Türkiye’nin en çok tükettiği gıdada tarihî karar! Ekmeğimiz tam buğday olacak

“Tam buğday ekmeği yaygınlaştırma kampanyası” ile tükettiğimiz ekmeğin en az yüzde 70 oranında “tam buğday unu içermesi” hedefleniyor. Kampanya bir yıl içinde kamu kurumlarının yemekhanelerinde uygulandıktan sonra bütün Türkiye’ye yayılacak.

Kaydet

0:00 0:00

ZİYNETİ KOCABIYIK - Tarım Orman Bakanlığı tarafından başlatılan ve Sağlık Bakanlığı tarafından desteklenen “Tam buğday ekmeği yaygınlaştırma kampanyası” ile Türk ekmeği standardize ediliyor. Ekmeğin daha sağlıklı hâle getirilmesi maksadıyla başlatılan kampanyaya göre fırından aldığımız ekmeklerde en az yüzde 70 oranında “tam buğday unu içermesi” ve ekmeğe koyu rengini veren kavrulmuş malt ununun kesinlikle kullanılmaması hedefleniyor.

YILDA 200 KİLO EKMEK TÜKETİYORUZ

Geçtiğimiz yıl ağustos ayında pilot il olarak seçilen Konya’da kamu kurumlarında başlatılan uygulamanın bir yıl içinde Türkiye’ye yayılması ve başlangıçta kamu kurumlarının tamamının yemekhanesinde yüzde 80 oranında kampanya ekmeği ve daha az miktarda beyaz ekmek ve kepekli ekmek bulundurulması planlanıyor. Proje, Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF)’ın “İklim Dayanıklılığı ve Ticaretin Geleceği” temasıyla düzenlediği 20. Uluslararası Kongre ve Sergisi’nde açıklandı. Konuyla ilgili bilgi aldığımız Tarım Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nden Ahmet Güngör, bir tahıl ülkesi olmamız, beslenme alışkanlıklarımız ve sosyoekonomik yapımız sebebiyle ekmeğin beslenmemizdeki öneminin oldukça fazla olduğunu belirterek, “Günlük enerjinin ortalama yüzde 50’si ekmek ve tahıl ürünlerinden geliyor. Yapılan araştırmalara göre kişi başı ekmek tüketimi neredeyse 200 kiloya ulaşıyor. Ancak ne yazık ki, tüketimin yüzde 95’ini buğdayın faydalı kısımlarının ayrıldığı beyaz undan yapılan ekmek oluşturuyor. Türk insanı 1940’lara kadar ‘esmer ekmek’ olarak adlandırılan tam buğday unundan yapılmış ekmekleri tüketirken bu oran bugün ne yazık ki yüzde 5-10’a düşmüş durumda. Şimdi bunu artırmaya çalışıyoruz” dedi.

Göngör şöyle devam etti: Yapılan araştırmalar, günlük beslenmeye eklenecek küçük bir miktar tam buğday ekmeğinin bile kronik hastalıkları önleyerek milyarlarca dolarlık bütçenin korunmasına yardımcı olduğunu gösteriyor. Çin ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerin bu alandaki stratejik hamleleri, sağlık harcamalarını azaltmanın yanı sıra karbon ayak izini düşürmeyi de hedefliyor. Türkiye’de ise bu veriler ışığında Konya ilinde başlatılan yerel bir saha çalışmasıyla konunun bir kamu politikası hâline getirilmesi amaçlanıyor.

BEYAZ EKMEK SEVENLER ENDİŞELENMESİN

“Tam buğday ekmeği yaygınlaştırma kampanyası”nı desteklediklerini söyleyen Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF), Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Mesut Çakmak, “Türk Gıda Kodeksi Buğday Unu Tebliği’nde tam buğday ununu buğdayın kepeği, rüşeymi ayrılmadan yani buğday tanesinin bütün anatomik kısımlarını içerecek şekilde öğütülmesi isteniyor. Şu anda yapılan tam buğday ekmeklerinde bu unsurlar belirli oranlarda ekleniyor. Tam buğday unu yapmak bizim de işimize gelir” dedi. Tam buğday unundan yapılan ekmeğin lif oranları ve içindeki vitamin ve mineraller açısından zengin olduğunu da sözlerine ekleyen Çakmak, “Özellikle yüzde 40 oranındaki tam buğday unundan yapılan ekmeklerde lezzet farkı hiç olmuyor. Beyaz ekmek sevenlerin bu açıdan endişelenmesine gerek yok. Önümüzdeki yıl tüm Türkiye’de uygulanacak” diye konuştu.

İSRAFIN BOYUTLARI BÜYÜK

Beyaz unun sadece sağlık açısından risk oluşturmakla kalmadığını ve beyaz un elde etmek için buğdayın önemli bir kısmının israf edildiğini de söyleyen Ahmet Güngör, “Ülkemizde yaklaşık 8 milyon ton un ekmek üretiminde kullanılıyor. 2,5 milyon ton kepek ve rüşeym yem olarak değerlendiriliyor. Bu da yaklaşık 2,5 milyon tona karşılık gelmektedir. Bunun ekonomik değeri yaklaşık 600 milyon ABD dolarıdır” dedi.

BESLENME PİRAMİDİNDEKİ DEĞİŞİKLİK YANLIŞ ANLAŞILDI

Son dönemde Dünya Sağlık Örgütünün beslenme piramidinde yaptığı güncelleme kamuoyunda “karbonhidratlar tamamen azaltıldı” şeklinde yorumlandı. Ancak Türk Böbrek Vakfı Diyetisyeni Gökçe Efe Aydın, bu algının gerçeği yansıtmadığını belirterek toplumun doğru bilgilendirilmesi gerektiğini söyledi. Efe, yapılan değişikliğin karbonhidratların tamamen hayatımızdan çıkarılması anlamına gelmediğini vurgulayarak, “Burada asıl azaltılması önerilen rafine ve işlenmiş karbonhidratlardır. Beyaz un, şekerli içecekler ve liften arındırılmış paketli ürünler sınırlandırılmalıdır. Ancak tam tahıllar, baklagiller, sebze ve meyveler hâlâ sağlıklı beslenmenin temelini oluşturur” dedi.

EKMEK BÜTÜN KÖTÜLÜKLERİN KAYNAĞI GİBİ GÖSTERİLİYOR

Ekmek tüketiminin son yıllarda gereğinden fazla eleştirildiğini belirten Gökçe Efe Aydın, “Ekmek bütün kötülüklerin kaynağı gibi gösteriliyor. Oysa ekmek, özellikle tam tahıllı tercih edildiğinde sağlıklı beslenmenin önemli bir parçasıdır. Asıl problem ekmeğin varlığı değil, tüketim miktarı ve türüdür” dedi.

GÜNDE 2-4 DİLİM TAM BUĞDAY EKMEK TÜKETİLMELİ

Tam tahıllı ekmeğin B grubu vitaminleri, demir, magnezyum ve lif açısından önemli bir kaynak olduğuna dikkati çeken Gökçe Efe Aydın, bu besinlerin eksikliğinin hâlsizlik, bağırsak problemleri ve uzun vadede kansızlık gibi problemlere yol açabileceğini belirterek, “Beyaz un, kepek ve rüşeym kısmından arındırıldığı için besin değeri düşer. Tam tahıllı ürünler ise doğallığını korur ve metabolizma açısından çok daha faydalıdır” diye konuştu. Sağlıklı bireylerde günlük ekmek tüketiminin kişiden kişiye değişebileceğini vurgulayan Efe, “Genel olarak hareketsiz bireylerde günde 2-4 ince dilim, daha aktif bireylerde ise 4-6 ince dilim tüketim uygun olabilir. Ancak burada asıl önemli olan ekmeğin türüdür. Beyaz ekmek yerine tam buğday, çavdar veya çok tahıllı ekmekler tercih edilmelidir” dedi.

Muhabir : ZİYNETİ KOCABIYIK

Yayın Tarihi | 17 Şubat, 2026 - 02:00

Bizi Takip Edin

YORUMLAR