Dünyayı tedirgin eden Hantavirüs şüphesi! 3 kişi hayatını kaybetti, gemiden tahliyeler başladı: Pandemi riski var mı?

Arjantin’den yola çıkan Hollanda bandıralı yolcu gemisi MV Hondius’ta görülen hantavirüs vakaları nedeniyle uluslararası sağlık alarmı verilirken, gemide yaşanan gelişmeler tüm dünya tarafından endişeyle takip ediliyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), şüpheli 3 hastanın tahliye edildiğini açıklarken, İspanya gemiyi kabul etmeye hazırlanıyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Arjantin’den Afrika’nın batısındaki Cabo Verde’ye seyir halinde olan MV Hondius adlı yolcu gemisinde görülen hantavirüs vakalarına ilişkin son gelişmeleri aktardı. 

VİRÜS TESPİT EDİLEN 3 KİŞİ GEMİDEN TAHLİYE EDİLDİ

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, hantavirüs şüphesi bulunan 3 kişinin gemiden tahliye edilerek Hollanda’da tedavi altına alınacağını duyurdu. Gemide şu ana kadar 8 şüpheli vaka tespit edilirken, bunlardan 3’ünün laboratuvar testleriyle doğrulandığı belirtildi.

3 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ, 1 KİŞİ YOĞUN BAKIMDA

1 Nisan’da Arjantin’den hareket eden ve 3 Mayıs’ta Cabo Verde açıklarına ulaşan Hollanda bayraklı gemide 23 farklı ülkeden yolcu ve mürettebat bulunuyor. İlk vaka, 11 Nisan’da hayatını kaybeden Hollandalı bir yolcu oldu. Yolcunun eşi de daha sonra rahatsızlanarak Güney Afrika’da hayatını kaybetti. Gemide bulunan bir Alman yolcu da 2 Mayıs’ta hayatını kaybetti. DSÖ verilerine göre virüsten etkilenen 3 kişi hayatını kaybederken, bir hastanın Güney Afrika’da yoğun bakımda tedavisi sürüyor.

GENEL HALK SAĞLIĞI RİSKİ ‘DÜŞÜK’

DSÖ, gemideki yolcular ve mürettebatın sağlık durumunun yakından takip edildiğini, temaslıların izlenmesi ve gerekli tahliye süreçlerinin ülkelerle koordineli şekilde yürütüldüğünü açıkladı. Ghebreyesus, mevcut durumda genel halk sağlığı riskinin düşük olduğunu vurguladı.

İSPANYA YARDIM ELİ UZATTI

İspanya hükümeti de gelişmeler üzerine acil toplantı gerçekleştirdi. Sağlık Bakanı Monica Garcia, geminin 9 Mayıs’ta Tenerife’deki Granadilla de Abona Limanı’na yanaşmasının beklendiğini açıkladı. 

Semptom göstermeyen yabancı yolcuların ülkelerine gönderileceği, İspanyol yolcu ve mürettebatın ise Madrid’de karantinaya alınacağı bildirildi. İspanyol yetkililer, operasyonun Kanarya Adaları halkı için herhangi bir risk oluşturmadığını ifade etti.

HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIYOR?

Yetkililer, hantavirüsün çoğunlukla kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve salyasıyla bulaştığını, insandan insana bulaşmanın ise oldukça nadir görüldüğünü belirtiyor. Virüs, ateş, kas ağrısı ve solunum sorunlarına yol açabiliyor, ağır vakalarda ise böbrek yetmezliği ve iç kanama görülebiliyor.

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE HANTAVİRÜS

Öte yandan hantavirüs, Türkiye için de yabancı bir sağlık tehdidi değil. Türkiye Gazetesi arşivleri, virüsün geçmiş yıllarda da zaman zaman halk sağlığı gündeminde yer aldığını ortaya koyuyor. 

Sağlık Genel Müdürlüğü bünyesindeki Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanlığı tarafından 2025 yılında hazırlanan hantavirüs bilgilendirme rehberinde, Türkiye’deki vakalara ilişkin şu bilgiler paylaşıldı:

• Türkiye’de hantavirüsün yaban hayatındaki kemiricilerde bulunduğu ilk kez 2004 yılında yayımlanan bir saha araştırmasıyla ortaya kondu.
• İnsanlarda görülen ilk RSHA vakaları ise 2009 yılında Zonguldak ve Bartın bölgesinde rapor edildi.
• Bartın’da aynı yıl risk grubundaki mesleklerde yapılan incelemelerde hantavirüs seroprevalansı yüzde 5,2 olarak belirlendi.
• Giresun’da gerçekleştirilen çalışmada ise bu oran yüzde 3,2 olarak kaydedildi.
• Her iki araştırmada da en sık rastlanan virüs tipinin Puumala (PUUV) olduğu tespit edildi.
• Düzce’nin Yığılca ilçesine bağlı Kırık Köyü’nde 2017 yılında yürütülen araştırmada, serum örneği alınan 103 kişiden 14’ünde immünoblot yöntemiyle seropozitiflik belirlendi.
• Bölgede hantavirüs seropozitivitesi yüzde 13,6 olarak ölçüldü.
• Bu araştırmada da baskın virüs tipinin PUUV olduğu bildirildi.

ÖLÜM ORANLARINDA CİDDİ ARTIŞ

2009-2018 yıllarını kapsayan veriler, Türkiye’de hantavirüs vakalarının genel olarak sınırlı seviyede kaldığını ancak bazı dönemlerde dikkat çekici yükselişler yaşandığını gösteriyor. Özellikle 2010 ve 2017 yıllarında vaka sayılarındaki artış öne çıkarken, bazı yıllarda ölüm oranlarının yüzde 10 seviyelerine ulaşması hastalığın oluşturduğu riski ortaya koyuyor.

DSÖ ve Avrupa sağlık otoriteleri, gemideki vakaların kaynağını belirlemek için laboratuvar ve epidemiyolojik incelemeleri sürdürüyor. 

Virüsün genom dizileme çalışmaları devam ederken, yolcuların sağlık takibi ve karantina uygulamaları da sıkı şekilde yürütülüyor. Uzmanlar, mevcut riskin düşük olduğunu belirtse de hantavirüsün ölüm oranının yüksek olması nedeniyle sürecin dikkatle izlendiğini ifade ediyor.