Yıllar önce kaybolan uydu geri döndü!

Tam 17 yıl önce kaderine terk edilen NASA uydusu, herkesi şaşırtarak "geri döndü!"

Yıllar önce NASA tarafından ölüme terkedilen ISEE-3 uydusu, tekrar insanlık ile iletişime geçerek herkesi şaşırttı. Bir grup sivil bilim insanı tarafından tespit edilen ISEE-3 uydusu ile çift taraflı temas kurulabilmiş durumda. Geçtiğimiz günlerde NASA, bir grup bilim adamına kendi yapamadığını (yani halen çalışır vaziyetteki ISEE-3 uydusunu tekrar kontrol altına almayı) yapmak için resmi olarak izin vermişti.

Reboot takımının söylediğine göre, önümüzdeki günlerde uzay aracının genel durumu incelenecek ve motorunun bir kez daha çalışması için gereklilikler yerine getirilerek Dünya'ya daha yakın bir noktada yörüngeye yerleştirilmeye çalışılacak. Porto Riko'daki Arecibo Radio Observatory'de kurulan temas, bilim adamları ile aynı yaklaşıma sahip insanların desteği le gerçekleşti.

Uydunun uzay hikayesi ise 1978 yılında başlıyor. Dünya ve Güneş arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla uzaya fırlatılan uydu, uzun yıllar boyunca görevini gerçekleştirdi ancak 1997 yılında NASA tarafından resmi olarak "terk edildi." Fakat ISEE-3 halen çalışır durumdaydı.

NASA'dan komut gelmiyor olmasına rağmen ISEE-3'ün halen çalışıyor olduğunun fark edilmesi ise ancak 10 yılı aşkın sürenin ardından gerçekleşti. Ne yazık ki, ISEE-3 ile iletişim için kullanılan "anten" söküldüğü için NASA yeni komutlar gönderememekteydi.

Bu noktada da aralarında SkyCorp, SpaceRef, Space College Foundation'ın da bulunduğu bir grup bilim adamı devreye girdi. Morehead State University'de yer alan farklı bir anteni kullanarak ISEE-3 ile iletişime geçmeyi planlayan grubun planı aslında oldukça basit: "Araç ile iletişime geç, motorlarını çalıştırmasını ve Dünya'nın yakınlarında yörüngeye girmesini ve asıl görevine devam etmesini söyle." Ancak durum her zaman bu kadar basit olmayabiliyor.

Kendini ISEE-3 Reboot olarak adlandıran ve NASA ie anlaşmaya imza atan grubun amacını gerçekleştirmesi için, 1970'lerde ISEE-3 ile iletişimde kullanılan programı tamamen baştan yazması gerekiyor. NASA tarafından destek sağlanmamakta ve uydunun Haziran ayının ortalarında yakın bir noktadan geçmesi için çok az bir süre kalmış durumda. Bu süre içerisinde ise grubun arşivlerin derinine dalması ve orijinal komutları bulup, bunları tekrar yazmaları gerekiyor. Ancak teknik sorunlar bu kadarla da kalmıyor. 1970'lerde kullanılan donanımlar artık bulunamıyor ve grup bunları sanal olarak tekrar oluşturmak zorunda.

Asıl önemli olan ise bu anlaşmanın ortaya çıkardığı yeni olasılıklar. Kaynaklarına uygulanan kesintiler ile, NASA ve diğer ABD kaynaklı kuruluşlar, çareyi bağımsız bilim adamlarına, mühendislere ve "sivillere" dönmekte buluyorlar. Önümüzdeki yıllarda, NASA tarafından üretilmiş olan pek çok başka uydu da yaşlanacak. Belki de NASA, daha fazla kaynak oluşturma amacı ile bu uyduların da kontrolünü bağımsız bilim insanlarına bırakabilir...

Chip