Brexit’le 1 trilyon sterlin kaybetti! AB'den ayrılmanın İngiltere ekonomisine 10 yıllık faturası

İngiltere, 23 Haziran 2016’da yapılan referandumla en büyük ticaret ortağı AB’den ayrılma kararı almasının üzerinden geçen 10 yılda, 1 trilyon sterlini aşan potansiyel fırsat kaybı yaşadı.

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılma kararını aldığı referandumun üzerinden geçen 10 yılda Brexit’in 3 trilyon sterlin (4 trilyon dolar) büyüklüğündeki ülke ekonomisine etkileri tartışılırken uzmanlar, bu etkilerin ‘kademeli ve birikimli bir baskı şeklinde’ ortaya çıktığını ifade ediyor.

‘Britanya’nın çıkışı’ anlamına gelen Brexit, 10 yıl önce seçmenlerin yüzde 52’sine karşılık gelen 17 milyon kişinin AB’den ayrılmak için oy vermesiyle gerçeğe dönüştü ancak ayrılığın resmî süreci yaklaşık 5 yıl sürdü. Araştırma şirketi Ipsos’un son anketlerine göre, İngiltere’nin yüzde 52’si AB’ye yeniden katılmak isterken yüzde 33’ü buna karşı çıkıyor. İngiltere’nin en büyük ticaret ortağı AB’den ayrılması sonrası İngiliz malları AB’ye girerken gümrük vergisine tabi tutulmuyor ancak ihracatçılar gümrük evrakları, sınır sertifikasyonları ve bazı vize kısıtlamaları gibi çok sayıda tarife dışı engelden şikâyet ediyor. İngiltere’nin Nisan 2025-Nisan 2026 arasındaki ihracat ve ithalat toplamı 1,9 trilyon sterlin seviyesinde bulunuyor. Bunun, 941 milyar sterlinini ülkenin ihracatı ve yaklaşık 989 milyar sterlinini de ithalatı oluşturuyor. Bu dönemde İngiltere’nin ihracatı yıllık bazda yüzde 3 ve ithalatı yüzde 5,4 artış gösterdi. Söz konusu ihracat-ithalat hacminin yaklaşık 860 milyar sterlinini İngiltere-AB ticareti oluşturuyor. İngiltere’nin AB’ye ihracatı 385,4 milyar sterlin ve AB’den ithalatı da 474,1 milyar sterlin seviyesinde bulunuyor.

ÜLKE YÜZDE 4-8 KÜÇÜLDÜ

İngiltere’nin Bütçe Planlama Ofisi (OBR) dâhil farklı kuruluşların yaptığı hesaplamalara göre, Brexit ülke ekonomisini yüzde 4 ile yüzde 8 arasında daha küçük hâle getirirken bu durum İngiltere’de büyüme hızının zayıf kalmasına, hayat maliyetlerinin artmasına ve verimlilik kaybına yol açtı.

Stanford Üniversitesi Ekonomi Politikası Araştırmaları Enstitüsünün analizinde, Brexit’in 2025 itibarıyla İngiltere’nin gayrisafi yurt içi hasılasını yüzde 6 ila yüzde 8 azalttığı ve bu etkinin zaman içinde kademeli olarak biriktiği tespit edildi. Ayrıca, yatırımların yüzde 12 ila yüzde 18, istihdamın yüzde 3 ila yüzde 4 ve verimliliğin de bu seviyede azaldığı tahmin ediliyor. Düşünce kuruluşu Institute for Government Kıdemli Araştırmacısı Giles Wilkes, Brexit’in 10 yıllık etkilerine ilişkin analizinde, Brexit nedeniyle İngiltere’de yatırımların ulaşabileceği seviyenin yüzde 10 altında kaldığının hesaplandığını ifade etti.

Brexit’in ‘ani bir iflas’ gibi etki etmediğini belirten Wilkes, “Brexit kadar geniş kapsamlı ve uzun ömürlü ekonomik hatalar, sayısız ve görünüşte birbiriyle ilgisiz hayal kırıklıklarının yavaş yavaş birikmesiyle kendini gösterir. Bazı tahminler vazgeçilen büyümenin yüzde 8’e ulaştığını gösteriyor. Bunun yarısı olan OBR’nin resmi tahmini bile 10 yıllık dönemde 1 trilyon sterlini aşan kayıp fırsatlar anlamına gelir” değerlendirmesinde bulundu.