Nobel Ödüllü profesörden devrim niteliğinde buluş: 'Tek ihtiyacımız cesaret' dedi, 'havadan' içilebilir su üretti

2025 Nobel Kimya Ödülü sahibi Profesör Omar Yaghi, kuraklığın ve doğal afetlerin etkilediği bölgelere temiz su ulaştırmayı amaçlayan çığır açıcı bir teknoloji geliştirdi. Yaghi’nin yeni projesiyle havadaki nem toplanarak günde bin litreye kadar içilebilir su üretiliyor. Özellikle küçük ada ülkeleri için umut vadeden bu sistem, doğal afetler sonrası yaşanan su krizlerine sürdürülebilir bir çözüm sunmayı hedefliyor.

Kaydet

İsrail'in sürgün ettiği Filistinli bir ailenin çocuğu olan Omar Yaghi, Ürdün’ün Amman kentindeki bir mülteci kampında, tek odalı bir evde büyüdü. Çocukluk yıllarında su ve elektrik kesintileriyle geçen zor koşullar, onu temiz suya erişim konusunda çözüm üretmeye yöneltti.

HAVADAKİ NEMİ TOPLAYIP İÇİLEBİLİR SUYA DÖNÜŞTÜRÜYOR

2025 Nobel Kimya Ödülü sahiplerinden Profesör Yaghi, kasırga ya da kuraklık gibi afetler nedeniyle merkezi su sistemlerinin devre dışı kaldığı durumlarda bile temiz su üretebilen devrim niteliğinde bir teknoloji geliştirdi. Yaghi’nin yeni projesi, havadaki nemi toplayarak günde 1.000 litreye kadar içilebilir su üretebiliyor.

İngiliz basınından The Guardian’ın haberine göre Yaghi, “retiküler kimya” adı verilen bir yöntemle moleküler düzeyde tasarlanmış özel malzemeler geliştirdi. Bu malzemeler, kurak ve çöl iklimlerinde bile havadaki nemi emerek suya dönüştürebiliyor. Yaghi’nin kurduğu Atoco adlı şirket ise yaklaşık 6 metre uzunluğunda, konteyner büyüklüğünde ve çok düşük ısı enerjisiyle çalışan üniteler üretiyor. Bu sistemler, elektrik ve su altyapısının çöktüğü durumlarda bile bulundukları yerde su üretebiliyor.

Karayipler’deki Grenada’ya bağlı Carriacou ve Petite Martinique adaları gibi kasırgalardan ağır şekilde etkilenen bölgelerde bu teknolojinin önemli bir çözüm sunması bekleniyor. Carriacou belediye yetkilisi Davon Baker, “Teknolojinin şebekeye bağlı olmadan, bulunduğu ortamın enerjisiyle çalışabilmesi bizim için büyük avantaj. Su ithalatının yüksek maliyeti ve çevresel etkisine karşı sürdürülebilir bir alternatif sunuyor” dedi.

Yaghi, geliştirdiği sistemi “maddeyi yeniden düşünmemizi sağlayan bir bilim” olarak tanımlıyor. Dünya liderlerine ise bilimin önünü açmaları, akademik özgürlüğü korumaları ve yetenekli insanlara fırsat tanımaları çağrısında bulunuyor.

“ŞİMDİ TEK İHTİYACIMIZ CESARET”

İklim krizi konusunda zamanın daraldığını vurgulayan Nobel ödüllü bilim insanı, “Bilimsel veriler zaten ortada. Şimdi ihtiyacımız olan şey cesaret. Gelecek nesillere yalnızca teknik çözümler değil, umut dolu ve yaşanabilir bir gezegen bırakmalıyız” ifadelerini kullanıyor.

ÖNERİLEN HABERLER