Grip aşısı üç virüsten koruyor! Her dönem kalp krizi yüzde 90 artıyor

Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Güzin Zeren Öztürk: Havaların soğuması ve okulların açılmasıyla birlikte grip vakalarında artış yaşanmaya başladı. Ancak gerçek pik aralık ocak ayında gerçekleşecek. Aşı etkinliğini 14 gün sonra gösteriyor. Şu an grip aşısının tam zamanı.

Zynet Kocabıyık - Kış mevsimiyle birlikte yeniden kapımızı çalan grip, çoğu zaman basit bir soğuk algınlığı sanılıyor. Oysa Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre her yıl dünya genelinde 1 milyar insan grip oluyor, bunların 3 ila 5 milyonu ağır hastalık tablosuna dönüşüyor ve yaklaşık 290 bin–650 bin kişi hayatını kaybediyor. Havaların soğuması ve okulların açılmasıyla birlikte grip vakalarında artış yaşanmaya başladığını söyleyen uzmanlar, aralık-ocak döneminde vakaların pik yapacağını belirterek, 6 aydan büyük bebekler, hamileler, 65 yaş üstü ve risk grubundaki kişileri grip aşısı olmaya çağırdı.

AKCİĞERDE HASAR BIRAKIYOR

Türkiye’de de tablo endişe verici. Her yıl milyonlarca kişi grip oluyor. Bu hastalık özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı bulunanlarda grip zatürreye, kalp krizi ya da solunum yetmezliğine yol açabiliyor.

Türkiye’de griple ilgili farkındalığın tam oluşmadığına ve bu enfeksiyonla ilgili yanlış bilgilerin can aldığına işaret eden Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD), ülke çapında “En güzel çağımda, grip aşım yanımda” adını taşıyan bir bilinçlendirme kampanyası başlattı.

Halk arasında dolaşan grip ve grip aşısıyla ilgili yanlış ve yanıltıcı bilgilerin hayatı tehdit ettiğini söyleyen TAHUD Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Güzin Zeren Öztürk “Halk arasında grip soğuk algınlığı ile çok karışıyor ve bu yüzden hafife alınıyor. ‘Birkaç gün burnum akar’ geçer diye düşünüyor. Oysa grip sağlıklı kişilerde bile kalp krizi, inme riskini artırır. Akciğerde hasar bırakır. KOAH, diyabet, böbrek hastaları ve kanser hastaları gibi bağışıklığı baskılanmış kişiler ve 65 yaş üstündeki yaş kişilerde ağır seyredebilir ve hatta ölümcül olabilir. Yapılan çalışmalar her yıl görülen grip kaynaklı ölümlerin yüzde 70’inden fazlasının 65 yaş üstü yaşlılarda olduğunu göstermektedir. Eşlik eden kronik hastalıklar grip enfeksiyonu ile birlikte hastaneye yatış ve ölüm riskini 3-5 kat artırmaktadır” dedi.

KALP KRİZİNİ ARTIRIYOR

Influenza enfeksiyonun kalp krizi, inme ve zatürre riskini de artırdığını vurgulayan TAHUD Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Seçil Günher Arca da, gripten sonra gelişen zatürrenin kalp yetmezliği riskini 10 kat artırdığına işaret ederek “Aralık- ocak ayında kalp krizi ve buna bağlı ölüm vakalarında artış yaşanır. Bu vakaları incelediğimizde yüzde doksanının o esnada ya da çok yakın zamanda bir influenza enfeksiyonu geçirdiğini görürüz” diye açıkladı.

ANNEYE YAPILAN AŞI BEBEĞİ KORUYOR

Özellikle gebelerin aşılanmasının bebek için çok önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Öztürk “Gebelikte grip aşısı yaptırmanın iki önemli sebebi vardır. Birincisi, gebeler influenza açısından özel bir risk grubudur. Çünkü solunum kapasitesi azalır, kalp-dolaşım yükü artar, bağışıklık sisteminde fizyolojik baskılanma oluşur. Bu değişiklikler sebebiyle gebeler, zatürre, erken doğum, düşük doğum ağırlığı ve hastaneye yatış açısından daha yüksek risk altındadır. İkincisi anneye yapılan aşı bebeği korur. Annenin antikorları plasenta yoluyla bebeğe geçerek, doğumdan sonraki ilk altı ay boyunca koruma sağlar. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), CDC ve Türkiye Sağlık Bakanlığı, bütün gebelerin grip sezonunda aşılanmasını önemle tavsiye ediyor. Sağlık Bakanlığı grip aşısının gebelere 2. trimesterden itibaren yapılabileceğini söylüyor” dedi.

EN ETKİLİ KORUYUCU AŞI

Uzmanlar, her yıl yenilenen mevsimsel grip aşısının gripten korunmanın en güçlü aracı olduğunu vurguluyor. Bilimsel araştırmalara göre grip aşısı:

• Grip olma riskini yüzde 70–80 oranında azaltıyor,
• Hastaneye yatış riskini yüzde 50–70 oranında düşürüyor,
• Ölüm riskini yüzde 80’e kadar azaltabiliyor.

Prof. Güzin Zeren Öztürk “Aşı olan kişiler sadece kendini değil, çevresini de korur. Çünkü grip virüsü kolayca bulaşır. Toplum bağışıklığı için aşılama oranının artması şart. Grip virüsünün yer yüzünden silinebilmesi için toplum aşılanmasının yüzde 90-95’lerde olması lazım. Dünya 65 yaş üstünü yüzde 70-80 oranında aşılıyor. Bizde ise aşılanma oranları yüzde 11-12 civarında” dedi.

GRİP AŞISI NE ZAMAN YAPILMALI?

Grip aşısı için en uygun dönemin ekim–kasım ayları olduğunu söyleyen Prof. Dr. Seçil Günher Arıca “Aşı sonrası bağışıklık cevabı yaklaşık 14 gün içinde gelişir; dolayısıyla aralık–ocak döneminde artan grip vakalarına karşı koruma sağlanır. Aşı 6 ile 8 ay koruyucudur. 2025-26 sezonu itibarıyla trivalan yani 3 suşlu aşılar ülkemizde uygulanmaya başlamıştır. Aile hekiminize danışarak grip aşınızı yaptırın” dedi.

AKLIMIZA TAKILANLAR

YANLIŞ
Grip oldum aşı olmama gerek yok.
DOĞRUSU: Grip de geçirseniz aşı olmalısınız. Çünkü toplumda çok farklı soğuk algınlığı virüsleri dolaşıyor. Siz bir virüsle hasta olsanız bile diğer virüslere karşı açıksınız.

YANLIŞ
Aşı olunca hiç grip olmayacağım.
DOĞRUSU: Aşı olsanız da grip olabilirsiniz. Ancak çok daha hafif geçireceğiniz için ölüm riskiniz ortadan kalkar.

YANLIŞ
Grip aşısı grip yapar.
DOĞRUSU: Hayır. Aşıyla verilen virüs canlı değildir. Virüsü, bağışıklık sistemine tanıtmak için verilen virüs parçasıdır. Hafif kırgınlık, kolda acı, ağrı hissedilebilir. Bu aşının işe yaradığını gösterir.