da berbat edecek bir düzenleme getiriyor" yorumunda bulundu. BDP Grup Başkanvekili İdris Baluken de iki grup başkanvekilinin ayağa kalkıp söz istemesine rağmen Yakut'un grup başkenvekillerini görmezlikten geldiğini söyledi. Baluken, başkanvekillerinin her milletvekilini, grup başkanvekillerini dinlemek, taleplerine cevap vermek zorunda olduğunu ifade etti. MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, içtüzükte kendilerine tanınan hakları bulunduğunu, bu hakları tepelerde oturan, gücü elinde tutanların engelleyemeyeceğini söyledi. Vural, Yakut'u, MHP Grubu'ndan özür dilemeye çağırdı.