Ender görülen Mavi Ay yeniden ortaya çıkıyor! Mavi ay nedir, ne zaman?

Ender görülen gök olaylarından biri olarak bilinen "Mavi Ay", 2026 yılında yeniden gökyüzünde izlenebilecek.Uzmanlara göre Mavi Ay ortalama her 2 ila 3 yılda bir meydana geliyor. Peki, Mavi ay nedir, ne zaman görülebilecek?

Mayıs ayında gökyüzünde nadir görülen astronomik olaylardan biri yaşanacak. "Mavi A" olarak adlandırılan dolunay, 31 Mayıs 2026 tarihinde gökyüzünde izlenebilecek. Yaklaşık iki ila üç yılda bir meydana gelen bu olay, isminden dolayı Ay’ın mavi renge döneceği düşünülse de aslında renk değişimiyle ilgili değil.

Astronomi kaynaklarına göre “Mavi Ay”ın iki farklı tanımı bulunuyor. İlki, bir mevsimde gerçekleşen dört dolunaydan üçüncüsünü ifade eden "mevsimsel Mavi Ay”" olarak biliniyor. Günümüzde daha yaygın kullanılan ikinci tanım ise aynı takvim ayı içerisinde gerçekleşen ikinci dolunay için kullanılıyor. 31 Mayıs 2026’daki gök olayı da bu kategoriye giriyor.

MAVİ AY NASIL OLUŞUYOR?

Ay’ın evre döngüsü yaklaşık 29,5 gün sürdüğü için bazı yıllarda takvim içerisinde 13 dolunay meydana geliyor. Bu durum da belirli aralıklarla "Mavi Ay" oluşmasına neden oluyor. Uzmanlara göre Mavi Ay ortalama her 2-3 yılda bir görülüyor.

Son Mavi Ay, 19 Ağustos 2024 tarihinde gözlemlenmişti. Bir sonraki mevsimsel Mavi Ay’ın ise 21 Ağustos 2032’de gerçekleşmesi bekleniyor.

Öte yandan nadir de olsa Ay’ın gerçekten mavimsi tonlarda görüldüğü durumlar da yaşanabiliyor. NASA’ya göre büyük volkanik patlamalar sonrası atmosfere yayılan ince kül parçacıkları ışığı farklı şekilde dağıtarak Ay’ın maviye yakın tonlarda görünmesine neden olabiliyor. 1883’teki Krakatoa Yanardağı patlaması bunun en bilinen örnekleri arasında yer alıyor.

MAVİ AY'IN TARİHİ

ABD’de “Mavi Ay” hesaplamaları 19. yüzyıldan itibaren Maine Farmers’ Almanac adlı takvimde yayımlanıyordu. Bu almanak, günümüzde kullanılan 1 Ocak – 31 Aralık takviminden farklı olarak “tropikal yıl” sistemini esas alıyordu. Tropikal yıl, bir kış gündönümünden sonraki kış gündönümüne kadar geçen süreyi kapsıyordu.