6 il riskin kucağında! Karadeniz’de depremden sonra bir tehlike daha
Deprem riski uyarısının ardından Doğu Karadeniz için şimdi de heyelan uyarısı yapıldı. Rize ve Trabzon çevresinde zemin hareketleri, Gümüşhane, Bayburt, Artvin ve Giresun'da ise kaya düşmesinin risk oluşturduğu belirtildi. Prof. Dr. Selçuk Alemdağ, alınması gereken tedbirleri ve dikkat edilmesi gereken noktaları açıkladı. İşte detaylar…
- Doğu Karadeniz'de yanlış yol planlaması ve doğaya aykırı müdahaleler heyelan ve kaya düşmesi riskini artırıyor.
- Gümüşhane-Giresun arasındaki Torul-Tirebolu karayolu güzergahında bölgenin çatlaklı ve ayrışmaya müsait jeolojik yapısı nedeniyle kaya düşmeleri kaçınılmaz.
- Donma-çözünme ve sıcaklık değişimleri kaya parçalanmalarını hızlandırarak yolun zaman zaman ulaşıma kapanmasına neden oluyor.
- Rize ve Trabzon çevresinde zemin hareketleri, Gümüşhane, Bayburt, Artvin ve Giresun'da ise kaya kütlesi kopma ve düşmeleri daha sık görülüyor.
- Prof. Dr. Alemdağ'a göre, Doğu Karadeniz'deki en temel sorunlardan biri, yapılaşma amacıyla oluşturulan temel sistemleriyle kaya kütlelerine ek yük getirilmesi ve yer seçiminin önemidir.
- Bölgedeki mühendislik problemleri arasında heyelanlar ve taşkınlar yer alıyor; özellikle Kürtün ve Torul-Tirebolu güzergahındaki jeolojik yapı ve ısıl değişimler kütle hareketlerini kaçınılmaz kılıyor.
Kısa süre önce uzmanlarında ‘deprem’ riskine karşı uyarı yaptığı Doğu Karadeniz için bir uyarı daha yapıldı. Yanlış yol planlaması ve doğaya uygun olmayan müdahalelerin heyelan ve kaya düşmesi riskini artırdığı belirtildi. Prof. Dr. Selçuk Alemdağ, Doğu Karadeniz bölgesi için heyelan riskine dikkat çekerek, hayati uyarılar yaptı.
ÇATLAKLI VE AYRIŞMAYA MÜSAİT
Alemdağ, özellikle Gümüşhane ile Giresun'u birbirine bağlayan Torul-Tirebolu karayolu güzergâhında bölgenin çatlaklı ve ayrışmaya müsait jeolojik yapısı nedeniyle kaya düşmelerinin kaçınılmaz olduğunu söyledi.
Alemdağ, donma-çözünme ve sıcaklık değişimlerinin de kaya parçalanmalarını hızlandırdığını belirterek, yolun zaman zaman ulaşıma kapanabildiğini açıkladı.
2 İLDE ZEMİN, 4 İLDE KAYA RİSKİ
"Doğu Karadeniz'de heyelan riski için en önemli tedbir yer seçimi" diye vurgulayan Alemdağ, Rize ve Trabzon çevresinde daha çok zemin hareketleri görülürken, Gümüşhane, Bayburt, Artvin ve Giresun'da kaya kütlelerinde kopma ve düşmelerin daha sık yaşandığına dikkat çekti.
“YER SEÇİMİ ÇOK ÖNEMLİ”
Prof. Dr. Selçuk Alemdağ, şöyle uyardı:
Doğu Karadeniz Bölgesi'nde özellikle Trabzon ve Giresun çevresinde topografik koşullar ve aşırı yağış nedeniyle kaya kütleleri çok daha çabuk ayrışmaya uğruyor ve killeşiyor. Böylelikle üzerine barınma amacıyla açılmış temel sistemleriyle ek yükler getiriyoruz. Bir sürü bina fazla mühendislik tasarılarına girmeden yapılabiliyor. Buradaki en temel ve vurgulanması gereken şey, mühendislik jeologlarına özellikle yeni açılacak alanların veya kentsel dönüşüme uğraması gereken alanların yeniden planlanmasında danışılmasıdır. Yer seçimi çok çok önemlidir.
DOĞU KARADENİZ’DE İKİ PROBLEM
Prof. Dr. Selçuk Alemdağ, Gümüşhane ve Giresun karayolu üzerinde meydana gelen kaya düşmeleri ve heyelanların lokal ve ıslah çalışmalarıyla çözülemeyeceğini ifade etti.
Alemdağ “Doğu Karadeniz Bölgesi'nde olup olmayacağını kestirebildiğimiz mühendislik problemleri vardır: heyelanlar ve taşkınlar. Özellikle Kürtün yol güzergâhı, Torul'dan Tirebolu'ya kadar olan güzergâhta bölgenin jeolojik evriminden bahsetmek gerekir. Bölge üç farklı orojenez geçirmiştir. Yani tektonizmaya bağlı olarak dağ oluşum mekanizmaları sırasında kaya kütlesi çok ciddi derecede örselenmiştir. Aşırı eklemli olduğundan dolayı ve bu eklem sistemlerine bağlı olarak kaya kütlesinde ayrışma yüzeyden derine doğru nüfuz ettiği için kütlede yenilme mekanizmaları meydana geliyor” dedi.
“KÜTLE HAREKETİ KAÇINILMAZ”
Alemdağ, Doğu Karadeniz’in ikinci problemini ise “İkincil bir doğal durumda da bölgede yaklaşık +10 ile -10 dereceler arasında gerçekleşen ısıl değişimler sonucunda donma-çözünmeye bağlı parçalanmalar meydana geliyor. Bunun sonucunda da kütle hareketi kaçınılmaz oluyor” diyerek açıkladı.
