5 kişiden biri kalp yetersizliği riski altında! Kan testi ile erken teşhis 57 bin hayat kurtarabilir

Türkiye’de kalp yetersizliği olan hasta sayısı katlanarak artıyor. Yeni yapılan bir araştırma, 10 hastadan birinin hastalığının farkında olmadığı ülkemizde, 1 damla kandan kalp yetersizliğini teşhis eden NT-proBNP ölçümünün aile hekimliklerinde yapılmasının erken teşhiste önemli başarılar ortaya koyacağını gösterdi.

Türkiye’de güncel ulusal araştırmalara göre 2016-2022 döneminde 2,7 milyondan fazla kişiye kalp yetersizliği teşhisi konuldu. Sağlık Bakanlığının sayılarına göre ülkemizde kalp yetersizliği ile yaşayan yaklaşık 2 milyon kişi bulunuyor. Ancak yapılan yeni bir araştırma toplumun yüzde 20’sinin kalp yetersizliği riski altında olduğunu, 10 kişiden birinin ise bütün belirtileri taşıdığı hâlde farkında olmadığını gösterdi. Uzmanlar, aile hekimliklerinde uygulanacak basit bir kan testiyle hastalığın erken dönemde saptanabileceğini, yaklaşık 57 bin ölümün önlenebileceğini ve sağlık sisteminin üzerindeki yükün önemli ölçüde azaltılabileceğini açıkladı.

BASİT BİR KAN TESTİ İLE TEŞHİS KONULABİLİYOR

Kalp yetersizliğinin çoğu zaman sinsi ilerleyen ve belirtileri geç fark edilebilen bir hastalık olduğunu söyleyen Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Çelik, “Diyabet, yüksek tansiyon, obezite, kalp ve damar hastalıkları ile aile öyküsü bulunan kişilerde hastalık riski daha yüksek. Ancak hastalık uzun süre hiçbir belirti göstermediği için teşhis gecikiyor. Bu gecikme ise hastalığın ilerlemesine, sık hastane yatışlarına ve ölüm riskinin artmasına yol açıyor. Özellikle kalp yetersizliğine dair bir şikâyeti olmayan fakat diyabet gibi ek risk faktörleri bulunan kişilerde birinci basamakta yapılacak etkili değerlendirmeler, hastaların daha erken dönemde teşhis almasına ve uygun zamanda uzman hekime yönlendirilmesine katkı sağlayabilir. Kalp yetersizliğinde, ileri evrelerde ortaya çıkabilecek geri döndürülemez sağlık problemlerinin önüne geçebilmek koruyucu hekimlik ve hasta sonuçlarının iyileşmesi açısından önemli bir adım olmaktadır.” dedi.

Kalp yetersizliğinin erken teşhisini NT-proBNP Testi adı verilen basit bir kan testi ile koymak mümkün. Hâlihazırda ikinci, üçüncü basamakta kullanılan NT-proBNP Testi’nin aile hekimliklerinde de yapılması, belirtileri henüz ortaya çıkmamış hastaların erken dönemde teşhis edilmesi açısından büyük önem taşıyor. Roche Diagnostik Türkiye’nin katkılarıyla hazırlanan “Tip 2 Diyabetli Hastalarda ve Mevcut Kalp Yetersizliği Olan Hastalarda NT-proBNP Testi’nin Birinci Basamak Sağlık Hizmeti Sunucuları Kullanımına Yönelik Ekonomik Değerlendirme Analizi” başlıklı araştırma, bu gerçeği ortaya koydu.

AİLE HEKİMLERİ ERKEN TEŞHİS EDEBİLİR

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve TAHUD Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Cüneyt Ardıç, sessizce ilerlemeye devam eden kalp yetersizliğinde en önemli noktanın hastalık ortaya çıkmadan riskli kişileri belirlemek olduğunu söyledi. Prof. Dr. Ardıç, aile hekimlerinin özellikle diyabet, hipertansiyon ve obezitesi bulunan kişileri erken dönemde değerlendirerek hastalığın ilerlemesini önlemede kritik görev üstlendiğini ifade etti.

198 LİRALIK TESTLE 7 MİLYONLUK TASARRUF

Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Simten Malhan tarafından yapılan ekonomik değerlendirmeye göre, aile hekimliğinde uygulanacak NT-proBNP testi yalnızca hastaların yaşamını değil, sağlık sistemini de koruyor. Çalışmayı değerlendiren Prof. Dr. Malhan, “Yaptığımız modellemede 276 binden fazla hastanın erken tanı alabileceğini, 735 binden fazla hastanın doğru şekilde tespit edilebileceğini ve zamanında tedavi ile yaklaşık 57 bin ölümün önlenebileceğini gösterdik. Ekonomik analiz sonuçlarına göre, birinci basamakta NT-proBNP ölçümü sayesinde hasta başına yaklaşık 7 bin, toplamda 13 milyar TL’ye kadar maliyet avantajı sağlanıyor. Araştırmada ayrıca kişi başına yaklaşık 4 aylık ek yaşam süresi ve yaklaşık 3 aylık kaliteli zaman kazanımı hesaplandı. Testin kişi başı maliyeti ise 198 bin TL” dedi.

KANSERDEN BİLE ÖLDÜRÜCÜ

Kalbin yapısal veya fonksiyonel bozuklukları sebebiyle vücudun ihtiyaç duyduğu kanı ve oksijeni dokulara yeterli miktarda pompalayamaması ile ortaya çıkan kalp yetersizliği, Türkiye’de giderek büyüyen önemli halk sağlığı problemlerinden biri olmaya devam ediyor. Çoğu kanser türünden daha öldürücü ve ömür boyu tedavi gerektiren hastalık sessiz ilerliyor. Hastalık, çoğu zaman nefes darlığı, çabuk yorulma ve ayaklarda şişlik gibi belirtiler ortaya çıktıktan sonra teşhis ediliyor. Ancak uzmanlar, risk grubundaki kişilerin aile hekimliklerinde yapılacak basit bir kan testiyle erken dönemde belirlenmesinin hem hayat kurtarabileceğini hem de sağlık harcamalarını azaltabileceğini belirtiyor.