Kırsal nüfusu yüksek ülkeler! Listede Türkiye’nin yeri şaşırtıyor

Türkiye’de kırsal nüfusun oranı geçen yıl %6,4'e kadar geriledi. Avrupa’ya bakıldığında ise birçok ülkede kırsal nüfusun oranı %30’un üzerinde seyrediyor. Bir zamanların tarım ve hayvancılık ülkesi olan Türkiye, kırsal nüfus payında bugün Avrupa’da ilk 20 ülke arasında bile yer almıyor. Ekonomist Fatih Keresteci “Kırsalda tarımsal üretim azalıyor, kentte barınma talebi artıyor. Bunun doğal sonucu gıda ve kira enflasyonu” uyarısında bulunuyor.

TÜRKİYE GAZETESİ/Ö. Faruk Bingöl- Türkiye’de kırsal nüfusun yıllar içinde giderek azalması yeni tartışmaları da beraberinde getiriyor.

TÜİK tarafından açıklanan son verilere göre ülke nüfusu 2025'te 427 bin 224 kişi artarak 86 milyon 92 bin 168 kişi oldu. Ancak toplam nüfus içinde il ve ilçe merkezlerinde ikamet edenlerin oranı 2024'te %93,4 iken, geçen yıl %93,6'ya yükseldi. Böylece belde ve köylerde yaşayanların oranı yüzde 6,6'dan yüzde 6,4'e kadar geriledi. Türkiye’nin bu oran ile birçok Avrupa ülkesinin gerisinde kaldığı da dikkat çekiyor.

TEMEL BİR PROBLEM

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Peninsula Finans Yönetici Ortağı Fatih Keresteci, köyden kente göçün Türkiye'nin temel problemlerinden biri olduğunu belirterek, “Üstelik bunun hızlı ve kontrolsüz bir şekilde gerçekleşmiş olması meseleyi daha da pekiştiriyor” dedi.

Bu eğilimin kırsalda tarımsal üretim potansiyelini azalttığını, kentte ise barınma talebini yükselttiğini belirten Fatih Keresteci, “Bunun doğal sonucu, gıda ve kira enflasyonu olarak karşımıza çıkıyor” değerlendirmesinde bulunuyor.

KIRSAL NÜFUSU EN YÜKSEK ÜLKELER

Dünya Bankası tarafından açıklanan 2024 yılı verilerine göre ise kırsal nüfusun toplam nüfusa oranı en yüksek 20 Avrupa ülkesi şöyle sıralanıyor:

-Moldova: %56,40

-Bosna Hersek: %49,29

-Slovakya: %45,83

-Romanya: %45,12

-Slovenya: %43,56

-Sırbistan: %42,63

-Hırvatistan: %41,06

-Avusturya: %40,18

-Kuzey Makedonya: %40,13

-Polonya: %39,67

-İrlanda: %35,24

-Arnavutluk: %34,62

-Portekiz: %31,58

-Letonya: %31,18

-Karadağ: %31,16

-Litvanya: %31,06

-Estonya: %29,98

-Ukrayna: %29,72

-İtalya: %27,71

-Macaristan: %26,82

DOĞU AVRUPA FAKTÖRÜ

Listede yer alan ülkelere bakıldığında ağırlıklı olarak Doğu ve Güneydoğu Avrupa ülkelerinde kırsal nüfusun daha yüksek olduğu görülüyor. Bu tablo, ülkelerin özellikle gelişmişlik düzeyi ve coğrafi yapısına göre şekilleniyor.

BATI AVRUPA’DA DURUM

Öte yandan daha gelişmiş orta ve batı Avrupa ülkelerinde de kırsal nüfus oranı çok düşük seviyelerde değil. Almanya’da %22,1 olan kırsal nüfus oranı Fransa’da %17,96 olarak ölçülüyor.

Rakamlar, birçok Avrupa ülkesinde kırsal nüfus oranının, Türkiye’nin oldukça üzerinde olduğunu gösteriyor.

‘GELİŞMİŞ’ KÖYLER!

Uzmanlar, Avrupa’daki kırsal bölgelerin gelişmekte olan ülkelerdeki gibi “geleneksel köy” yapısından farklı olduğunu da belirterek, “Çoğunda altyapı ve ulaşım imkanları, şehirlerle neredeyse aynı standartlara sahip. Dolayısıyla ‘erişilebilirlik’ kriteri burada öne çıkıyor. Avrupa’da birçok kişi kırsalda yaşayıp şehirde çalışıyor” değerlendirmesinde bulunuyor.

YENİ BİR PLANLAMA

Türkiye’de de “köye dönüş” konusunun yeniden ele alınması ve bu konunun daha fazla teşvik edilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, “Büyük şehirlerde konut ve kira bedelleri ile gıda fiyatları oldukça yüksek seviyelere ulaştı. Nüfusu ülke geneline yaymayı başarabilirsek, bu alanlardaki enflasyonist baskıların da azaldığını görebiliriz” görüşünü öne sürüyor.