Uzmanlar Trump'ın İran'a karşı yardım talebini yorumladı: NATO da karışırsa dünya savaşı çıkar
Emekli Albay Tokmakoğlu, “NATO’nun savaşa dâhil olması işi çok farklı noktalara taşır. Çin ve Rusya devreye girer” dedi. Doç. Dr. Orallı ise, “Türkiye’nin çekince koyma hakkı var” ifadesini kullandı.
- Emekli Albay Gürsel Tokmakoğlu, NATO'nun savaşa girmesinin uzak bir ihtimal olduğunu, ülkelerin ayrı ayrı destek verebileceğini ancak NATO'nun dahil olmasının işleri farklı noktalara taşıyacağını belirtmiştir.
- Tokmakoğlu, Türkiye'nin bu savaşa hiçbir şekilde girmeyeceğini ve bağımsızlığını koruyacağını vurgulamıştır.
- Doç. Dr. Levent Ersin Orallı, NATO'nun doğrudan savaşa girmesi için hukuki bir gerekçe olmadığını, Antlaşmanın 5. ya da 4. maddesinin işletilmesi için ABD'nin kendi topraklarında zarar görmesi gerektiğini belirtmiştir.
- Orallı, Türkiye'nin sınırdaş olduğu devletlerde operasyon üstlenmeme kabiliyetinin olduğunu ve BM Güvenlik Konseyi Kararları ile Barış Gücü noktasında komşularına karşı yapılacak bir operasyonda pozisyon almama hakkını kullanabileceğini ifade etmiştir.
- Müstafi Tümamiral Cihat Yaycı, ABD'nin NATO'dan çıkma hazırlığının büyük bir jeopolitik kurgunun parçası olduğunu ve yeni bir NATO kurulup Türkiye'nin alınmayabileceğini öne sürmüştür.
YEŞİM ERASLAN- ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO müttefiklerini Hürmüz Boğazı konusunda harekete geçmekte geç kalmakla suçlayarak, “Amerika olmadığı zaman NATO kâğıttan bir kaplan. Korkaklar, bunu unutmayacağız” ifadelerini kullanmasının krizi bütün dünyada sürüyor.
NATO üyesi ülkeler Trump’ın davetine hâlâ soğuk bakıyor. NATO’nun ABD-İsrail ve İran savaşına destek vermesi ihtimalini ve bu durumun Türkiye için oluşturacağı riskleri gazetemize değerlendiren Hava Kuvvetleri İstihbarat (eski) Daire Başkanı emekli Albay Gürsel Tokmakoğlu, bunun uzak bir ihtimal olduğunu söyledi.
İngiltere, Fransa gibi ülkelerin ABD’ye ayrı ayrı destek verebileceklerini kaydeden Tokmakoğlu, şunları söyledi:
"NATO’nun savaşa girmesi hâlini ben uzak görüyorum. Ülkeler ayrı ayrı katılabilirler ama NATO’yu dâhil etmek başka bir formüldür. NATO’nun dâhil olduğu formülde Rusya’nın Çin’in ayrıca bir pozisyon olması söz konusu olur ki bu, işi farklı noktalara taşır. Türkiye bu savaşa hiçbir şekilde, ne olursa olsun girmeyecek. Türkiye burada bağımsızlığını ve egemenliğini koruyacak. ‘NATO baskı sonucu savaşa girerse biz de gireriz’ gibi düşünce olmamalı"
Türkiye’den İran’a bir cephe açılacağına yönelik söylemleri cehalet olarak nitelendiren Tokmakoğlu, Ankara’nın savaş konusunda kafasının net olduğunu, böyle bir şeyin olmayacağını kaydetti.
DOÇ. DR. ORALLI: TÜRKİYE KATILMAK ZORUNDA DEĞİL
Öğretim üyesi Doç. Dr. Levent Ersin Orallı, NATO’nun doğrudan ABD-İsrail-İran savaşına girmesi için hukuki bir gerekçenin olmadığını belirtti.
Antlaşmanın 5. ya da 4. maddesinin işletilmesi için ABD’nin doğrudan kendi topraklarında zarar görmesi gerektiğini, böyle bir durumun söz konusu olmadığını söyleyen Orallı, “Kısa vadede, NATO’nun harekete geçmesi temel olarak ihtimal dâhilinde görünmüyor. Bununla birlikte eğer NATO, zorunlu kaldığı için ABD’nin ve Trump’ın baskılarına direnemezse, harekete geçme kararı alırsa, burada da Türkiye pozisyonunu korumaya devam eder. Uluslararası teamül kuralı olarak, sınırdaş olduğunuz devletlerde operasyon üstlenmeme kabiliyetiniz var” diye konuştu.
ABD-Irak savaşında yaşananlara dikkati çeken Orallı, “Biz, bu ve benzeri durumları daha önce Irak senaryosunda yaşamıştık. Dönem dönem ülkeler, sınır komşusu oldukları devletlerle ilgili çok daha büyük ve tarihî anlamda problemler meydana gelmemesi adına bir çekince koyma hürriyetine sahipler. Hem Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Kararları ve Barış Gücü noktasında, hem de NATO’nun 5. maddesinin işletilmesi noktasında devletler kendi komşularına karşı yapılacak bir operasyonun içerisinde pozisyon almama hakkını kullanabilir” ifadelerini kullandı.
NATO: Hürmüz için çalışıyoruz
NATO tarafından oluşturulabilecek baskıda Türkiye’nin muaf tutulacağının altını çizen Orallı şu tespitlerde bulundu:
"Türkiye’nin bu baskıya doğrudan maruz kalmayacağı ve kendi kararını alabilme yeteneğiyle her zaman sahip olacağını özellikle vurgulamak lazım. Hâlihazırda NATO açısından konsey kararının alınması gerektiğini düşünmüyorum. Eğer buna zorlanmaya devam edilirse, ABD’nin yanında NATO içerisinde kısmi bir bölüm ya da Irak savaşında olduğu gibi NATO müttefiklerinin oluşturacağı yeni bir koalisyona dâhil olabilirler"
CİHAT YAYCI: YENİ NATO KURACAKLAR
Müstafi Tümamiral Cihat Yaycı, katıldığı bir programda, ABD’nin NATO’dan çıkma hazırlığının büyük jeopolitik kurgunun bir parçası olduğunu söyledi.
Yaycı şunları kaydetti:
"Bunun baştan sona hesaplanmadığını düşünmek stratejik saflıktır. 2014’ten beri ‘Türkiye NATO’dan çıksın’ diyorlar ama buna bir yöntem bulamıyorlardı. Bir NATO üyesi kendi kararıyla ayrılmadığı takdirde İttifak’tan atılamıyor. O hâlde iki tane alternatif var; ya rızasıyla kendisi çıkacak ya da NATO 2.0 kurulacak. Yani NATO dağıtılacak, ABD, NATO’dan çıkacak, yeni bir NATO kurulacak ve o NATO’ya Türkiye alınmayacak. Türkiye NATO’dan çıktığı an İsrail oraya girer, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi girer ve Türkiye, Kıbrıs’ta ‘NATO topraklarını işgal eden güç’ durumuna sürüklenir. PKK elebaşlarından Duran Kalkan’ın 15 Ekim 2025’teki, “Dananın kuyruğu Kıbrıs’ta kopacak. Bakalım o zaman kimlerin başına ne gelecek” sözleri bir terörist elebaşının kendi başına söyleyeceği söz değildir. Ona bunu fısıldayanlar ABD ve İsrail’deki patronlarıdır.
