Dünyanın en prestijli ansiklopedilerinden Britannica Tel Aviv'i haritadan sildi! Netanyahu hayatının şokunu yaşadı
Dünyanın en köklü ansiklopedisi İsrail'i haritadan sildi. Yalnızca "Filistin" ifadesinin kullanıldığı harita, gelen tepkilerin ardından platformdan silinirken içerik editoryal incelemeye alındı.
Dünyanın en eski ve en prestijli ansiklopedilerinden Britannica, çocuklara yönelik eğitim materyallerinde İsrail’i kaldırdı. Britannica Kids baskısında yayımlanan bir haritada İsrail ismine yer verilmedi, haritada yalnızca "Filistin" ifadesi kullanıldı.
İngiltere merkezli hukuk lobi grubu UK Lawyers for Israel tarafından gündeme getirilen olayda Britannica, haritada, İsrail Devleti ile Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Gazze arasında herhangi bir ayrım yapmadı.
İSRAİL HARİTAYA ATEŞ PÜSKÜRDÜ
Netanyahu yönetimi Britannica’nın ABD’deki yayıncılarına resmi mektup göndererek acil düzeltme talep etti.
Mektupta, "Filistin" olarak gösterilen alanın, uluslararası alanda İsrail olarak tanınan tüm bölgeyi kapsadığı ileri sürüldü. Haritanın, Ürdün Nehri ile Akdeniz arasındaki tüm coğrafyayı Filistin olarak tanımladığı ifade edildi.
"NEHİRDEN DENİZE"
UK Lawyers for Israel, söz konusu haritanın “nehirden denize” söylemiyle örtüştüğünü savundu. Harita açıklamasında yer alan "Filistin adı Orta Doğu’daki bir bölgeyi ifade eder. Bu bölge Ürdün Nehri ile Akdeniz arasında yer alır" ifadesi eleştirilerin odağına yerleşti.
Britannica’nın çocuklar için yayımladığı başka kaynaklarda da Filistin’in sınırları kesin olmayan geleneksel bir bölge olarak tanımlandığı görüldü.
Tanımda, Filistin’in doğuda Ürdün Nehri’nden batıda Akdeniz’e, kuzeyde Lübnan sınırından güneyde Akabe Körfezi’ne kadar uzandığı ifadeleri yer aldı.
BRİTANNİCA GERİ ADIM ATTI
Telegraph gazetesinin başvurusu sonrası tartışmalı Filistin haritası Britannica’nın internet sitesinden kaldırıldı. İçerikte değişikliğe gidildi ve bölge tanımına "bugün İsrail Devleti, Batı Şeria ve Gazze Şeridi bu alan içinde yer almaktadır" ifadesi eklendi.
ŞİKAYET LONDRA’DAN GELDİ
Tartışmayı başlatan isim ise Londra’da yaşayan çocuk kitabı yazarı ve editörü Shari Black oldu. Kasım 2024’te Britannica’ya resmi şikayette bulunan Black, çocuklara yönelik içeriklerde doğruluğun hayati olduğunu söyledi.
Black, saygın bir ansiklopedide tarihsel gerçeklerle uyuşmayan içeriklere yer verilmesinin kabul edilemez olduğunu dile getirdi.
BRİTANNİCA’DAN AÇIKLAMA GELDİ
Britannica yönetimi, eleştirilerin inceleneceğini duyurdu. Baş editör Theodore Pappas, kurumun 250 yılı aşkın süredir dengeli ve denetimli içerik üretme geleneğine sahip olduğunu söyledi.
1967 SAVAŞINDA NE OLMUŞTU
Arap ülkeleriyle İsrail arasındaki tansiyonun artması sonucu, 5 - 11 Haziran 1967 tarihleri arasında yaşanan 6 gün savaşlarının ilk gününde İsrail, Mısır'ın güçlü hava filosunu daha havalanmadan bombalayarak yok etti. İsrail Hava Kuvvetlerine ait jetler, sabah önce Akdeniz üzerinde kuzeye doğru havalanıp bir süre gittikten sonra aniden geri dönüş yaparak güneyindeki Mısır'a yöneldi. Savaş uçakları radarlara yakalanmamak için oldukça alçaktan uçtu. Mısır üzerine geldiklerinde de kollara ayrıldılar. Hedefleri hava üslerindeki Mısır uçaklarını vurmaktı ve öyle de yaptılar. Bombardıman sırasında Mısır Hava Kuvvetleri tek bir uçağını bile havalandıramadan yok oldu.
Eş zamanlı olarak İsrail, Ürdün'e yöneldi. Ürdün hakimiyetindeki Batı Şeria kentlerini birer birer aldı. Beytüllahim, El Halil, Cenin, Nablus ve son olarak da Doğu Kudüs'ü işgal etti. Beş yüz bin Filistinli, topraklarından sürülerek mülteci durumuna düştü. Aynı gün Mescid-i Aksa'ya İsrail bayrağı dikildi. Ağlama duvarının yanındaki Meğaribe mahallesindeki Müslümanların evleri bir gecede buldozerlerle İsrail ordusu tarafından yıkıldı.
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi ise "savaş yoluyla toprak elde etmenin kabul edilemezliğini" işaret eden 242 no'lu yasayı onaylayarak İsrail'in derhal işgal ettiği topraklardan çekilmesi çağrısında bulundu. Ancak günümüze kadar İsrail, BM'nin bu kararlarını uygulamadı. Birleşmiş Milletler kararlarına rağmen İsrail, halen bu toprakları elinde tutmaya devam ediyor. İsrail 1979 yılında Mısır'la yaptığı 'Camp David' barışı ile Mısır'dan aldığı toprakları Mısır'a iade etti. İsrail, 1982 yılında Kudüs'ü ebedi başkenti olarak ilan etti. Ancak hiç bir devlet şu ana kadar bunu resmi olarak tanımadı.
Öte yandan İsrail, 1967 yeşil hat sınırını bir ateşkes ve nihai sınır olmadığını gerekçe göstererek Batı Şeria ve Doğu Kudüs'e günümüze kadar 550 bin Yahudi yerleşimciyi yerleştirdi.
1967 SINIRLARINA DÖNMEK NE ANLAMA GELİR?
"1967 sınırlarına dönmek", demek bugün için 550 bin Yahudi yerleşimcinin Batı Şeria ve Doğu Kudüs'ten atılması, Suriye sınırındaki Golan tepelerini Suriye'ye ya da Filistin'e iadesi anlamına geliyor. Bu muhtemel geri çekilme durumunda Yahudilerin Ağlama Duvarı da Müslümanların kontrolüne geçecek.
2002 FAHD PLANI
Arap Birliği ülkelerinin 2002 yılında Beyrut'ta yaptıkları toplantı sonunda "Kral Fahd Planı" olarak alınan kararla İsrail'e tarihi bir çağrıda bulunarak, İsrail'in 1967 sınırlarına dönmesi halinde tüm Arap ülkelerinin İsrail'i tanıyacaklarını açıklamışlardı. İsrail halen masada duran bu çağrıya da bir cevap vermedi.
İsrail Başbakanı Netanyahu, 2011 yılında ABD Başkanı Barak Obama ile yaptığı görüşmede 1967 sınırları için "müdaafa edilemez" ve günümüzün güvenlik ve demografik gerçeklerine uymadığını ifade ederek, 1967 sınırlarında bir İsrail'in 45 sene önce savunulabileceğini, fakat bugün kolay bir hedef haline geleceği nedeniyle "dönülemez" olduğunu söylemişti.
