Merkez Bankası ne zaman kuruldu? Kuruluştan günümüze TCMB Başkanları listesi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nda (TCMB) yıldönümü heyecanı yaşanıyor. Kurulduğu günden bu yana Türk ekonomisi adına önemli çalışmalara imza atan Merkez Bankası'nın tarihçesi merak ediliyor. Arama motorlarında, "Merkez Bankası ne zaman kuruldu?" sorusu öne çıkıyor. İşte kuruluştan günümüze TCMB Başkanları listesi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nda (TCMB) faaliyete başlamasının 94. yıl dönümü kutlanıyor. Merkez Bankası, nitelikli insan kaynağı, köklü kurum kültürü ve güçlü teknik kapasitesiyle fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi için çalışmalarına devam ediyor. Peki, Merkez Bankası ne zaman kuruldu? Kuruluştan günümüze TCMB Başkanları listesi merak ediliyor.

---

MERKEZ BANKASI NE ZAMAN KURULDU?

1. Dünya Savaşı sonrası ülkelerin kendi para politikalarını bağımsız olarak belirlemeleri yönündeki eğilimin etkisi ve Kurtuluş Savaşı ile kazanılan siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla güçlendirilmesi amacıyla bir merkez bankası kurulması yönündeki çalışmalar hız kazandı. Bu konunun ilk kez ele alındığı 1923 İzmir İktisat Kongresi'nde özellikle "milli devlet bankası" kurulması fikri üzerinde duruldu.

1927'de dönemin Maliye Bakanı Abdülhalik Renda'nın merkez bankası kurulması hakkında sunduğu kanun taslağı kabul edildi. Merkez Bankası'nın kuruluş aşamasında, diğer ülkelerin merkez bankalarından da görüş istendi. 1928'de dönemin Hollanda Merkez Bankası Başkanı Dr. Gerard Vissering bu kapsamda Türkiye'ye davet edildi. Dr. Vissering, İstanbul'daki çalışmalarını tamamlayarak "Türkiye'de Nakit İstikrarı ve Bir Merkezi İhraç Bankası Tesisi" adlı raporu hazırladı.

Raporda, hükümete bağlı olmayan, bağımsız bir merkez bankasının gerekliliğine dikkat çekildi. Bir yıl sonra Türkiye'ye davet edilen İtalyan uzman Kont Volpi de Türk lirasının istikrarının sağlanması adına bir merkez bankası kurulmasının şart olduğunu belirtti. Söz konusu gelişmelerin ardından hükümet, merkez bankası kurulmasına yönelik gerekli yasal çerçevenin hazırlanması için harekete geçti. Lozan Üniversitesi'nden Prof. Leon Morf'un katkılarıyla Merkez Bankası Yasa Tasarısı hazırlandı.

Tasarı, Türkiye Büyük Millet Meclisince (TBMM) 11 Haziran 1930'da kabul edildi ve 1715 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu adı ile 30 Haziran 1930'da Resmi Gazete'de yayımlandı. Farklı kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen işlevlerin tek elde toplanmasının ardından 3 Ekim 1931'de faaliyetlerine başlayan Merkez Bankası, 94. yıl dönümünü kutluyor.

---

KURULUŞTAN GÜNÜMÜZE TCMB BAŞKANLARI LİSTESİ

Kuruluşundan günümüze 27 kişi Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) Başkanı oldu. İşte TCMB Başkanlığı görevini yürüten isimler:

• Selahattin Çam (1931-1938)
• Kemal Zaim Sunel (1938-1949)
• Mehmet Sadi Bekter (1949-1950)
• Osman Nuri Göver (1951-1953)
• Mustafa Nail Gidel (1953-1960)
• Memduh Aytür (1960)
• İbrahim Münir Mostar (1960-1962)
• Ziyaettin Kayla (1963-1966)
• Naim Talu (1967-1971)
• Memduh Güpgüpoğlu (1972-1975)
• Cafer Tayyar Sadıklar (1976-1978)
• Hakkı Aydınoğlu (1979-1981)
• Osman Şıklar (1981-1984)
• Yavuz Canevi (1984-1986)
• Rüşdü Saracoğlu (1987-1993)
• Dr. Bülent Gültekin (1993-1994)
• Yaman Törüner (1994-1995)
• Gazi Erçel (1996-2001)
• Süreyya Serdengeçti (2001-2006)
• Durmuş Yılmaz (2006-2011)
• Doç. Dr. Erdem Başçı (2011-2016)
• Murat Çetinkaya (2016-2019)
• Murat Uysal (2019-2020)
• Naci Ağbal (Kasım 2020-Mart 2021)
• Prof Dr. Şahap Kavcıoğlu (Mart 2021-Haziran 2023)
• Dr. H.afize Gaye Erkan (Haziran 2023-Şubat 2024)
• Dr. Yaşar Fatih Karahan (Şubat 2024-devam ediyor)

---