Aile hikâyesi olanlara uyarı: Annedeki kanser evlatta risk!
Uzmanlar uyarıyor: “Ailede göğüs, yumurtalık ya da prostat kanseri olan erkekler için risk daha yüksek. Genetik yatkınlık sebebiyle bu kişilerde hastalık daha erken ve daha agresif seyredebilir. Bu sebeple aile öyküsü olanların 45 yaşından itibaren düzenli kontrolleri ihmal etmemesi hayati önem taşıyor.”
- Prostat kanserinde babası veya kardeşi olanlarda risk artarken, ailede birden fazla kişide ve genç yaşta kanser görülmesi riski daha da yükseltir.
- BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonları, erkeklerde prostat kanseri riskini artırıp hastalığın daha agresif seyretmesine yol açabilir.
- Ailede genetik geçişli jinekolojik kanserlerin bulunması da erkeklerde prostat kanseri riskini artırabilir.
- Aile hikayesi olan erkeklerin 45 yaşından itibaren düzenli üroloji değerlendirmesi ve PSA testi yaptırması erken tanı için kritik öneme sahiptir.
- Prostat kanseri erken evrede genellikle belirti vermez ancak erken teşhisle büyük ölçüde kontrol altına alınabilen bir hastalıktır.
ZİYNETİ KOCABIYIK - En sık görülen erkek kanserleri arasında ilk sıralarda yer alan prostat kanserinde aile hikâyesinin etkisinin sanılandan çok daha önemli olduğu bildirildi.
Prostat kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 5-10’nundan genetik geçişin sorumlu olduğunu söyleyen Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği (IURES) Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Fatih Atuğ, “Mesela, babası veya kardeşi prostat kanseri olan bir kişinin prostat kanserine yakalanma riski normalin iki katına çıkıyor. Ailede birden fazla kişide prostat kanseri varsa bu risk daha da artar. Bu durumda erken tanı için testlerin daha erken yaşta başlatılması gerekir” dedi.
Hem baba hem kardeş olmak üzere iki yakın akrabada da prostat kanseri bulunması ise riski beşe katlıyor.
Türk bilim kadını buldu! Prostat kanserine karşı yeni bir umut
BRCA GEN MUTASYONUNA DİKKAT!
Yakın akrabalarda görülen bazı jinekolojik kanserlerin (özellikle göğüs, yumurtalık ve rahim kanseri) gibi hastalıkların da prostat kanseri riskini artırabileceğine işaret eden Prof. Dr. Atuğ, “Ama bu artış her jinekolojik kanser için geçerli değil, özellikle genetik geçişli olanlar önemlidir. Bazı ailelerde kanser yatkınlığı tek bir organa değil, genetik bir bozukluğa bağlı olur. BRCA gen mutasyonları yani BRCA1 ve BRCA2 mutasyonları kadınlarda göğüs ve yumurtalık kanseri riskini artırır; erkeklerde ise hem prostat kanseri riskini artırır hem de daha agresif seyretmesine yol açabilir” uyarısını yaptı.
Yapılan çalışmalarda ailesinde prostat kanserine yakalanan kişi sayısı, yakınlık derecesi ile bu kişilerin prostat kanserine yakalandığı yaşın da önemli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Atuğ, “Baba veya kardeşin prostat kanserine yakalanma yaşı ne kadar erkense diğer kardeş ya da oğul da da risk o kadar artar. Eğer aileden prostat kanserine yakalanan kişinin yaşı 55’in altında ise risk önemli oranda artar” dedi.
ERKEN TEŞHİSLE KONTROL ALTINA ALINABİLEN HASTALIK
Prof. Dr. Fatih Atuğ şu uyarıyı yaptı:
Hastalık, erken evrede çoğu zaman belirti vermezken, ilerleyen seviyede sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, idrar akımında zayıflama, tam boşaltamama hissi görülebilir. Bu şikâyetler, her zaman kansere bağlı değildir; iyi huylu prostat büyümesinde de görülür. Öte yandan prostat kanseri erken teşhisle büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Modern görüntüleme, robotik cerrahi, gelişmiş radyoterapi teknikleri, abirateron/enzalutamid gibi yeni nesil ilaçlar ve teranostik yaklaşımlar sayesinde, birçok hastada uzun ve kaliteli bir yaşam mümkündür.
YÜKSEK RİSKLER
Şu durumlar varsa ailesel kanser riski daha büyük artış gösterir:
>> Kanserlerin genç yaşta ortaya çıkması (göğüs kanseri 40 yaşından önce)
>> Aynı ailede birden fazla kişide benzer kanserlerin olması
>> Ailede hem kadın hem erkeklerde hormonla ilişkili kanserlerin bulunması Bu tablo kalıtsal kanser sendromunu düşündürür.
AKLINIZDA BULUNSUN
>> Aile hikâyesi olan erkeklerde 45 yaşından itibaren üroloji değerlendirmesi ve PSA testi ihmal edilmemelidir.
>> Sigaranın bırakılması, düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme, genel sağlık durumunu ve tedavi toleransını iyileştirir.
>> Şikâyetleriniz olsa da olmasa da özellikle ailesel risk faktörleriniz varsa yaşınız ne olursa olsun mutlaka bir üroloji uzmanı kontrolünde kalmaya devam etmelisiniz
>> Ailedeki erkeklerin prostat kanseri, kadınların ise jinekolojik kanserlerinin diğer aile bireyleri için uyarıcı bir nitelik taşıdığını unutmayın.
