Yıllarca sakladı, kırmaya çalıştı: Kaya sandığı taş altından değerli çıktı!
Avustralya’nın Maryborough kentinde bir adam, ağır bir kayayı altın sanıp yıllarca açmaya çalıştı. Ancak kaya, 4,6 milyar yaşında nadir bir meteorit çıktı. Bilim insanları, bu taşın Güneş Sistemi’nin sırlarını taşıyan çok değerli bir örnek olduğunu açıkladı.
Avustralya’nın Melbourne kenti yakınlarındaki Maryborough Bölge Parkı’nda 2015 yılında maden arayan David Hole, metal dedektörü ile sıra dışı bir keşfe imza attı. Sarı kilin içinde, elinde taşımakta zorlandığı kırmızımsı bir kaya buldu. Başta bunun altın olduğunu düşünen Hole, eve götürdü ve taşın içini açmak için taş testeresi, matkap, açılı taşlama makinesi ve hatta asit denedi; ancak kaya kırılmadı.
Yıllar sonra, merakını yenemeyen Hole, kayayı Melbourne Müzesi’ne götürdü. Müzede görevli jeolog Dermot Henry, 37 yıllık deneyimi boyunca binlerce kayayı incelediğini belirterek, sunulan kayalardan yalnızca ikisinin gerçek meteorit olduğunu söyledi. Hole’un bulduğu taş da bunlardan biriydi.
Henry, kayayı incelediğinde, “Heykel gibi, çukurlu bir görünümü vardı. Bu, meteorların atmosferden geçerken aldıkları doğal şekildir” dedi. Melbourne Müzesi’nden Bill Birch ise, “Dünya’da bulunsaydı, bu kaya bu kadar ağır olmamalıydı” ifadelerini kullandı.
Araştırmacılar, meteoritin 4,6 milyar yaşında olduğunu ve bulundığı kasabanın adı olan Maryborough adını verdiler. Yaklaşık 17 kilogram ağırlığındaki taşın küçük bir dilimi elmas testere ile kesildiğinde, yüksek oranda demir içerdiği ve sıradan bir H5 kondrit olduğu ortaya çıktı. Kayanın içinde, kondrül adı verilen minik metalik kristal damlacıklar da görülebiliyor.
Henry, meteoritlerin Güneş Sistemi ve Dünya’nın oluşumu hakkında ipuçları verdiğini vurguladı. “Bazı meteoritler gezegenimizin derinliklerini gösteriyor. Nadir olanlarda ise hayatın yapı taşları olan amino asitler bulunabiliyor” dedi.
Araştırmacılar, Maryborough meteoritinin muhtemelen Mars ve Jüpiter arasındaki asteroit kuşağından geldiğini, bazı asteroit çarpışmaları sonrası Dünya’ya savrulmuş olabileceğini belirtiyor. Karbon tarihleme çalışmaları, meteorun Dünya’da 100 ila 1000 yıl arasında bir süre kaldığını gösteriyor. Bu dönemde, 1889-1951 yılları arasında bölgede birçok meteor gözlemi yapılmıştı.
Maryborough meteoritinin altın külçelerinden çok daha nadir olduğunu söyleyen araştırmacılar, bilimsel açıdan büyük değer taşıdığını vurguluyor. Victoria eyaletinde kaydedilen sadece 17 meteoritten biri olan bu taş, 2003’te tanımlanan 55 kilogramlık dev kütleden sonra ikinci en büyük kondritik örnek olarak öne çıkıyor.
Maryborough meteoritinin bilimsel çalışmaları, Proceedings of the Royal Society of Victoria dergisinde yayımlandı. Uzaydan düşen kayalar, bazen uzun yıllar fark edilmeden günlük hayatın içinde bile gizlenebiliyor; tıpkı geçmişte kapı stoperi olarak kullanılan başka bir meteorit gibi.
