1960'da tamamen kapatılmıştı! Yol çalışmasında kitabe çıktı, sırrı çözüldü

Rize'de bulunan ve 1960 yılından sonra tamamı kapatılan tarihi kemer köprü, yol çalışmasıyla birlikte tekrar gün yüzüne çıktı. Kemer köprünün sırrı ise Osmanlıca kitabesi ortaya çıkınca çözülmüş oldu.

Rize Belediyesi tarafından Rize Merkez Cumhuriyet Caddesi'nden başlayan bir yol çalışması yapılıyor. Çalışmalar kapsamında Atatürk Caddesi'ni Kale Mahallesiyle birleştiren güzergahta bulunan ve 1940'lı yıllarda bir kısmı, 1960'lı yıllarda ise tamamı kapatılan ve 'Çıtanın köprüsü' olarak bilinen tarihi kemer köprünün üzeri yeniden açılmaya başladı. Çalışma neticesinde Osmanlıca yazılmış kitabesi de ortaya çıkan kemer köprünün 1888 yılında Zırhzade Hacı İzzet Efendi'nin hayrına yapıldığı öğrenildi.

VASİYET ÜZERİNE YAPILMIŞ

Kitabeyi okuyan Rizeli Araştırmacı-Yazar Recep Koyuncu, köprünün vasiyet üzerine yapıldığını dile getirerek "Eski Rize fotoğraflarında köprünün fotoğrafı elimizde mevcuttu fakat önceki yıllarda buranın üzerinin örtülmesi neticesinde bugün köprü gün ışığına çıktı ve kitabesini bulup okuduk. Kitabesine bakarak 1888 tarihinde yapıldığını tespit ediyoruz. O dönemde Bağdat'ta ticaretle meşgul olan Zırhzade Hacı İzzet Efendi'nin vefatından beş yıl sonra varisleri tarafından, babalarının yapılmış olduğu bir vasiyet uğruna, bu köprü ile adı anılsın diye imar edilmiş" ifadelerini kullandı.

Kitabede yer alan beyitleri Rize'nin meşhur şairlerinden Şakir Agâhi Efendi'nin yazdığını sözlerine ekleyen Koyuncu şunları söyledi:

"Bizim için önemi daha da önemini arttıran hususlardan bir tanesi de şu; kitabenin beytini Şakir Agâhi Efendi adındaki ünlü Rizeli şair yazmış. Kitabenin net tarihi 20 Zilhicce sene 1305, miladi olarak 28 Ağustos 1888 yılına tekabül etmekte. Son kısmında tarih düşürme gerçekleşmiş ve Zırhzade Hacı İzzet Efendi'nin himmetinin devam edebilmesi için varisleri tarafından yaptırılmış olan bir köprüdür"

ASIL ADI ÇITAĞAN KÖPRÜSÜ

Çıtanın Köprüsü olarak bilinen köprünün tapu kayıtlarına göre asıl adının Çıtağan Köprüsü olduğunu kaydeden Koyuncu "1583 tarihli Tapu Tahrir defterindeki belgelere göre burada mevcut bir köprü zaten vardı. Fakat zaman içerisinde yıkılmasından sonra bu şahsın adının anılması için yerine bu köprü yapılmış ve kayıtlarda köprünün ismi Çitağan Köprüsü olarak geçmektedir" diye konuştu.

'MEZARI RİZE'DE DEĞİL'

Zırhzade Hacı İzzet Efendi'nin kumaş ticaretiyle uğraştığı ve mezarının hayatını kaybettiği Bağdat'ta olduğunu dile getiren Koyuncu "Zırhzade Hacı İzzet Efendi o dönemde Rize'de bir esnaf ve Bağdat'tan bizim İhtisas Kütüphanesi arşivimizdeki belgelere göre kumaş ticaretiyle uğraşan, Tatoğlu isimli aileyle beraber kumaş ticareti yapan bir esnaf. Kitabede yazdığına göre öğrendiğimiz Bağdat'ta vefat ediyor kendisi. Mutlaka bir ticari alışveriş için Bağdat'a gitmiş ve orada vefat etmiş. Mezarı Rize'de değil" dedi.