Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Sofradaki tehlikeye dikkat: Yediğinizde beyniniz yavaşlıyor
Sofradaki tehlikeye dikkat: Yediğinizde beyniniz yavaşlıyor
Sofra alışkanlıkları bu kez beyin sağlığıyla gündemde. İşlenmiş karbonhidrat ağırlıklı beslenmenin, ileri yaşlarda zihni yavaşlattığı tespit edildi
Uzun yıllar boyunca işlenmiş ve sağlıksız karbonhidratlarla beslenen kişilerde, ileri yaşta demans görülme ihtimali yükseliyor.
İspanya’daki Universitat Rovira i Virgili bünyesinde görev yapan araştırmacılar, hayatlarının büyük bölümünde işlenmiş karbonhidrat ağırlıklı beslenen kişilerde demans riskinin daha yüksek olduğunu saptadı.
Uzun yıllara yayılan beslenme kayıtları, ilerleyen yaşlarda konan demans tanılarıyla birlikte incelendi.
KARBONHİDRATLAR KAN ŞEKERİNİ NASIL ZORLUYOR?
International Journal of Epidemiology dergisinde yayınlanan makaleye göre karbonhidratlar, kana glikozu ne kadar hızlı taşıdığına göre sınıflandırıldı. Söz konusu hız, glisemik indeks üzerinden ölçülürken, porsiyon büyüklüğünü de hesaba katan glisemik yük değerleri, tabağın etkisini daha net ortaya çıkardı.
İşleme yöntemleri, pişirme şekli ve lif oranı, bu değerleri belirgin biçimde değiştirdi.
Sofradaki tehlikeye dikkat: Yediğinizde beyniniz yavaşlıyor
KAN ŞEKERİNDEKİ DALGALANMALAR BEYNİ YIPRATIYOR
Sık yaşanan kan şekeri artışları, pankreası daha fazla insülin üretmeye zorladı. Zaman içinde hücrelerin insüline cevabı zayıfladı ve insülin direnci ortaya çıktı. Metabolik stresin artması, iltihaplanmayı ve damar hasarını tetikledi. Daha sonra Beynin düzenli oksijen ve enerji almasını zorlaştırdı.
13 YIL SÜREN TAKİPTEN ÇARPICI SONUÇLAR
Bilim insanları İngiltere'de 202 binden fazla yetişkini kapsayan geniş bir sağlık veritabanını inceledi. Yaklaşık 13 yıllık takip süresince 2 bin 362 kişiye demans tanısı kondu.
RİSK EĞRİSİ YUKARI YÖNLÜ İLERLİYOR
Diyet modelleri ile demans sıklığı arasında büyük bağ var.
Araştırma sonuçlarına göre risk belirli bir noktaya kadar düşük seyrederken, glisemik indeks yükseldikçe demans oranları da artmaya başladı Düşük ve orta glisemik indeksli diyetleri tercih eden kişilerde Alzheimer görülme oranı yüzde 16 daha düşük çıktı.
Yüksek glisemik indeksli beslenme düzenlerinde ise risk yüzde 14 artış gösterdi.
PORSİYON BÜYÜKLÜĞÜ KRİTİK ROL OYNUYOR
Glisemik yük verileri, sadece gıdanın türünün değil miktarının da belirleyici olduğunu gösterdi.
Orta glisemik indeksli gıdalar bile büyük porsiyonlarla tüketildiğinde demans riskini yükseltti. Günlük beslenmede fark edilmeden yapılan bu tercihlerin, uzun vadede birikerek etkisini artırdığı görüldü.
LİFLİ BESLENME KAN ŞEKERİNİ DENGELİYOR
Yapısı daha az bozulmuş, lif oranı yüksek gıdalar glisemik indeks skalasında alt sıralarda yer aldı. Araştırmada meyve, baklagil ve tam tahıl ağırlıklı beslenme düzenlerinin bilişsel gerileme ve demans riskini düşürdüğü tespit edildi.
Lif oranı yüksek, daha az işlenmiş ve dengeli porsiyonlarla hazırlanan öğünler, kan şekerindeki ani yükselmeleri sınırladı. Protein, sağlıklı yağlar ve sebzelerle desteklenen karbonhidratlar, daha dengeli bir metabolik cevap sağladı.
