İsrail-ABD arasında güç kavgası! Netanyahu iç savaş, Trump ‘kontrol’ istiyor
Orta Doğu’da füze savaşı bütün dehşetiyle sürüyor. Trump, rejim düşene kadar gideceklerini söyledi. Uzmanlara göre İran’ın üç seçeneği var.
- Ali Hamaney'in ölümü, 47 yıllık İran Şii molla rejimini yıkım eşiğine getirerek bölgesel ve küresel çapta köklü değişimlerin fitilini ateşleme potansiyeli taşıyor.
- Rejimin olası yıkımı, başta Türk dünyası, Afganistan, Pakistan ve Afrika olmak üzere 500 milyondan fazla insanı etkileyerek siyasi, ekonomik ve güvenlik dengelerini dönüştürecek.
- Ekonomik krizle boğuşan rejim, çöküş, reform veya iç savaş gibi kritik seçenekler arasında sıkışmış durumda.
- İsrail, Rıza Pehlevi'yi destekleyerek uzun süreli bir iç savaşı hedeflerken, ABD enerji kaynakları nedeniyle Mesud Pezeşkiyan ve Ali Laricani liderliğinde kontrol edilebilir bir yönetimden yana.
- Bir güvenlik kaynağının iddiasına göre, Rıza Pehlevi Hamaney'in ölümünün ardından İsrail'e getirilerek ülkedeki karışıklıkları yönetmeye hazırlanıyor.
YILMAZ BİLGEN - İran’da yönetimi 1979’da deviren rejim, 47 yıldır hüküm sürüyor. Bunun yaklaşık 37 senesi Ali Hamaney liderliğinde geçti. Hamaney’in öldürülmesiyle birlikte Şii molla rejimi yarım asırlık tarihinde ilk defa yıkılmayla bu kadar karşı karşıya kaldı.
Peki, rejimin yıkılması ne gibi etki eder? Konunun uzmanlarına göre Şii molla rejiminin yıkılması siyaset, ekonomi, güvenlik ve enerji kadar İslam dünyasında da köklü değişimlerin fitilini ateşler. İran’ın mezhep ve kültür ihraç faaliyeti yürüttüğü Azerbaycan, Afganistan, Pakistan, birçok Türk devletinin yanı sıra Orta Doğu ile Afrika’da etki büyük olur.
İranlı Araştırmacı Dr. Kerim Askeri, Hamaney’in yerini dolduracak bir ismin gelmeyeceğini savundu. Liderlik konseyine getirilen Ali Rıza Arafi’nin, köken olarak bu yüzyılın başında İslam’a geçtiklerini açıklayan Yezdli bir Zerdüşt ailenin mensubu olduğunu belirten Askeri “Rejimin yıkımı, bölgesel denklemi değiştireceği gibi küresel sonuçlar da doğuracak. Özellikle Türk dünyası çok yakından etkilenir. Afganistan, Pakistan, Yemen, Irak, Lübnan ve onlarca Afrika ülkesinde ciddi yansımaları olacak. Açtıkları yüzlerce kültür merkezi, Hüseyniye, Şii okullar bir şekilde kapanır. 500 milyondan fazla insan etkilenir. Sünni dünya ve Türkiye’nin rolü de radikal bir biçimde değişir” değerlendirmesinde bulundu.
Trump’tan İran’a tehdit: Büyük dalga yakında geliyor
"REJİM 3 SEÇENEK ARASINDA SIKIŞTI"
Uzun süredir rejim ilgili araştırmalar yapan Teoman Şahin, Tahran’ın Şiiliği yaymak için yıllık ortalama 50 milyar dolardan fazla bütçe ayırdığını söyledi. Bu durumun ülkede yaşanan ekonomik krize büyük etkisi olduğunu belirten Şahin “Rejim çöküş, reform ya da iç savaş seçenekleri arasında sıkıştı. Hamaney’in ölümü ile İran’da iç dengelerin ana ekseni ortadan kalktı. Farisiler tarihin en kritik evresinde. İsrail de İran’da uzun yıllar sürecek bir iç savaş için yatırım yapıyor. Rıza Pehlevi bu tasarıma uygun bir figür olarak görülüyor. Ancak ABD iç karışıklıktan yana değil. Trump, kontrol edilebilir bir yönetim istiyor. Çünkü, enerji kaynakları önemli. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani’den oluşan yeni bir yönetime sıcak bakıyorlar. Önümüzdeki süreçte Pehlevi ve Pezeşkiyan-Laricani arasında farklı bir güç mücadelesi yaşanması muhtemel. Nihai belirleyici unsur ülke içi dengeler olacaktır” dedi.
PEHLEVİ, İSRAİL’E GETİRİLDİ
İran’da konuştuğumuz bir güvenlik kaynağı ise Rıza Pehlevi’nin, Hamaney’in ölümünün ardından İsrail’e getirildiğini iddia etti. Kaynak “Ülkede karışıklık çıkmasıyla paralel şehir-bölge eksenli iç dizayn sürecini başlatacaklar. Beluciler, Kürtler ve Araplar üzerinden kurtarılmış bölgeler stratejisini uygulayacaklar. Ardından Pehlevi, ABD üssüne getirilerek isyanı yönetecek” ifadelerini kullandı.
