Dünya rekoru Artvin'den geldi! 1000 yıllık dev ladin ilk kez görüntülendi

Artvin’de keşfedilen 25 metre uzunluğunda, 2,2 metre çapındaki dev ladin ağacı, “dünyanın en büyük çaplı doğu ladini” olarak kayıtlara geçti. Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, 1000 yıllık geçmişe ışık tutan bu doğal mirasın koruma altına alınması için başvuruda bulunacaklarını söyledi.

Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, Murgul Kabaca Vadisi’nde bulunan bir ladin ağacının “dünyanın en geniş çaplı doğu ladini” olduğunu açıkladı.

Ağaçlandırma çalışmaları sırasında Orman İşletme Şefliği ekipleri tarafından fark edilen ve boyutlarıyla dikkat çeken ladin ağacı, inceleme yapılması için Prof. Dr. Tüfekçioğlu’na bildirildi.

Soğuk iklimlere ve gölgeye dayanıklılığıyla bilinen, büyüme hızı oldukça düşük olan bu ladin türünün ölçümleri yapıldığında; çevresinin 6,7 metre, çapının 2,2 metre ve boyunun 25 metre olduğu tespit edildi. Latince adı Picea orientalis olan bu ağaç, şimdiye dek kaydedilmiş en büyük çaplı doğu ladini olarak bilimsel kayıtlara geçti.

ORMAN MÜHENDİSİ FARK ETTİ

Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, orman işletme şefliğinde görevli mühendis arkadaşının bildirmesiyle ağaçtan haberi olduğunu belirterek, yapılan ölçümlerle ladinin özelliklerinin belirlendiğini anlattı.

Vadide ağaca ulaşmak için araç yolu olmadığını, son 50 metrelik kısımda ise orman gülü ve karayemiş çalılıklarının üzerinden, ayakları yere değmeden gitmek zorunda kaldıklarını aktaran Tüfekçioğlu, "Ağacın çapını şerit metre ile belirledik. Tepesinde hafif kuruma olan anıt niteliğindeki ağacın kendi türü içinde dünyanın en büyük çaplı doğu ladini olduğunu tespit ettik. Ağaca zarar vermemek için yaş belirlemesini, bölgede kesilen yaşlı doğu ladini ağaçlarının çaplarına ve yörenin ekolojik koşullarına göre tahminen yaptık." ifadelerini kullandı.

Tüfekçioğlu, ağaca en yakın çaplı doğu ladininin 1,45 metreyle İngiltere'de olduğunu, 63 metre ile en uzun boylu doğu ladininin de Gümüşhane Örümcek Ormanlarında bulunduğunu aktardı.

DÜNYANIN 'EN'LERİ BU YÖREDE

Murgul Kabaca Vadisi'nin, anıt ağaçlar bakımından çok zengin olduğunu belirten Tüfekçioğlu, "Dünyanın en büyük çaplı doğu kayını (çapı 3,1 metre) ve üçüncü en büyük çaplı porsuk ağacı (çapı 3,6 metre) bu yörede bulunuyor. Ayrıca dünyada sadece bu yöredeki Tiryal Dağı'nda yetişen endemik ve nesli tehlikede olan dağ gülü türümüz de var" dedi.

Prof. Dr. Tüfekçioğlu, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde şu ana kadar yaptıkları çalışmalarda en fazla 1,5 metre çapında doğu ladini tespit ettiklerini dile getirerek, şöyle konuştu:

"Söz konusu keşfedilen bu ağaç, kendi türü için oldukça büyük bir çapa sahip. Doğu ladini için bizim bildiğimiz Artvin Hatila Vadisi'nde tabiat anıtı olan piramidal bir form var. Çapı 0,9 metre, boyu ise 32 metre civarında.

Gümüşhane Örümcek Ormanında 1,2 metre çap ve 63 metre boyunda anıt ladin ağacımız var. Doğu ladini türü çok yavaş büyüme ve gölgeye çok iyi dayanma özelliğine sahip bir tür. Normalde Boreal kuşağın (Kuzey Avrupa, Sibirya, Kanada) ağacı olan bu tür, iklimin soğuk olduğu dönemlerde Karadeniz'e gelmiş ve ısınmayla Doğu Karadeniz'in serin, nemli ve sisli olan dağlarında hayatta kalabilmiştir. Bölgedeki varlığını büyük ölçüde yazın olan sislere borçludur. Sis onu yakıcı güneşten korumakta ve ibrelerini nemli tutmaktadır."

KORUMAYA ALINACAK

Aydın Tüfekçioğlu, ağacın tescil edilmesi için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvurulacağını, onların alanda uzman heyetle inceleme yapıp karar vereceğini ve ağacın korumaya alınacağını anlattı.

Bu keşfin Artvin ve Murgul bölgesi için kültürel ve turistik açıdan çok faydası olacağına inandıklarını dile getiren Tüfekçioğlu, Murgul'un doğu kayını ve doğu ladini ile dünyanın en büyük çaplı anıt ağaçlarını barındırmasının dikkat çekici olduğunu söyledi.

Tüfekçioğlu, iklim değişikliği nedeniyle bölgede zorlanacak türler arasında ladin ağaçlarının geldiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Genetik olarak üstün olan bu ağaçlardan aşı veya tohumla yeni bireyler üretmemiz ekolojik açıdan çok büyük önem arz ediyor. Ağacın yaşının 1000 yıl olması göz önüne alındığında, küresel iklim değişikliği veya çevresel değişiklikler hakkında bize bilgi verebilir. Anıt ağaçlar bize geçmişin iklimi hakkında bilgi verirler. Anıt ağaçların yıllık halka genişlikleri o dönemin iklimi ile ilişkili olur."