ABD basını deşifre etti: Türkiye ve Mısır devrede! Trump’ın 15 maddelik şartına karşı İran’dan 5 maddelik liste geldi
ABD basını, Türkiye ve Mısır’ın yoğun arabuluculuk çabalarıyla yürütülen o gizli süreci deşifre etti. ABD Başkanı Donald Trump’ın Pakistan üzerinden ilettiği 15 maddelik 'nükleer tasfiye' planına karşı, Tahran yönetiminden dünyayı şoke eden 5 maddelik bir karşı teklif geldi!
Washington ve Tahran arasındaki gerilimde arabuluculuk rolünü üstlenen Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Asım Munir, Trump’ın 15 maddelik gizli planını İranlı yetkililere ulaştırdı.
New York Times ve Kanal 12'nin ulaştığı bilgilere göre plan, İran’ın nükleer ve füze kapasitesini tamamen ortadan kaldırmayı hedefleyen sert yaptırımlar ve büyük teşvikler içeriyor.
PAKİSTAN "EV SAHİBİ" OLMAYA HAZIR
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "ABD ve İran'ın onayıyla, Pakistan anlamlı ve sonuç getirici görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazırdır" diyerek arabuluculuk rolünü tescilledi. NYT, Trump’ın "en sevdiğim mareşal" dediği Asim Munir’in, İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile doğrudan temas kurarak görüşmeler için zemin hazırladığını yazdı.
ABD’NİN İRAN’A SUNDUĞU 11 ŞART
İsrail basınına sızan şartlara göre ABD, Tahran’dan şu kritik adımları atmasını talep ediyor:
- İran mevcut tüm nükleer kapasitesini ortadan kaldıracaktır.
- Nükleer silah peşinde koşulmayacağına dair kesin taahhüt verilecektir.
- İran topraklarında uranyum zenginleştirilmesine izin verilmeyecektir.
- Yaklaşık 450 kg'lık %60 zenginleştirilmiş uranyum stoku UAEA'ya teslim edilecektir.
- Natanz, İsfahan ve Fordow nükleer tesisleri tamamen sökülecektir.
- UAEA, İran içinde sınırsız erişim ve izleme yetkisi elde edecektir.
- Bölgesel "vekil güçler" (Hizbullah, Husiler vb.) modelinden vazgeçilecektir.
- Bölgesel müttefiklere sağlanan finansman ve silah desteği kesilecektir.
- Hürmüz Boğazı serbest deniz koridoru olarak tamamen açık kalacaktır.
- Füze programı menzil ve sayı bakımından sınırlandırılacaktır.
- Füzeler yalnızca meşru müdafaa amaçlı kullanılabilecektir.
ABD’NİN SUNDUĞU 3 TEŞVİK
Uluslararası tüm yaptırımlar tamamen kaldırılacaktır.
Bushehr santralinde elektrik üretimi için sivil nükleer destek verecektir.
Yaptırımların otomatik geri gelmesini sağlayan mekanizma kaldırılacaktır.
İRAN’DAN YENİ TALEPLER
Tahran yönetimi, Trump’ın bu teklifine karşı çıtayı imkansız bir seviyeye taşıdı. Wall Street Journal’ın haberine göre, Devrim Muhafızları’nın rejim içindeki ağırlığını artırmasıyla birlikte İran şu talepleri masaya koydu:
Körfez’deki tüm ABD üslerinin derhal kapatılması.
İran’a yapılan hava saldırıları için yüksek miktarda tazminat ödenmesi.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden Süveyş Kanalı gibi ücret alınması.
Savaşın yeniden başlamayacağına dair uluslararası garanti.
İsrail’in Hizbullah’a yönelik tüm operasyonlarını durdurması.
TÜRKİYE VE MISIR MASADA KİLİT ROLDE
ABD’li yetkililer, İran’ın taleplerini "saçma ve gerçekçi olmayan istekler" olarak nitelendirdi. İsrail tarafında ise Trump’ın hızlı bir "çerçeve anlaşması" için taviz verebileceği endişesi hakim.
Mısır ve Türkiye’nin de İran’ı yapıcı müzakereye teşvik ettiği bu kritik süreçte, Pakistan’ın ev sahipliğinde bir zirve yapılması gündemde.
NYT’nin haberinde yer alan en kritik detaylardan biri de Ankara'nın sürece sağladığı katkı oldu. ABD'li yetkililer, Munir’in ABD ile İran arasındaki ana muhatap haline geldiğini vurgularken, Türkiye ve Mısır’ın, İran yönetimini "yapıcı müzakerelere girmesi" için ikna etmeye çalıştığını kaydetti.
ANKARA VE İSLAMABAD HATTINDA 48 SAAT MESAİSİ
ABD basını süreç hakkında "Türkiye, Mısır ve Pakistanlı arabulucular, ABD ile İran arasındaki uçurumu kapatmak için diplomatik bir seferberlik başlattı. Üç ülkenin hedefi, önümüzdeki 48 saat içinde tarafları bir araya getirmek." dedi.
KUVEYT HEDEFTE
Trump’ın anlaşma hevesi, bölgedeki en yakın müttefikleri olan Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) endişelendirdi. Riyad ve Abu Dabi, İran’ın tehdit oluşturmayacak kadar zayıflatılması için savaşın sürmesi yönünde Trump’a baskı yapıyor. Körfez ülkeleri son 24 saatte onlarca İHA ve füze saldırısının hedefi oldu.
Körfez'de gerilim tırmanıyor! ABD basınından çarpıcı İran iddiası: İki ülkenin daha savaşa girmesi 'an meselesi'
BRENT 98 DOLAR
Müzakere beklentileri ve Trump’ın "İranlılar nükleer silahtan vazgeçmeyi kabul etti" yönündeki açıklamaları piyasaları rahatlattı. Brent petrolün varil fiyatı, arz endişelerinin hafiflemesiyle yaklaşık %3,5 değer kaybederek 98 dolara kadar geriledi. WTI ham petrolü ise 89 dolar seviyelerinden alıcı buluyor. Piyasalar, Trump’ın "doğru kişilerle konuşuyoruz" iddiasının gerçeğe dönüşüp dönüşmeyeceğine odaklanmış durumda.
SENATO’DA TRUMP’A VİZE ÇIKMADI
ABD iç siyasetinde de sular durulmuyor. Senato, Trump’ın İran’daki askeri harekatını sınırlandırmaya yönelik sunulan üçüncü girişimi de reddederek Beyaz Saray’ın elini güçlendirdi.
Trump'ın Mücteba Hamaney yerine düşündüğü "yeni lider" adayı Türkiye masasında! Rubio'dan Fidan şartı geldiği iddia edildi
ABD'DEN YENİ TALİMAT
Öte yandan Fox News'un haberine göre, 82. Hava İndirme Tümeni Komutanı Tümgeneral Brandon Tegtmeierve beraberindeki üst düzey karargah personeline Orta Doğu’ya intikal emri verildi.
