36 ili dalga dalga vuran kâbus! 2025’teki risk 2026’da da sürüyor, çiftçi ‘dumanlı’ nöbete başladı
Geçtiğimiz yıl 36 ilde büyük zarara yol açan zirai don için çiftçiler, nöbete başladı. Hava sıcaklığının düşmesinin ardından çiftçiler, ürünlerini korumak için bahçelerde ateş yaktı, dumanlama yöntemini kullandı.
- Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, bahar aylarındaki kar yağışı ve soğuk hava nedeniyle oluşabilecek zirai don riskine karşı uyardı.
- Bazı çiftçiler ürünlerini korumak için gece boyunca dumanlama yöntemi uyguladı, bahçelerinde ateş yakıp nöbet tuttu.
- Erzincan ve Iğdır gibi illerde çilek, böğürtlen ve kayısı üreticileri, don riskine karşı hazırlık yaptı.
- Tarım ve Orman İl Müdürü, muhtemel zararların karşılanabilmesi için üreticilere tarım sigortası yaptırmaları gerektiğini belirtti.
- Geçen yıl 30'dan fazla ili etkileyen zirai don, kayısı, fındık, üzüm gibi birçok üründe hasara yol açtı.
- Geçen yıl tarımsal destekler kapsamında zirai don desteği için 23,55 milyar lira ek ödenek ayrıldı.
Türkiye’de geçtiğimiz yıl 30’dan fazla ili vurarak, çiftçileri büyük zarara uğratan zirai don için bu yıl da risk devam ediyor. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü Türkiye’nin bir köşesinde bahar aylarında etkisini sürdüren kar yağışı ve soğuk hava nedeniyle oluşabilecek zirai don riskine karşına uyardı.
'DUMANLI' ÖNLEM
Bazı illerde çiftçiler ürünlerini korumak için gece boyunca dumanlama yöntemi uyguladı. Üreticiler, meyve ağaçlarını soğuktan korumak için bahçelerinde ateş yakıp nöbet tuttu.
SICAKLIK DÜŞTÜ, RİSK BAŞLADI
Erzincan’da Munzur Dağları eteklerinde, yaklaşık 1450 rakımdaki Tatlısu köyünde çilek ve böğürtlen üretimi yapan çiftçiler, hava sıcaklığının sıfırın altına düşme riskine karşı önlem aldıklarını belirtti. Geçen yıl yaşanan don olayında 10 dönümlük alanda ekili yaklaşık 50 bin fidenin zarar gördüğünü belirten Fikret Ateş, bu yıl erken tedbir alarak ürün kaybını en aza indirmeyi hedeflediklerini söyledi.
BAHÇELERDE ATEŞ YAKTILAR
Öte yandan Iğdır'da Yaycı köyünde kayısı üretimi yapan Kurban Yıldırım, "Dağlarda kar var, rüzgar sert esiyor. Bahçemizi ve meyvemizi dondan korumak için ateş yaktık. Hem ot balyası hem de hayvan gübresi var. Gündüzden hazırlığımızı yaptık" dedi.
ÇİFTÇİLER NÖBETTE
Yukarı Çarıkçı köyünde badem üreten Nurettin Turan ise "İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün verdiği don uyarısından dolayı önlemlerimizi almaya çalışıyoruz. Dünden beri ot balyalarını bahçelerimize koyduk. Bunu yakınca bahçemizi dondan koruyoruz. Dondan koruması için o dumanı ağaçlarımıza veriyoruz" diye konuştu.
Kars’ta bahar aylarında etkisini sürdüren kar yağışı ve soğuk hava nedeniyle oluşabilecek zirai don riskine karşı Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ekipleri sahada kayısı üreticilerini bilgilendirerek gerekli tedbirler konusunda uyardı.
TARIM SİGORTASI UYARISI
Tarım ve Orman İl Müdürü Enver Aydın, muhtemel zararların karşılanabilmesi için üreticilere tarım sigortası yaptırmaları gerektiğini ifade etti. Aydın, şöyle konuştu: Burada çiftçilerimizin dona karşı dumanlama, pervane, hava akımını oluşturacak şekilde çeşitli tedbirler, kültürel tedbirler almaları gerekiyor. Bununla ilgili de biz yapmaları gereken tedbirlerle ilgili uyarılarda bulunuyoruz. Eğitimler veriyoruz.
ÜÇ FARKLI DON DALGASI YAŞANDI
Geçtiğimiz yıl Tarım ve Orman Bakanlığı'na göre 34, diğer raporlara göre 36 ilde zirai don etkili oldu. Kayısı, fındık, üzüm, elma, erik, ceviz ve kiraz başta olmak üzere birçok ürün zarar gördü. Şubat, Mart ve Nisan aylarında üç farklı don dalgası yaşandı, en büyük hasar 9-13 Nisan'daki donla oluştu. Tarım sigortası (TARSİM) olan veya olmayan çiftçilere yönelik hasar tespit ve destek çalışmaları başlatıldı.
Tarımsal desteklerden geçen yıl Bakanlık sistemlerine kayıtlı 2,9 milyon çiftçi yararlandı. Söz konusu dönemde tarımsal destek bütçesi 135 milyar lira olarak belirlenirken, ilave 23,55 milyar lira zirai don desteği ödeneğiyle toplam bütçe 158 milyar 548 milyon liraya yükseldi.
Bitkisel üretim için 105 milyar 383 milyon lira, hayvansal üretim için 28 milyar 428 milyon lira, kırsal kalkınma için 11 milyar 334 milyon lira, tarımsal AR-GE için 1 milyar 712 milyon lira, su ürünleri üretimi için de 332 milyon lira tutarında destek belirlendi. Zirai don desteği için verilen ödenek, bitkisel üretim bütçesine dahil edildi.
