Meclis'ten çocuk suçlarına 34 maddelik yol haritası! 691 sayfalık taslak rapor hazır: Kamera, ceza, poligon yaşı

TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, taslak raporunu tamamladı. 691 sayfalık raporda Türkiye'de suça sürüklenen çocuklara ilişkin resmi istatistikler ve akademik çalışmalara da yer verilerek 34 öneri sunuldu. Öneriler arasında poligonlara giriş için 21 yaş şartı, tüm okullarda kamera sistemi kurulması, cezaların artırılması gibi öneriler yer aldı. İşte taslak rapora dair detaylar…

AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığındaki "TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu", 4 ayda hazırladığı taslak raporu tamamladı.

6 BÖLÜM VE 691 SAYFA

Rapor, milletvekillerinin görüş ve önerilerinin ardından esas rapor haline getirilerek, Meclis Başkanlığı’na sunulacak.

6 bölüm ve 691 sayfadan oluşan raporda çocukları suça sürükleyen risk faktörlerinin aileden okula, akran çevresinden mahalleye, dijital dünyadan kamu politikalarına uzanan geniş bir etkileşim ağı içinde değerlendirildiği belirtildi.

Raporda, Türkiye'de suça sürüklenen çocuklara ilişkin resmi istatistikler ve akademik çalışmalara yer verildi.

AK Partili Milletvekili Durgut, "Çocuk hükümlü ve tutukluların suça sürüklenmelerine yol açan bireysel, ailevi ve çevresel/sistemsel risk faktörleri tespit edilmiştir. Komisyon çalışmaları, çocuk suçluluğunun çok boyutlu yapısının anlaşılmasına katkı sağlamış, politika geliştirme süreçlerinde bütüncül, disiplinler arası ve uygulama temelli yaklaşımların önemini ortaya koymuştur” dedi.

ÇOCUKLARIN KARIŞTIĞI ADLİ OLAYLAR ARTTI

Çocuk suçluluğunun uzun yıllara yayılan yükseliş eğilimi gösterdiği belirtilen raporda, çocuk ve ergenlerin karıştığı adli olaylara ilişkin araştırmaların genel seyir itibarıyla artış yönünde geliştiği bildirildi.

133 BİNDEN 202 BİNE YÜKSELDİ

Raporda TÜİK verilerine göre, isnat edilen suç nedeniyle güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısının 2015'te 133 bin 829 iken 2024'te 202 bin 785'e yükseldiği belirtildi. Raporda "Buna göre son 10 yıllık dönemde çocukların karıştığı olay sayısında yaklaşık yüzde 51,5 oranında artış meydana gelmiştir” notu düşüldü.

EN YÜKSEK SUÇ ORANI: YARALAMA

Raporda çocukların karıştığı olaylar içerisinde en yüksek payı oluşturan yaralama suçlarına ilişkin olay sayısının 2015'te 45 bin 850 iken 2024'te 81 bin 875'e yükselerek yaklaşık yüzde 78,6 oranında artığına dikkat çekildi.

UYUŞTURUCUDA 10 YILDA 2 KAT ARTIŞ

Şiddet eksenli suçlardaki artışa dikkat çekilen raporda, şu görüşe yer verildi:

"Şiddet eğilimindeki yükselişe eşlik eden bir diğer önemli gelişme ise uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma, satın alma ya da satma suçlarında yaşanan artıştır. Söz konusu suç türüne ilişkin olay sayısı 2015'te 7 bin 545 iken 2024'te 16 bin 563'e ulaşmış ve yüzde 119,5 oranında yükselmiştir. 10 yıllık süreçte iki kattan fazla artış gösteren bu tablo, çocukların bağımlılık riskiyle daha erken yaşlarda karşı karşıya kaldığını ve suç çevreleriyle temas ihtimalinin güçlendiğini göstermektedir.

Raporda, Komisyon'un, çocukların suça sürüklenmesini önlemeye yönelik politika ve uygulamaların çok boyutlu, önleyici, koruyucu ve rehabilite edici bir anlayışla ele alınmasına ilişkin hazırlanan tespit ve önerilere de yer verildi.

KOMİSYON’DAN 34 ÖNERİ

Komisyon’un 34 ana başlıkta sunduğu önerilerden bazıları ise şöyle;

Öneri	Detay
Psikososyal Tarama Programları	Okul öncesi ve ilkokulda tüm çocuklar için suça sürüklenmeye karşı bireysel risk faktörlerini hedefleyen zorunlu programlar.
Zorunlu Yatış ve Tedavi İmkanı	Zararlı davranışları olan veya madde bağımlısı çocuklar için acil durumlarda (sonradan hakim kararı şartıyla) rızaya bağlı olmayan yatış ve tedavi düzenlenmesi.
Aile Destek Modelleri	Risk altındaki ailelere yönelik erişilebilir ve etkili yerel psikolojik danışmanlık, sosyal hizmet ve kriz müdahale hizmetlerinin güçlendirilmesi.
Ekonomik Destekler	Ekonomik yoksunluk yaşayan riskli aileler için istihdam destekleri ve gelir artırıcı programların güçlendirilmesi.
Esnek Çalışma Modelleri	Çocukların okul sonrası suç işleme saatlerinde (15.00-17.00) ebeveyn izlemini artırmak için çalışma hayatında esnek modellerin teşvik edilmesi.
Güvenli Okul Planları	Dezavantajlı bölgelerdeki okullar başta olmak üzere tüm okullarda çocuk suçluluğunu önlemeye yönelik "Güvenli Okul Planı" geliştirilmesi.
Rehber Öğretmen Normu	Öğrenci sayısına bakılmaksızın her okula bir rehber öğretmen/psikolojik danışman atanması.
Okul Güvenlik Sistemleri	Mahrem alanlar hariç okullarda kamera sistemi kurulması, kartlı geçiş ve öğrenci giriş-çıkış verilerinin e-Okul ile entegrasyonu.
Disiplin Süreçlerinin Kanunlaştırılması	Öğrenci disiplin süreçlerinin yönetmelikten kanun düzeyine çıkarılması.
MESEM Sistemi Güçlendirilmesi	Okul terkini önleyici alternatif eğitim modeli olan MESEM'in güçlendirilmesi.
Dijital Ortam Denetimi	Suç unsurlarının dijital ortamda yayılmasını önlemek için içerik üretimi ve paylaşım süreçlerinin algoritmik sorumlulukla denetlenmesi.
Bağımlılıkla Mücadele Politikaları	Bağımlılıkla mücadelede ceza, infaz, rehabilitasyon, adli yönlendirme ve entegrasyon boyutlarının yeniden yapılandırılması.
Medya Denetimi	Geleneksel ve dijital mecralarda çeteleşme, mafya ve bahis temalı yayınların önlenmesi ve denetlenmesi.
Terminoloji Değişikliği	"Suça sürüklenen çocuk" yerine "adli süreçteki çocuk" ifadesinin kullanılması.
Ceza İndirimlerinde Değişiklik	Belirli suçlar için yaş gruplarına göre ceza indirim oranlarının ve hakim takdirinin yeniden düzenlenmesi, hapis cezası üst sınırlarının artırılması.
Çocuk İnfaz Rejimi	Çocukların doğrudan eğitimevine gönderilmesi yerine infaz kurumunda başlayıp iyi halli olduklarında eğitimevine naklini öngören düzenleme.
Tahliye Sonrası Takip	Ceza infaz kurumundan tahliye olan çocukların yeniden suça karışmasını önlemek için takip ve destek sistemi kurulması.
Poligon Yaş Sınırı	Poligonlara giriş için 21 yaş şartının getirilmesi.