İran açıklarında korkutan hareketlilik! 70'ten fazla gemi neden çapa attı?
ABD ve İran arasındaki siyasi gerilimin tırmanması, Orta Doğu ülkesinin kıyılarında sıradışı bir hareketliliğe neden oldu. Denizcilik kaynaklarından gelen verilere göre, onlarca gemi İran'ın liman sınırlarının uzağında demirleyerek adeta bir "bekleme hattı" oluşturdu.
ABD ile artan siyasi gerilimler ve İran'daki protestolar devam ederken, onlarca ticari gemi güvenlik nedeniyle İran liman sınırlarının çok uzağına çekilerek demir attı.
Ticari gemiler ve tankerler, Pole Star Global ve MarineTraffic gibi gemi takip verileri ve denizcilik kaynaklarına göre liman sınırları dışındaki İran Münhasır Ekonomik Bölgesi'ne (EEZ) yığılma yaşadı.
En yoğun hareketlilik Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresinde, özellikle Bandar İmam Humeyni ve Bandar Abbas limanları açıklarında gözlemlendi.
SALDIRI RİSKİ GEMİLERİ LİMAN DIŞINA İTTİ
Denizcilik kaynakları, gemilerin bu geri çekilme hareketini, devam eden siyasi gerilimler ve İran'daki hükümet karşıtı protestolar nedeniyle aldıkları bir ihtiyati tedbir olarak nitelendirdi. Liman sınırları, yakınlardaki altyapıya yönelik bir hava saldırısı durumunda tali zarar riskinin çok daha yüksek olması nedeniyle hayati önem taşıyor.
İran, ithalat için kuru yük gemileri, genel kargo ve konteyner gemileri; ihracat için ise petrol tankerleri gibi deniz yolu ticaretine büyük ölçüde bağımlı durumda. Ancak bu hayati ticaret yolu, gerilimle birlikte sekteye uğramış görünüyor.
TANKER SAYISI BİR 36 HAFTADA 36 KATINA ÇIKTI
Pole Star Global adlı denizcilik şirketinin analizine göre, İran'ın Münhasır Ekonomik Bölgesi'ne (EEZ) giren tanker sayısı çarpıcı bir şekilde arttı. Körfez ve Hazar kıyılarında 24 deniz miline kadar uzanan bu bölgede, 6 Ocak ile 12 Ocak arasında sadece 1 olan tanker sayısı, 36'ya fırladı. Bu, gemilerin limanlara girmek yerine güvenli mesafede beklemeyi tercih ettiğini gösterdi.
MarineTraffic verilerine göre, Bandar İmam Humeyni büyük limanı açıklarında, en az 25 dökme yük gemisi EEZ içinde hareketsiz kaldı. Daha güneydeki Bandar Abbas limanı açıklarında ise konteyner ve kargo gemileri de dahil olmak üzere bir 25 gemi daha demir attı.
ABD’NİN ÜSLERİNDEKİ BAZI PERSONELİ ÇEKMESİ ENDİŞEYİ ARTIRDI
Bölgedeki gerilimi daha da artıran bir gelişme, ABD'nin Orta Doğu'daki bazı üslerinden personelini geri çekmesi oldu. Bu geri çekilme kararı, üst düzey bir İranlı yetkilinin Washington'ın kendilerine saldırması durumunda komşularındaki Amerikan üslerini vuracakları yönündeki uyarısından sadece saatler sonra geldi.
Öte yandan, Haziran 2025'te İsrail'in Bandar Abbas'taki hedeflere hava saldırıları düzenlemesi ve Nisan ayında yine aynı limanda meydana gelen esrarengiz patlamalarda 70 kişinin hayatını kaybetmesi gibi olaylar, bölgenin ne denli hassas olduğunu kanıtlıyor.
İran yönetimi, ülkenin karşı karşıya kaldığı en şiddetli protesto dalgasını bastırmaya çalışırken, ABD Başkanı Donald Trump'ın hükümet karşıtı protestocular lehine müdahale etme tehditlerini caydırmak için diplomatik ve askeri baskıyı artırıyor.
NAVİGASYON SİSTEMLERİNDE TEHLİKE ÇANLARI
Sivil gemileri doğrudan etkileyen bir diğer kritik gelişme ise Hürmüz Boğazı ve Körfez bölgesinde yaşanıyor. ABD Donanması'nın Birleşik Deniz Kuvvetleri'nden (Combined Maritime Force)yapılan açıklamada, GPS dahil olmak üzere GNSS navigasyon sistemlerine yapılan parazit seviyesinin geçtiğimiz hafta "önemli" ölçüde arttığı bildirildi.
Uyarı notunda, "Bu durumun, bölgedeki devam eden siyasi gerilimlerle ilgili olarak alınan kuvvet koruma önlemlerinden kaynaklanması kuvvetle muhtemeldir. Bu bölgeden geçen gemiler etkilenebilir" denilerek gemi kaptanları muhtemel rotasyon sorunlarına karşı dikkatli olmaya çağrıldı.
İsrail ve İran'dan dikkat çeken anlaşma! Rusya üzerinden 'ilk saldırıyı başlatmama sözü' vermişler
