Yargılama süreleri kısaltılıyor

AİHM'e uzun yargılama süreleri nedeniyle yapılan başvuruların önüne geçmek amacıyla hazırlanan kanun tasarısı, TBMM Başkanlığı'na sunuldu. AİHM'e yapılacak müracaatları, kurulacak bir komisyon karara bağlayacak. Komisyon, Adalet Bakanlığı'nda çalışan hakim ve savcılar ile üniversite öğretim görevlileri ve kamu görevlileri arasından Adalet Bakanı tarafından atanacak dört kişi ile Maliye Bakanı tarafından atanacak bir kişiden oluşacak.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) uzun yargılama süreleri nedeniyle yapılan başvuruların önüne geçmek amacıyla hazırlanan kanun tasarısı TBMM Başkanlığı'na sunuldu.
Yargılama Sürelerinin Uzunluğu ile Mahkeme Kararlarının Geç veya Kısmen İcra Edilmesi ya da İcra Edilmemesi Nedeniyle Tazminat Ödenmesine Dair Kanun Tasarısı, AİHM'e yapılmış başvuruların tazminat ödenmek suretiyle çözümüne ilişkin esas ve usulleri belirliyor.
Tasarıya göre, kanun, ceza hukuku kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmalar ile özel hukuk ve idare hukuku kapsamındaki yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı, mahkeme kararlarının geç veya kısmen icra edildiği ya da icra edilmediği iddiasıyla AİHM'e yapılmış başvuruları kapsayacak.
İdari nitelikteki soruşturmalardan kaynaklanan başvurular hakkında bu tasarının hükümleri uygulanmayacak.
Bu kapsamda yapılacak müracaatlar hakkında karar vermek üzere Adalet Bakanlığı'nın merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında çalışan hakim ve savcılar ile üniversite öğretim görevlileri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan kamu görevlileri arasından Adalet Bakanı tarafından atanacak dört kişi ile Maliye Bakanı tarafından atanacak bir kişiden oluşan toplam beş kişilik bir komisyon kurulacak. Komisyon Başkanı bu üyeler arasından Adalet Bakanı tarafından seçilecek. Komisyon üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanacak ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar verecek.
Komisyonun sekretarya hizmetleri Adalet Bakanlığı'nca yürütülecek. Kamu kurum ve kuruluşları ile yargı mercileri, Komisyonun görevi kapsamında ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi gecikmeksizin komisyona göndermek zorunda olacak.
Komisyona müracaat, AİHM'e başvuru tarihini ve numarasını gösteren resmi kayıt kabul mektubu, başvuru formu ve diğer ilgili bilgi ve belgelerle birlikte, müracaat edenin kimlik bilgilerini içeren imzalı bir dilekçeyle yapılacak.
Başvurular, bu tasarı kanunlaşıp yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılabilecek. Bu süre içinde müracaatta bulunmayanlar, AİHM'in münhasıran iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması gerekçesine dayanan kabul edilemezlik kararının kendilerine tebliğinden itibaren bir ay içinde de komisyona müracaat edebilecek.

-9 ayda karar verecek-

Müracaatın, Cumhuriyet başsavcılıkları aracılığıyla da yapılması mümkün olacak. Cumhuriyet başsavcılığı, müracaat evrakını derhal Komisyona gönderecek. Bu durumda Cumhuriyet başsavcılığına yapılan müracaat tarihi esas alınacak. Yapılacak müracaatlar her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutulacak.
Komisyon; müracaat konusu başvurunun, AİHM tarafından öngörülen iç hukuk yollarının tüketilmesi koşulu dışındaki diğer kabul edilebilirlik şartlarını taşımadığını, Komisyona süresinde müracaat edilmediğini, müracaat edenin hukuki menfaati olmadığını, müracaatın belirtilen madde kapsamına girmediğini tespit ederse müracaatı reddedebilecek.
Komisyon, müracaat hakkında dokuz ay içinde kararını verecek. Komisyon kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesi'ne itiraz edilebilecek. Ödenmesine karar verilen tazminat, kararının kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde Maliye Bakanlığı tarafından ödenecek. Üç ay içinde ödeme yapılmaması halinde, tazminat kanuni faiziyle birlikte ödenecek. Bu ödeme her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olacak.
Kanun, 5 Mayıs 2012 tarihi itibarıyla AİHM nezdinde kaydedilmiş başvurular hakkında uygulanacak. Bu süre Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu'nca uzatılabilecek.