Katılım Endeksinde portföyünüzdeki bir hisse endeksten çıkarılırsa ne yapmalısınız?
Katılım endeksi, yatırım tercihlerini yalnızca finansal getiriyle değil; etik, çevresel ve dini hassasiyetlerle birlikte değerlendiren yatırımcılar için önemli bir filtre görevi görüyor. Uzmanlar, yatırımcıların endeks güncellemelerini düzenli takip etmesinin ve portföylerini bu kriterlere göre şekillendirmesinin önemine dikkat çekiyor. Peki, Katılım Endeksinde portföyünüzdeki bir hisse endeksten çıkarılırsa ne yapmalısınız?
- Şirketin faaliyet alanının faizli finans hizmetleri, alkol üretimi, kumar, tütün veya domuz ürünleri gibi kapsam dışı sektörlerde yer alması endekse uygun olmama nedenidir.
- Faaliyet alanı uygun olsa bile, faizli borçları piyasa değerinin %33'ünü aşan veya uygun olmayan faaliyetlerden elde ettiği gelir %5'i geçen şirketler endekse dahil edilemez.
- Katılım endeksine dahil edilmemesi gereken sektörler arasında alkollü içkiler, uyuşturucu madde üretimi, şans oyunları, domuz ürünleri, faizli finansal işlemler, vadeli işlem ve türev araçlar, ahlaka aykırı yayıncılık, helal olmayan eğlence/turizm, doğaya zarar veren sanayi faaliyetleri, genetik müdahaleler ve tütün/bağımlılık yapıcı ürünler yer alır.
- Endeksten çıkarılan hisselerde katılım bankalarının genel uygulamasına göre, 2 dönem üst üste kriterlere uymayanların sadece satışına izin verilir ve yeniden uyum sağlanana kadar alış yapılamaz.
- Endekste yer alan şirketler, düzenli denetim süreçlerinden geçerek listede kalmaya devam eder ve yatırımcılar portföylerinin etik ve mali sürdürülebilirliğini izleyebilir.
Katılım endeksi, yatırım kararlarını inanç ve etik değerlerle uyumlu şekilde şekillendirmek isteyenler için güvenilir bir yol haritası sunar. Bir hissenin katılım endeksine uygun olmamasının iki temel nedeni vardır. Birincisi, şirketin faaliyet alanının kapsam dışı sektörlerde yer almasıdır. Örneğin faizli finans hizmetleri sunan bankalar, alkol üretimi yapan şirketler, kumar ve bahis platformları, tütün üreticileri ve domuz ürünleri işleyen firmalar doğrudan kapsam dışındadır.
İkinci neden ise finansal oran eşiklerinin aşılmasıdır. Faaliyet alanı uygun olsa bile, faizli borçları piyasa değerinin %33’ünü aşan veya uygun olmayan faaliyetlerden elde ettiği gelir %5’i geçen şirketler endekse dahil edilemez.
Endekste yer alan şirketler, düzenli denetim süreçlerinden geçerek listede kalmaya devam eder. Bu sayede yatırımcılar, oluşturdukları portföyün etik ve mali yönden sürdürülebilirliğini izleyebilir. Aynı zamanda katılım endeksi, etik değerlerle uyumlu yatırımların piyasadaki karşılığını ölçmek için güçlü bir performans göstergesi görevi görür.
PORFÖYÜNÜZDEKİ BİR HİSSE ENDEKSTEN ÇIKARILIRSA NE YAPMALISINIZ?
Bu durumda katılım bankalarının genel uygulamasına göre, 2 dönem üst üste endeks kriterlerine uymayan hisselerin sadece satışına izin verilir; yeniden uyum sağlanana kadar alış yapılamaz. Bu nedenle endeks güncellemelerini düzenli takip etmek ve portföyünüzü buna göre revize etmek önem taşır.
Katılım Endeksi ile BIST 100 Arasındaki Farklar
KAPSAM DIŞINDA KALAN SEKTÖRLER
Katılım endeksine dahil edilmemesi gereken sektörlere dair kriterleri belirlemek, yatırımcıların dini ve etik hassasiyetlerini korumak açısından kritik önem taşır. Bu nedenle aşağıdaki faaliyet gösteren şirketler endeks dışında bırakılır:
Alkollü içkilerin üretimi ve ticareti
Tıbbi amaç dışındaki uyuşturucu madde üretimi ve ticareti
Kumar ve benzeri şans oyunları
Domuz ve yan ürünlerinin üretimi ve satışı
Faizli finansal işlemler
Vadeli işlem ve türev araçlar
Ahlaka veya genel İslami değer yargılarına aykırı yayıncılık
Helal olmayan eğlence ve turizm faaliyetleri
Doğaya veya canlılara ciddi zarar veren sanayi faaliyetleri
Genetik müdahaleler ve insan fıtratını etkileyecek biyoteknolojik faaliyetler
Tütün ve bağımlılık yapıcı ürünlerin üretimi ya da satışı
