Sessiz tehlikeye karşı 6 altın kural! Karaciğeriniz “imdat” demeden tedbirinizi alın
Vücudumuzun adeta bir kimya laboratuvarı gibi çalışan en hayati organlarından biri olan karaciğer, bugün dünya genelinde ciddi tehdit altında. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre, siroz ve kronik karaciğer hastalıkları her yıl yaklaşık 2 milyon kişinin ölümüne sebep olarak küresel ölüm sebepleri arasında ilk 10’da yer alıyor. Hayati maddelerin üretimi, enerjinin depolanması ve toksinlerin temizlenmesi gibi kritik görevler üstlenen bu organ, hasar aldığında uzun yıllar hiçbir belirti vermeden "sessizce" ilerleyebiliyor.
ZİYNETİ KOCABIYIK’IN HABERİ - Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yıldız, karaciğer sağlığının hayati önemine dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu. Karaciğerde oluşan hasarın uzun vadede fibrozis ve karaciğer nakli gerektiren siroza yol açabildiğini belirten Prof. Dr. Yıldız, "Karaciğer sağlığını korumak için alınması gereken en önemli önlem sağlıklı bir kiloda olmaktır" diyerek karaciğeri en çok yoran 6 etkeni ve korunma yollarını sıraladı.
1. HEPATİT B: GİZLİ İLTİHAP KAYNAĞI
Dünya genelinde en yaygın viral hepatit türü olan Hepatit B, çoğunlukla anneden bebeğe bulaşarak kronikleşiyor. Karaciğerde yıllarca süren sessiz bir iltihaplanmaya yol açan bu virüs, tedavi edilmediğinde siroz veya karaciğer kanseriyle sonuçlanabiliyor.
Nasıl tedbir alalım?
Prof. Dr. Hakan Yıldız, Hepatit B aşısının bu sinsi hastalıktan korunmada yaşam boyu sürecek en güçlü kalkan olduğunu vurguluyor.
2. OBEZİTE: ÇAĞIMIZIN EN BÜYÜK TEHDİDİ
Obeziteye bağlı gelişen "metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı", günümüzde karaciğer nakli listelerinin ilk sıralarında yer alıyor. Araştırmalar, obezite sorunu yaşayan kişilerin yaklaşık yüzde 80’inde karaciğer yağlanması olduğunu gösteriyor.
Nasıl tedbir alalım?
İdeal kiloya ulaşmak, mevcut kilonun yüzde 8-10’unu vermek ve günde 30 dakika hafif tempolu yürüyüş yapmak hayati önem taşıyor. Ayrıca günde 2-3 fincan filtre kahve tüketmenin karaciğer yağlanmasını hafifletmeye yardımcı olduğu belirtiliyor.
3. BİLİNÇSİZ İLAÇ VE BİTKİSEL ÜRÜN KULLANIMI
Pek çok kişinin "zararsız" diye düşündüğü bazı ağrı kesiciler ve kontrolsüz kullanılan bitkisel karışımlar, karaciğerde ani iltihaplanmalara (toksik hepatit) neden olabiliyor. Bu durum halsizlik ve sarılıkla başlayıp karaciğer yetmezliğine kadar gidebiliyor.
Nasıl tedbir alalım?
Hiçbir ilaç veya bitkisel takviye "masum" görülmemeli; doktor önerisi olmadan kesinlikle kullanılmamalıdır.
4. ALKOL TÜKETİMİ
Alkol karaciğerde parçalanırken ortaya çıkan toksik maddeler, karaciğer hücrelerini doğrudan yıpratıyor. Süreç önce yağlanma, ardından iltihaplanma ve nihayetinde sirozla sonuçlanıyor.
Nasıl tedbir alalım?
Karaciğer sağlığı için alkol tüketilmemeli.
5. GENETİK HASTALIKLAR VE MİNERAL DENGESİ
Bazı kişilerde genetik bozukluklar nedeniyle safra üretimi aksayabiliyor ya da vücutta bakır ve demir gibi mineraller birikerek karaciğere zarar verebiliyor. Genlerin protein üretimindeki hataları, karaciğerin detoks görevini yapmasını zorlaştırıyor.
Nasıl tedbir alalım?
Erken teşhis edildiğinde bu hastalıklar ilaçla kontrol altına alınabiliyor. Bu nedenle düzenli check-up ve laboratuvar testleri büyük önem taşıyor.
6. OTOİMMÜN HASTALIKLAR
Vücudun kendi bağışıklık sisteminin karaciğer hücrelerine saldırdığı otoimmün hepatit gibi durumlar, genellikle genetik yatkınlığı olan kişilerde çevresel faktörlerle tetikleniyor.
Nasıl tedbir alalım?
Ailesinde otoimmün karaciğer hastalığı öyküsü olanların düzenli takip edilmesi gerekiyor. Erken tanı, bu hastalıkların başarılı bir şekilde tedavi edilmesini sağlıyor.
