Katılma hesabında vade bozulursa ne olur?
Katılım Bankaları iş akışlarını vadeye göre planlar. 6 ay vade ile açılan bir katılma hesabındaki fon, yine 6 ay vade ile piyasaya sürülür. Sağlıklı işleyiş için, toplanan fonların vade sonunu beklemesi gerekmektedir. Bu sebeple fon sahiplerine “vadenin bozulmaması” şartı getirilmiştir. Buna rağmen hesap sahipleri vadeyi bozarak paralarını talep edebilir. Bu durumda ana paralarını alırlar ancak kâr payı haklarını kaybederler.
- Katılım bankacılığında vade, fon sahipleri için kâr payına hak kazanacakları süreyi ifade eder ve hesap açılışında bu vadeler genellikle 1, 3, 6 ay veya 1 yıl olarak belirlenir.
- Finansman kullananlar da belli bir vade ile borçlarını öderler ve bu yapı fon havuzundaki kâr-zarar ortaklığı modelinin sürdürülebilir olmasını hedefler.
- Bankalar, iş akışlarını işlemlerin vadesine göre planlar ve toplanan fonların vade sonunu beklemesi, hesap dengelerinin sağlıklı ilerlemesi için önemlidir.
- Katılım hesabı sahibinin vade sonunu beklemeden parasını talep etmesi halinde vade bozulur, ana para iade edilir ancak kâr payı alma hakkı kaybedilir.
- Vade bozulduğunda kâr oluşmadığı için vergi ve stopaj gibi kesintiler de söz konusu olmaz.
Katılım Bankaları ana hatlarıyla “tasarruf sahiplerinden fon toplama” ve “topladıkları fonları finansman olarak reel piyasaya sunma” şeklinde çalışırlar. Bu işlemlerin problemsiz bir şekilde yürütülmesi için belli bir plan, kural ve disiplin içerisinde hareket edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan bütün işlemlerin belli bir vadesinin olması temel şart olarak öne çıkmaktadır.
Katılım endeksindeki hisseler nereden, nasıl takip edilir?
FON SAHİPLERİ İÇİN VADE
Katılım Bankacılığında vade, fon sahipleri için “kâr payına hak kazanacakları süreyi” ifade eder. Hesabın açılışında vade de belli olmak zorundadır. Genellikle bu vadeler 1, 3 ve 6 ay ya da 1 yıl olarak tanımlanmaktadır.
Örneğin, 3 ay vadeli açılan bir katılım hesabında, kâr payı almaya hak kazanmak için bu sürenin tamamen dolmasını beklemek gerekmektedir.
FİNANSMAN KULLANANLAR İÇİN VADE
Öte yandan katılım bankacılığında finansman kullananlar da belli bir vade ile borçlarını ödemektedir. Eğer ertelemeli ya da başka bir esnek model üzerinde anlaşılmadıysa, borçlular, genellikle her ay taksitlerini aksatmadan ödemekle yükümlüdür. Bu yapı ile fon havuzundaki kâr-zarar ortaklığı modelinin “sürdürülebilir” olması hedeflenmektedir.
BANKALAR İÇİN VADENİN ÖNEMİ
Bankalar, bütün iş akışlarını işlemlerin vadesinde göre planlarlar. Örneğin bir katılım bankası, 6 ay vade ile açılan bir katılma hesabındaki fonu, yine 6 ay vade ile piyasaya sürmektedir.
Eğer hesap sahibi 6 ay dolamadan hesabını kapatıp parasını talep ederse, o para başkasına kullandırıldığı ve tahsilatı da 6 ayda yapılacağı için, hesap dengeleri bundan etkilenebilir. Bu sebeple işleyişin sağlıklı ilerlemesi için, toplanan fonların vade sonunu beklemesi büyük önem taşımaktadır.
Katılma hesabı ile vadeli mevduat arasındaki farklar
VADE BOZULURSA NE OLUR?
Tasarruf sahipleri için “vade bozmama” şartının bir bağlayıcılığı ya da kesinliği yoktur. Bir “katılım hesabı” sahibinin vade sonunu beklemeden parasını talep etmesi halinde;
-Vade bozulmuş olur.
-Ana para aynen iade edilir.
-Kâr payı alma hakkı kaybedilir.
-30 gün vade taahhüdü ile açılan bir katılım hesabı 29’uncu günde bile bozulsa, geride kalan günlere de herhangi bir kâr payı ödemesi yapılmaz.
-Vade bozulduğunda bir kâr oluşmadığı için vergi, stopaj gibi kesintiler de söz konusu olmaz.
