Hasta ve sağlıkçı haklarına tek çatı: Sağlıkta şiddete karşı yeni tedbirler geliyor

Yeni yönetmelikte hasta ve çalışan hakları tek çatı altında toplanıyor. Sağlık hizmetlerinde dijital onay dönemi geliyor. Sağlıkta şiddete karşı yeni tedbirler getiriliyor.

Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı “Sağlıkta Haklar ve İletişim Yönetmeliği” taslağı, sağlık hizmetlerinde önemli değişiklikler getiriyor. Taslak yönetmelik ile hasta ve çalışan hakları ilk kez aynı çatı altında toplanıyor. Yeni düzenlemeler, hem hastaların insan onuruna uygun biçimde sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesini hem de sağlık çalışanlarının güvenli, destekleyici ve saygın bir çalışma ortamında hizmet sunabilmesini hedefliyor.

ELEKTRONİK ORTAMDA ONAY

Buna göre, hastaların tıbbi müdahalelere ilişkin rızalarının elektronik ortamda alınabilmesi mümkün hâle gelecek. Böylece sağlık hizmetlerinde dijital kayıt, doğrulama ve arşivleme süreçlerinin daha etkin şekilde yürütülecek. Bu değişiklikle sağlık hizmetlerinde dijitalleşmenin artırılması hedefleniyor.

Hasta ve çalışanların şikâyet, talep ve başvurularını da elektronik sistemler üzerinden yapabilmesi planlanıyor. Bunun için Hasta ve Çalışan Hakları Başvuru Sistemi (HÇHBS) oluşturulacak. Başvurular da takip edilecek. HÇHBS üzerinden yapılacak başvurular öncelikle yerinde çözüm ve uzlaşı yöntemiyle sonuçlandırılacak. Çözüm sağlanamayan dosyalar ise komisyonlara, il koordinatörlüklerine ve il kurullarına taşınabilecek. Ayrıca “önceden açıklanmış sağlık isteği” kavramı getiriliyor. Kişi, ileride bilinç kaybı, ağır hastalık veya benzeri nedenlerle kendi sağlık kararlarını veremeyecek duruma gelirse, hangi tedavileri kabul edip etmeyeceğini önceden belirleyebilecek ve bu tercihler sağlık hizmeti sunucuları tarafından dikkate alınacak. Bu beyan, yazılı veya dijital ortamda kayıt altına alınabilecek. Örneğin demans hastalığı, yoğun bakımda makineye bağlı hastalık durumları gibi.

ŞİDDETE KARŞI YENİ TEDBİR

Taslak yönetmelikte sağlık çalışanlarının güvenliğine yönelik düzenlemeler de dikkat çekiyor. Buna göre sağlık kurum ve kuruluşları, sağlıkta şiddeti önlemeye yönelik programlar hazırlamakla yükümlü olacak. Yaşanan şiddet olaylarının yanı sıra “ramak kala” olarak tanımlanan, şiddetle sonuçlanmayan ancak ciddi risk oluşturan olaylar da kayıt altına alınacak ve incelenecek. Şiddete maruz kalan sağlık çalışanlarına psikososyal destek verilmesi zorunlu olacak. Taslak yönetmelik ayrıca sağlık kurumlarına; meydana gelen şiddet olaylarının nedenlerini araştırma ve kök neden analizi yapma yükümlülüğü getiriyor.

Sağlık çalışanları için “Beyaz Yardım” adıyla yeni bir destek sistemi kurulacak. Bu sistem üzerinde çalışanlar şiddet olaylarına karşı hukuki destek talebinde bulunabilecek. Çalışanlar ayrıca fiziksel şiddete maruz kaldığında, tehdit edildiğinde, hakarete uğradığında, kendisinin ya da ekip arkadaşlarının güvenliğini ciddi biçimde tehlikeye sokan davranışlarla karşılaştığında, belirli usuller çerçevesinde hizmetten çekilme talebinde bulunabilecek.