Şehzade Beyazıt gerçekte nasıl öldü?

Muhteşem Yüzyıl dizisinde yayımlanan yeni bölümde Şehzade Beyazıd'ın öldürülmesi üzerine izleyiciler arasında Şehzade Beyazıd'ın gerçekte nasıl öldüğü merak konusu oldu.

Başrollerini Halit Ergenç, Engin Öztürk ve Aras Bulut İynemli'nin paylaştığı Muhteşem Yüzyıl dizisinde bu hafta, Şehzade Bayezıt ve oğulları ölüme yürüdü. Bu sahnenin üzerine izleyiciler, Şehzadenin ölümünün gerçekte nasıl olduğuna dair sorularına cevap aradı.

Abisi Selim'e karşı başlattığı savaşı kaybeden Bayezıd, yazdığı mektuplarla Süleyman'ı derinden etkiliyor. İran Şah'ına yazdığı mektupta Süleyman, Bayezıd'ın sağ olarak teslim edilmesini istiyor. İran Şah'ıyla anlaşan Selim, Beyazıd ve oğullarını yakalayıp idam edilmelerine karar veriyor.

ŞEHZADE BEYAZIT GERÇEKTE NASIL ÖLDÜ?

Şehzade Bayezıd , I. Süleyman'ın Hürrem Sultan'dan olma üçüncü şehzadesidir. Kütahya, Konya ve Karaman sancak beyliklerinde bulunmuştur.

Annesi Hürrem Sultan'ın koruması ile kendini tahtın varisi olarak görmeye başlamış ancak annesi öldükten sonra güçsüz kalmışken. Ablası Mihrimah Sultan Şehzade Bayezid'e sahip çıkmıştır.Fakat Babasının Şehzade Selim'in tarafını tutmasıyla kendisine taraftar toplamaya başlamıştır. Babası ise henüz sağ iken kardeşi Şehzade Selim ile giriştiği taht mücadelesinde yenilmiş; sığındığı İran Şahı'nın sarayında babasının adamları tarafından oğulları ile birlikte boğularak öldürülmüştür. Oğulları ve kendisinin cenazesi Sivas'ta bulunan Melik-i Acem Türbesi'nde yer almaktadır. 1525 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman, annesi Hürrem Sultan'dır. 11 Kasım 1539'da erkek kardeşi Cihangir ile birlikte sünnet edildi. 1543'teki Macaristan seferine katıldı. 1546'da Karaman Sancak Beyliği ile görevlendirildi. 1548'de İkinci İran seferine çıkan babasını abisi Şehzade Mustafa'yla birlikte Akşehir'de karşıladı.

Kanuni 1553'te Nahcıvan Seferi'ne (3. İran seferi) çıkarken Bayezid'i taht muhafazası için Edirne'ye gönderdi. Ordu sefere giderken Konya'da Şehzade Mustafa'nın boğdurulması ve ardından Şehzade Cihangir'in de hastalanarak Halep'te hayatını kaybetmesi üzerine Bayezid, tahtın iki varisinden birisi olarak kaldı. Diğer varis, ağabeyi Şehzade Selim idi.

DÜZMECE MUSTAFA OLAYI

Şehzade Mustafa'nın öldürülmesinden sonra ortaya çıkan Düzmece Mustafa olayında Şehzade Bayezid'in, isyancı kuvvetleri durdurmada ağır davrandığı, hatta bu isyanı onun düzenlediği iddiası ortaya atıldı. Kanuni'nin ona olan güveni sarsıldı, ancak yine de kendisini affedip Kütahya'ya gönderdi. Bayezid bunun üzerine babasına yazdığı mektupta "ben kulunuzu muradına irgürdünüz" diyerek teşekkür etmiş ve kendisini tahtın varisi olarak görmeye başlamıştır.[kaynak belirtilmeli]

HÜRREM SULTAN HAYATI BOYUNCA BAYEZID'I KORUDU

Hürrem Sultan, kendi oğullarından birisinin, daha çok karakter bakımından Kanuni'ye benzeyen Bayezid'in tahta geçmesini istiyordu. Hayatı boyunca da onun koruyuculuğunu üstlenmiştir. Hatta Düzmece Mustafa olayında Bayezid'in, affedilmesini Hürrem Sultan'a borçlu olduğu söylenmektedir. Ancak Hürrem Sultan'ın 1558'de ölümünden sonra, Bayezid koruyucusuz kalmış ve kendine taraftar toplamaya girişmiştir. Bayezid'in Selim aleyhine harekete geçmesinde, Lala Mustafa Paşa'nın rolü olduğu düşünülür.

Oğullarının taraftar toplamaya başlamaları üzerine Kanuni onları birbirlerinden uzaklaştırmış, 1558'de Selim'i Konya'ya, Bayezid'i ise Amasya'ya göndermiştir. Bayezid bunu kendisine bir hakaret saydı ve Kütahya'da kalmaya çalıştı. Ancak babasının ısrarları sonucu Amasya'ya gitmek zorunda kaldı; 21 Aralık 1558'de Amasya'ya vardı. Kanuni onu çeşitli vaadlerle oyalamaya çalışırken, o bir mektubunda babası için "padişah olan yalan söyler mi" dedi ve taraftar toplamaya devam etti. Kanuni, aynı şekilde Selim'in de asker toplamasını söylemiş ve Sokollu Mehmed Paşa'yı ona yardıma göndermiştir. Bu arada Bayezid'in sancağından çıkması isyan olarak değerlendirildi ve Şeyhulislam Ebusuud ve başka din adamları tarafından öldürülmesinin vacib olduğuna dair fetvalar verildi.

Bu esnada Amasya'dan Ankara'ya gelmiş olan Beyazid, 29 Mayıs 1559'da Konya önlerinde Selim'in ordusuyla çarpıştı, ancak 2 gün süren savaşta onun düzenli ordusu karşısında üstünlük sağlayamayıp yenildi. Bunun üzerine Amasya'ya dönmüş ve müftü Muhyiddin Cürcani'yi babasına, affedilmesini dilemesi için gönderdi.

İRAN'A SIĞINDI

Kanuni, Bayezid'in af talebini reddedip yakalanmasını emredince Bayezid oğullarını alarak 7 Temmuz'da Amasya'dan çıktı[3]. Ağustos ortalarında İran'a sığınmak zorunda kaldı.

ŞEHZADE BAYEZID'IN KABRİ SİVAS'TA BULUNUYOR

İran'da Şah Tahmasb tarafından Kazvin'de büyük bir törenle karşılanan Bayezid, onun aracılığıyla babasından affını diledi. Tahmasb, Selim ve Kanuni arasında Bayezid'in teslimi konusunda yazışma ve pazarlıklar yapıldı. Tahmasb'ın isteklerinden bir kısmını kabul etmek zorunda kalan Kanuni, ona 1.200.000 altın ödeyeceğini ve Kars Kalesi'i bırakacağını vaad etmiştir. Ayrıca Selim de padişah olduğunda, İran'la dost kalacağına dair bir ahidname vermiştir.

ŞEHZADENİN ÖLÜMÜ

Anlaşma sağlanınca Kazvin'e giden Osmanlı elçileri 25 Eylül 1561 tarihinde önce Bayezid'i ardından da oğullarını boğarak öldürdüler. Bayezid ve oğullarının cenazeleri Sivas'a getirilerek surların dışında bulunan "Melik-i Acem türbesi"'ne defnedilmiştir. Bu türbe Abdülvehhâb Gâzî Camii içerisinde bulunur. Şehzade Bayezid'in ölümünden sonra Bursa'ya nakledilen karısı bir kale içinde bekletilmiş ve yanında bulunan üç yaşındaki oğlu da öldürülmüştür.