Zayıflama iğnesi çocuk oyuncağı değil! Hekim kontrolü olmadan kullanılması risk oluşturur

Obezite tedavisinde son yüzyılın en önemli keşfi hâline gelen zayıflama iğneleri çocuklarda da kullanılabilir mi? Uzmanı cevapladı.

ZİYNETİ KOCABIYIK - Dünyada ve Türkiye’de yetişkinler arasında kullanımı hızla yayılan zayıflama iğneleri ile ilgili ailelerin aklında aynı soru dolanıyor: “Bu iğneler bir türlü zayıflatamadığım çocuğumda da kullanılabilir mi?” Çocukluk çağı obezitesinin hızla arttığı Türkiye’de, uzmanlar bu soruya temkinli ama çarpıcı cevaplar veriyor. Çünkü söz konusu olan sadece kilo değil, büyüyen bir beden ve gelişen bir beyin...

Bu soruyu V. Cerrahpaşa Pediatri Günleri toplantısında konunun uzmanına, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Uzmanı Doç. Dr. Elvan Bayramoğlu’na sordum. Ülkemizde de ruhsatlı olan iki zayıflama iğnesinden ilk olarak piyasaya verilen ürünün çocuklarda da kullanımının ruhsatlı olduğunu söyleyen Doç. Dr. Elvan Bayramoğlu “Bu iğne, Türkiye’de ve dünyada 12 yaş ve 60 kilonun üstündeki çocuklar için onaylı. Obezite, çocuklarda çok önemli problem. Bu yüzden bu tür ürünlerin kullanımı pediatri tedavi kılavuzlarına da girdi” dedi.

OBEZİTEYLE MÜCADELEDE TEHLİKELİ KISAYOL

Ancak, Doç. Dr. Bayramoğlu, yetişkinlerde olduğu gibi çocuklarda ve gençlerdeki kullanımı konusunda da dikkatli olunması gerektiğini uyarısında bulunuyor. Doç. Dr. Bayramoğlu “Özellikle beden algısı ile problemlerin çok yüksek olduğu ergenlik döneminde kötüye kullanımın önü açık. O kadar çok talep ediliyor ki, üretici firmalar yetiştiremiyor. Eczanelerde hızla tükeniyor. Hekim kontrolü olmadan ilaçlara ulaşıp kullananlar arasında çocuklar da bulunuyor. Özellikle eczacıların ürün satarken bu konuda uyanık olmaları gerekir” diye konuştu.

Türk Pediatri Kurumu verilerine göre Türk çocuklarının yaklaşık yüzde 15’inin obeziteyle karşı karşıya bulunduğunun ve bu oranın ABD seviyelerine yakın olduğunu aktaran Doç. Dr. Bayramoğlu “Bu rakam dünyada da katlanarak artıyor. 2050 yılında 250 milyondan fazla çocuğun obez olacağı öngörülüyor” diye anlattı.

Sağlıksız beslenmeye bağlı olarak çocuklarda ve ergenlerde aşırı kilo, obezite ve yüksek tansiyon, yüksek kan şekeri ve kolesterol gibi diğer metabolik hastalık riskinin arttığına işaret eden Doç. Dr. Bayramoğlu “Bu sağlık sorunları yetişkinliğe kadar devam ederek tip 2 diyabet, kalp ve damar hastalıkları ve bazı kanserlerin riskini de yükseltiyor” dedi.

AŞIRI OBEZ ÇOCUKLARA VERİLİYOR

Uluslararası tıbbi kılavuzlara göre zayıflama iğnelerinden birinin sadece ileri derecede obez, ek hastalıkları olan ve ergenlik çağındaki çocuklarda, çok sıkı hekim kontrolü altında ve son çare olarak kullanılabileceğini ifade eden Doç. Dr. Bayramoğlu “Ancak bu ilaçlar asla estetik amaçla “biraz kilo versin” diye ya da diyet yerine kullanılmamalı. Zayıflama iğneleri, iştahı baskılayan ve hormon sistemi üzerinden etki eden ilaçlardır. Oysa çocukluk ve ergenlik dönemi; boy uzamasının, kemik gelişiminin, hormonal dengenin ve psikolojik olgunlaşmanın en hassas olduğu dönem. Bu süreçte dışarıdan hormon benzeri etkiler oluşturmak, uzun vadede geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabilir. Ayrıca bu ilaçlar tek başına obezite tedavisi değildir. Obezite tedavisinin temeli yoğun hayat tarzı değişikliği. Yani beslenme, egzersiz, aile eğitimi ve psikososyal destektir. Bunlar olmadan kesinlikle ilaçlara başlanmaz” uyarısında bulundu.