Ev yapımı ürünlere hibe dopingi

Sadece bu yıl içinde kadın kooperatiflerinin 157 projesi için 14,3 milyon lira karşılıksız destek sağlanırken, proje tutarının yüzde 75’i devlet tarafından karşılanıyor. Ayrıca 200 bin lira ekipman desteği, 30 bin lira fuar desteği ve 60 bin lira çalışan desteği veriliyor.

YÜCEL KAYAOĞLU

Türkiye’de, tarımsal üretimden, yapı kooperatiflerine kadar birçok alanda kurulan kooperatiflerin sayısı 60 bine dayanırken, son dönemde kadınların kurduğu kooperatifler ilgi odağı hâline geldi. Devletin pozitif ayrımcılık yaparak kadın kooperatiflerinin projelerine yüksek oranda hibe desteği vermesi, bu tür kooperatiflere olan ilginin artmasına neden oldu.

TOPLAM 60 BİN KOOPERATİF VAR
Türkiye’de, Ticaret Bakanlığına bağlı 12 bin 327, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesinde 35 bin, Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı 11 bin 500 olmak üzere toplam 60 bin civarında kooperatif bulunuyor. 2001 yılındaki Düzce depreminden sonra dar gelirli kadınların bir araya gelerek kurduğu kooperatif, Türkiye’deki ilk kadın kooperatifi olarak kayıtlara geçiyor.

Ticaret Bakanlığı bürokratları, kadın kooperatiflerinin son yıllarda sayılarının arttığına dikkat çekerek “Genellikle kırsalda geleneksel gıda, işte, reçelin, salçanın, biberin, yöresel ürünlerin, pastaların, marmelatların falan üretimini ve ticaretini yapıyorlar. El emeği takı tasarım faaliyetleri var, hayvansal ve tarımsal gıdaları üretiyorlar, lokantacılık yapanlar, ekolojik turizm yapanlar var. Kentlerde ise daha ziyade gündelik temizlik faaliyetleri yapılıyor. Yaşlı engelli bakımı, çocuk bakımları, hediyelik eşyalar, catering hizmeti yapan kooperatifler var” bilgisini verdi. Devletin verdiği destekler sebebiyle son dönemde tüm şehirlerde kadın kooperatiflerinin trend hâline geldiğini belirten bakanlık yetkilileri, iki yıl önce 150 olan kadın kooperatifi sayısının 5 kattan fazla artarak, bugün itibarıyla 817’ye ulaştığını kaydetti. Bu kooperatiflerin 10 binden fazla ortağı bulunuyor. Esnaf kooperatiflerinin yüzde 15’i de kadınlardan oluşuyor.

Kadın kooperatifleri, pandemi sürecinde işlerini dijitale taşıdı

PROJENİN YÜZDE 75'İ DEVLETTEN
Ticaret Bakanlığı, kadınların bir araya gelerek sermayelerini biriktirmeleri, ortak üretim yapmaları ve pazarlama teknikleri konusunda faaliyetler yürütmesinin yanı sıra, makine ve ekipman, kreş, gündüzevi, bakımevi, yaşlı, engelli bakımevlerinin demirbaş eşyaları, fuar ve sergi katılımlarına ilişkin giderler ve nitelikli personel istihdamlarına ilişkin giderler konusunda da destek veriyor. Kadın kooperatiflerinin makine-ekipman alımlarında 200 bin kadar, fuar desteklerinde 30 bin lira, nitelikli personelde ise iki personel için 60 bin lira karşılıksız hibe desteği veriliyor. Kadın kooperatiflerinin projelerine verilen destek miktarı, proje tutarının yüzde 75’ine ulaşıyor.

157 PROJEYE 14,3 MİLYON LİRA DESTEK
Bakanlık verilerine göre, 2020 yılında, 41 ilde faaliyet gösteren 139 kadın kooperatifinin 149 projesine destek verildi. Toplam tutarı 18 milyon 970 bin olan projelere verilen hibe desteği 14 milyon 279 bin lira oldu. 2021 yılında ise 59 ilden145 kadın kooperatifinin 157 projesine destek verildi. 19 milyon lira olan bu projelerin tutarının, 14,3 milyon lirası devlet tarafından karşılandı. Bu desteklerle kooperatiflere tohum ekme makinesi, ahşap işleme makinesi, hamur yoğurma ekipmanı, dikiş makineleri, güneş enerjili meyve kurutma makineleri, dokuma tezgâhı, yufka açma makinesi, etiketleme, vakumlama, kavanoz kapatma makinesi gibi birçok ekipman alındı.