Plastikte kısırlık ve obezite riski

Elimizden düşürmediğimiz mutfak malzemeleri, dişçilikte kullanılan tıbbî aletler, evlerin içindeki elektronikler ve daha birçoğunun içeriğindeki Bisfenol A (BPA) maddesi, ısıyla birleştiğinde sağlığı tehdit ediyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK

Uzmanlar yazın daha çok kullanılan plastik ürünlere karşı dikkatli olmaya çağırıyor. Özellikle yaz aylarında pikniklerde tercih edilen tabak, çatal, bıçak, bardak gibi plastik malzemelerin kullanımının arttığına dikkat çeken uzmanlar, sert plastiklerin içinde bulunan Bisfenol A maddesinin, kanserden şişmanlığa, kısırlıktan diyabete ve kalp hastalıklarına kadar birçok önemli sağlık probleminin ortaya çıkışına zemin hazırladığını ileri sürüyorlar.
DOĞAL HORMONLARI TAKLİT EDİYOR
Kısaca BPA olarak adlandırılan ve petrolden elde edilen Bisfenol A’nın biberonlarda, diş dolgularında, izolasyon maddelerinde, dişle ilgili aletlerde, tıbbi aletlerde, göz lenslerinde, DVD ve CD’lerde, ev içi elektronikler ve spor aletlerinin yapımında kullanıldığını hatırlatan İç Hastalıkları Uzmanı, Medicana Bahçelievler Hastanesi doktorlarından Nesriye Demirel, farkında olmadan kullandığımız bu ürünlerin sağlığı tehlikeye attığını söyledi. Doğal hormonları taklit eden BPA’nın özellikle hamile kadınlar ve çocuklar için risk faktörü olduğunu belirten Dr. Demirel, “50-70 derecede çözünerek gıdalara karışan Bisfenol A, insan vücudunda üretilen östrojen ve diğer hormonlara benzer yapıdadır. Onları taklit ederek triod, büyüme hormonu, östrojen ve testesteron hormonlarının üretimini azaltır. Bu hormonların üretiminin bozulması, kadınlarda yumurta, erkeklerde de sperm üretimini azaltarak kısırlığa sebep olur. Bu konu ile ilgili olarak yapılan bir araştırmada Bisfenol A maddesinin, tüp bebek tedavisi sırasında hem yumurta kalitesini, hem de embriyonun rahme tutunmasını azalttığını kanıtlamıştır” dedi.
ÖĞRENMEYİ GÜÇLEŞTİRİYOR
BPA’nın sadece üremeyi değil, vücut gelişimini ve davranışları da olumsuz etkilediğini söyleyen Dr. Demirel, “Araştırmalar bu maddenin öğrenme ve üzerine olumsuz etkileri mevcuttur. Saldırganlığı artırdığı ve öğrenmeyi güçleştirdiği yönündedir. Ayrıca İngiltere’de yapılan bir araştırma BPA’ya yüksek oranda maruz kalmanın Tip-2 diyabete, kardiyovasküler hastalıklara, kadınlarda meme kanserine ve karaciğerdeki enzim anormalliklerine sebep olduğunu gösterdi” dedi.
Plastiğin hammaddesinin insanda şişmanlığa yol açan metabolik bozuklukların sebebi olabileceğinin de gösterdiğini aktaran Dr. Demirel şöyle devam etti: “Bilim adamları yaptıkları birden fazla çalışmada Bisfenol A’nın yağ dokusundan salgılanan ve faydalı bir hormon olan Adinopektin salgısını azaltıp, buna karşılık vücuttaki iltihabı yükselten intelökin-6 ve TNF alfa adlı zararlı moleküllerin kandaki düzeyini artırdığını gösterdiler. Çağımızın salgını metabolik sendromun dolayısıyla obezitenin sebebi olabileceği düşünülmektedir.”

Biberonu da cam olsun

Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi CDC’nin yaptığı bir başka çalışmada ise emzirilen bebeklerde biberonla beslenenlere göre daha az BPA’ya rastlandığı tespit edilmiş. Birçok alette kullanıldığı için hayatımızdan çıkaramayacağımız BPA’nın olumsuz etkilerinin azaltılabileceğini söyleyen Dr. Demirel, alınabilecek basit tedbirleri şöyle sıraladı:
¥ Plastik kapları buzdolabına ve mikrodalgaya koymayın; bulaşık makinesinde yıkamayın.
¥ Arabada bırakılan ya da güneşte kalmış pet şişelerdeki suları içmeyin.
¥ Eve alınan damacanalardaki suyu cam kaba boşaltın.
¥ Cam biberon kullanın.
¥ Sıcak çay, kahve için plastik bardak ve plastik karıştırıcılar yerine kağıt bardak kullanın.
¥ Davetlerde ya da piknikte plastik veya köpük tabak kullanmayın.
¥ Plastikleri sert deterjanlarla yıkamayın.
¥ Gıdaların tüketiminde cam şişe ve kaplar kullanın.
¥ Çoğunlukla taze ve dondurulmuş gıda satın alın

BU NUMARALARA DİKKAT!

Plastik şişelerin altlarında üçgen içinde sayılar bulunur. Plastikler türlerine göre 1’den 7’ye kadar numaralandırılır. Özellikle 3, 6 ve 7 numaralı plastikler sağlığımızı ciddi şekilde tehdit eder; o nedenle plastiğin altındaki üçgenin içinde 1, 2, 4, 5 numaralı plastikleri ve üzerinde ‘BPA’sızdır’ yazan ürünleri tercih edin.