Katılma hesabı ile vadeli mevduat arasındaki farklar
Bankacılık sisteminde ‘faiz’ sunan hesaplara ‘vadeli mevduat hesabı’ denir. Faizsiz bankacılık alanında getiri vadeden hesaplar ise ‘katılma hesabı’ olarak bilinir. Katılma hesaplarında ‘kâr payı’ başlangıçta belli değildir, değişebilir. Vadeli mevduat hesaplarında getiri oranı ‘faiz’ olduğu başlangıçta bellidir, sabittir ve değişmez. Katılma hesaplarında teknik ve teorik olarak ‘zarar’ riski vardır. Vadeli mevduatta ise ana para riski bulunmaz.
- Faizli bankacılıkta getiriler 'vadeli mevduat hesabı' üzerinden 'faiz' ile sunulurken, katılım bankacılığında ise 'katılma hesabı' ile 'kâr-zarar ortaklığı' esastır ve elde edilen getiriye 'kâr payı' denir.
- Katılma hesaplarında başlangıçtaki kâr payı oranları geçmiş performansa dayalı fikir verirken, esas oran vade sonunda fonların kullanımıyla belirlenir ve değişkenlik gösterebilir; vadeli mevduat hesaplarında ise faiz oranı başlangıçta bellidir ve sabittir.
- Katılma hesaplarında kâr-zarar ortaklığı nedeniyle teorik olarak ana para riski bulunurken, vadeli mevduat hesaplarında ana para riski yoktur.
Bankacılık sisteminde temel çalışma prensiplerine göre 2 farklı bankacılık türü vardır. Bunlar;
- “Faizli bankacılık” yapan konvansiyonel bankalar ve
- “Faizsiz bankacılık” yapan katılım bankaları olarak kısaca tanımlanabilir.
Halka arz olan bir şirketin katılım endeksine uygun olup olmadığını nasıl anlayabilirim?
KESKİN ÇİZGİLERLE AYRILIR
Her iki yapı da bankacılık faaliyeti yapmakla birlikte, özellikle para/fon toplarken “bireysel ve kurumsal yatırımcılara sundukları getiri modeli” ile birbirinden keskin çizgilerle ayrılırlar.
Faizli bankacılık sisteminde açılan ve getiri sunan hesaplar “vadeli mevduat hesabı” olarak bilinir. Faizsiz bankacılık alanında getiri vadeden hesaplar ise “katılma hesabı” olarak tanımlanmaktadır.
BAŞLICA 3 FARK
“Katılma Hesabı” ve “Vadeli Mevduat Hesabı” arasındaki başlıca farklar ise şöyle sıralanabilir:
1-Kâr-Zarar Ortaklığı ve Faiz:
Katılma hesaplarında; toplanan fonların işletilmesi ve ardından elde edilen kârın dağıtılması şeklinde işleyen “kâr-zarar paylaşımı” esastır. Buna “kâr payı” denir. Vadeli mevduat hesabında ise getiriler “doğrudan faiz” ile sunulmaktadır.
Bankacılık işlemleri Katılım Bankasında nasıl yapılır? Katılım hesabından IBAN ile para gönderme
2-Getiri oranının belirsizliği
Katılma hesaplarında başlangıçta gösterilen kâr payı oranları, sadece bir fikir vermesi için karşı tarafla paylaşılır ve geçmiş dönem performanslarını gösterir. Esas kâr payı oranı, fonların kullanımı ile, vade sonunda elde edilen kazançların ardından ortaya çıkar. Dolayısıyla “kâr payı” başlangıçta belli değildir, değişken olabilmektedir.
Vadeli mevduat hesaplarında ise getiri oranı “faiz” olduğu başlangıçta bellidir, sabittir ve değişmez.
Katılma hesabı hangi gün seçeneklerinde açılır?
3-Ana para için riskler
Katılma hesaplarında “kâr-zarar ortaklığı” temel olarak alındığı için, teknik ve teorik olarak “zarar elde etme” ve “ana paradan eksilme” durumu söz konusu olabilir. Ancak uygulamada katılım bankaları, topladıkları fonları büyük titizlikle yöneterek kâr elde etme amacına yönelirler.
Vadeli mevduat hesaplarında ise getiri “faiz” olduğu için kesindir ve ana para riski bulunmaz.
