Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Satürn’ün gizemi çözüldü: “Garip bir şeyler olduğunu biliyorduk”
Satürn’ün gizemi çözüldü: “Garip bir şeyler olduğunu biliyorduk”
Gökbilimciler, halkalı gezegen Satürn’ün dönüş hızının neden sürekli değişiyor gibi göründüğünü sonunda buldu. Onlarca yıldır bilim insanlarını şaşırtan bu durumun arkasındaki gizemi, gezegenin kendi auroralarının (kutup ışıkları) oluşturduğu bir geri besleme döngüsü tarafından yönetildiğini kanıtlayarak çözdüler.
Yıllardır Satürn, bilim insanlarına garip bir oyun oynuyor. Ölçüm yöntemlerine bağlı olarak, dev gezegenin farklı hızlarda döndüğü görülüyordu. Voyager ve Cassini gibi uzay araçlarından gelen veriler, gezegenin dönüş hızının zamanla değiştiğini gösteriyordu.
Satürn’ün gizemi çözüldü: “Garip bir şeyler olduğunu biliyorduk”
DEĞİŞEN DÖNÜŞ HIZI İLLÜZYONU
1980'lerde Voyager araçları Satürn’ün bir gününü 10 saat 39 dakika olarak ölçmüştü. Ancak 2004 yılında Cassini uzay aracı, bu sürenin 6 dakika uzadığını rapor etti. Dev bir gezegenin dönüş hızının sadece yirmi yılda bu kadar büyük ölçüde değişmesi fiziksel olarak imkansız görünüyordu.
Northumbria Üniversitesi liderliğindeki bir araştırma ekibi, James Webb Uzay Teleskobu’ndan gelen verileri kullanarak bu gizemi aydınlattı. Bulgular, gezegenin kendisinin yavaşlamadığını, bunun yerine atmosferindeki karmaşık olayların bilimi yanılttığını ortaya koydu.
Yeni araştırma, bu tutarsızlığın gerçek bir hız değişimi olmadığını, üst atmosferdeki rüzgarların oluşturduğu yanıltıcı bir sinyalden kaynaklandığını doğruladı.
Araştırmaya göre, Satürn’ün üst atmosferinde esen aşırı güçlü rüzgarlar, gezegenin manyetik alanıyla etkileşime girerek elektrik akımları oluşturuyor. Bu akımlar, gezegenin kutuplarında görülen yanıltıcı kuzey ışıklarını (auroraları) besliyor.
Satürn’ün gizemi çözüldü: “Garip bir şeyler olduğunu biliyorduk”
“BİR ŞEYLER OLDUĞUNU BİLİYORDUK AMA AÇIKLAYAMIYORDUK”
Süreci bir "kendi kendini besleyen döngü" olarak tanımlayan baş araştırmacı Profesör Tom Stallard, “On yıllarca Satürn'ün dönüş hızında garip bir şeyler olduğunu biliyorduk, ancak bunu açıklayamıyorduk” diye konuştu.
Stallard, “Satürn’ün auroraları atmosferi ısıtıyor, bu ısı rüzgarları tetikliyor, rüzgarlar ise auroraları besleyen elektrik akımlarını üretiyor. Bu devasa enerji döngüsü, gezegenin manyetik sinyallerini bozarak sanki dönüş hızı değişiyormuş gibi bir illüzyon oluşturuyor." dedi.
Satürn’ün gizemi çözüldü: “Garip bir şeyler olduğunu biliyorduk”
Araştırmacılar, üst atmosferde bir "termometre" görevi gören trihidrojen katyonu (H₃⁺) molekülünün kızılötesi parıltısını takip ettiler. Jamse Webb’in sağladığı veriler, önceki ölçümlerden on kat daha hassas olup ısınma ve soğuma modellerini ilk kez ayrıntılı olarak haritalandırdı.
Satürn'ün günlük dönüş süresi 10 saat 33 dakika 38 saniyedir. Ancak James Webb’in bu son bulguları, atmosferik koşulların bu hızı dışarıdan nasıl farklı gösterdiğini netleştirmiş oldu.
