5 temel soruda Hantavirüsü! Hantavirüs belirtileri neler, nasıl bulaşır, Türkiye'de görüldü mü?

Arjantin'in Ushuaia kentinden 20 Mart'ta hareket eden ve hantavirüs vakalarıyla gündeme gelen MV Hondius yolcu gemisinin, Kanarya Adaları’ndaki Tenerife limanına gelmesi bekleniyor. Tahliye hazırlıkları sürerken, virüsle ilgili ayrıntılar da bir kez daha gündeme geldi. Peki, Hantavirüs belirtileri neler, nasıl bulaşır? Hantavirüs Türkiye'de görüldü mü?

Mayıs 2026’nın ilk günlerinde, Güney Amerika’dan Avrupa’ya giden MV Hondius adlı yolcu gemisinde; ateş, mide-bağırsak şikayetleri ve solunum yetmezliği görülen hastalar tespit edildi. İlk incelemelerde bazı vakalarda hantavirüs saptanırken, olayın kişiden kişiye bulaşabilen nadir türlerden biri olan Andes virüsüyle ilişkili olabileceği belirtildi.Bu olay, kamuoyunda “Yeni bir salgın mı söz konusu?”, “Hantavirüs kişiden kişiye bulaşır mı?”, “Türkiye için risk var mı?” gibi soruları gündeme getirdi.

1-HANTAVİRÜS NEDİR?

Hantavirüsler, Hantaviridae ailesinde yer alan, doğal rezervuarı çoğunlukla kemirgenler olan zoonotik RNA virüsleridir. İnsan enfeksiyonu çoğunlukla enfekte kemirgenlerin idrar, dışkı veya tükürüğü ile kontamine materyalin aerosolize olup solunmasıyla gelişir. Korunmanın temelinde insan-kemirgen temasının azaltılması yer alır.

Andes virüsü — ANDV, hantavirüsler içinde özel öneme sahip bir türdür. Güney Amerika’da, özellikle Arjantin ve Şili’de görülen bu virüs, hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna — HCPS/HPS neden olabilir. Andes virüsünün temel rezervuarı da kemirgenlerdir; ancak diğer hantavirüslerden farklı olarak, yakın ve uzun süreli temasla sınırlı kişiden kişiye bulaşın kanıtlanmış olduğu başlıca hantavirüs türüdür.

2-HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIR, KİŞİDEN KİŞİYE BULAŞIR MI?

Genel kural olarak hantavirüsler kişiden kişiye kolay bulaşmaz; insan çoğu zaman “son konak”tır. Ancak Andes virüsü önemli istisnadır. Güney Amerika’da, özellikle Arjantin ve Şili ile ilişkili Andes virüsü enfeksiyonlarında, yakın ve uzun süreli temasla sınırlı kişiden kişiye bulaş gösterilmiştir. Avrupa ve Asya’da görülen Puumala ve Dobrava gibi hantavirüslerde insandan insana bulaş gösterilmemiştir.

3-HANTAVİRÜSÜ İŞARET EDEN BELİRTİLER

Ateş, miyalji, baş ağrısı, gastrointestinal semptomlar, trombositopeni, akut böbrek hasarı veya hızla gelişen dispne/ARDS tablosu olan hastalarda; özellikle kemirgen teması, kırsal alan, depo/ahır/yazlık temizliği, orman-tarla maruziyeti veya endemik bölge seyahati varsa hantavirüs enfeksiyonu ayırıcı tanıda düşünülmelidir.

4-HANTAVİRÜS TÜRKİYE'DE GÖRÜLDÜ MÜ?

Türkiye’de ilk klinik ve serolojik olarak doğrulanmış hantavirüs salgını 2009’da Zonguldak–Bartın bölgesinde görülmüş; 12 laboratuvar doğrulanmış olgu bildirilmiştir. 2010’da aynı bölgede 8 doğrulanmış olgu ve 1 ölüm daha raporlanmıştır.

Türkiye’de 2009–2025 yılları arasında toplam 336 hantavirüs enfeksiyonu olgusu ve 15 ölüm bildirilmiştir.

5- HANTAVİRÜSÜN YAYILDIĞI GEMİ OLAYI NEDİR?

DSÖ’ye 2 Mayıs 2026’da, MV Hondius adlı yolcu gemisinde ağır solunum yolu hastalığı kümesi bildirilmiştir. DSÖ’nün 4 Mayıs 2026 güncellemesine göre gemide 7 olgu saptanmış; bunların 2’si laboratuvar doğrulanmış, 5’i şüpheli olarak değerlendirilmiş ve 3 ölüm bildirilmiştir. Klinik tablo ateş, gastrointestinal semptomlar, pnömoniye hızlı ilerleme, ARDS ve şok ile karakterizedir.