Çin, Doğu Türkistan'da gizli nükleer test mi yaptı? ABD 'deprem' oldu dedi
ABD, Çin’in 2020’de Sincan’daki Lop Nur bölgesinde gizli nükleer deneme yaptığı iddiasına ilişkin yeni veriler paylaştı.
ABD Dışişleri Bakanlığında üst düzey yetkili Christopher Yeaw, Çin’in 2020 yılında yer altında gizli bir nükleer silah denemesi yaptığı iddiasına ilişkin yeni detayları kamuoyuyla paylaştı.
Washington’daki Hudson Enstitüsünde düzenlenen etkinlikte konuşan Yeaw, Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Lop Nur tesisinin yakınlarında nükleer deney gerçekleştiğini söyledi.
Kazakistan’daki bir sismik istasyonun aynı tarihte bölgede 2,76 büyüklüğünde bir sarsıntı kaydettiğini aktardı.
Elde edilen verileri yeniden incelediğini belirten Yeaw, kaydedilen sarsıntının deprem ya da madencilik faaliyetleriyle uyumlu olmadığını ileri sürerek, "Bu, nükleer patlayıcı denemelerinde görülen türden bir bulgu." dedi.
Kapsamlı Nükleer Denemelerin Yasaklanması Anlaşması Örgütü (CTBTO) ise aynı dönemde Lop Nur’da 12 saniye arayla iki küçük sismik olay tespit edildiğini duyurmuştu. Ancak mevcut verilerin olayın nedenine ilişkin kesin bir sonuca varmak için yeterli olmadığı kaydedildi.
ABD yönetimi daha önce de Pekin’in Lop Nur bölgesinde geniş çaplı kazı çalışmaları yürüttüğünü ve burada yer altı nükleer test alanı oluşturduğunu öne sürmüştü.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise iddiaları reddetti. Nükleer silahlar konusundaki taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini açıkladı.
Geçtiğimiz ay ABD Başkanı Donald Trump da Rusya ve Çin’i gizlice nükleer deneme yapmakla suçlayarak ABD’nin de bu tür testlere yeniden başlayacağını açıklamıştı.
CBS News‘e mülakat veren Trump, diğer ülkeler deneme yaparken ABD’nin "seyirci kalmayacağını" söyledi.
Trump, bu testlerin "silahın nasıl çalıştığını görmek için" gerekli olduğunu belirterek, "Rusya, denemeler yaptığını açıkladı. Kuzey Kore sürekli deniyor. Diğer ülkeler de test ediyor. Bizim deneme yapmayan tek ülke olmamızı istemem" diye konuştu.
BÜYÜYEN HİPERSONİK CEPHANELİĞİ
Öte yandan, Çin donanmasına ilişkin yeni görüntüler gündeme geldi. Çin devlet medyası, YJ-19 hipersonik füzesinin Type-039B Yuan sınıfı dizel-elektrikli denizaltılarda hizmete alındığını paylaştı.
Hava bağımsız tahrik (AIP) sistemine sahip Yuan sınıfı denizaltıların sayısının 13 olduğu tahmin ediliyor. denizaltılar, yüzeye çıkmadan uzun süre düşük hızda seyir yapabiliyor.
YJ-19 HİPERSONİK FÜZE DEVREDE
YJ-19 füzesi ilk kez Eylül 2025’te Pekin’de düzenlenen askeri geçit töreninde tanıtıldı. Hava soluyan bir füze olduğu ve muhtemelen scramjet motoru kullandığı tahmin edilmekte. Çin kaynakları füzenin Mach 5 ve üzeri hızlara ulaşabildiğini aktardı.
YJ-19’un, Çin donanmasında halihazırda kullanılan YJ-18 füzesinin yerini alacak.
Çin'in ayrıca YJ-17 ve YJ-20 gibi diğer hipersonik gemi savar füzelerine de sahip olduğu biliniyor. Ülke geçtiğimiz günlerde yeni nesil Type-095 nükleer denizaltısını suya indirmişti. Denizaltılarda da hipersonik silahlar artık kullanılabilecek.
